مجتمع آموزشی وپرورشی شهریار کران
قالب وبلاگ

 

 

راهنمای تدریس کتاب ریاضی

 پایه اول ابتدایی

(بررسی صفحه به صفحه کتاب درسی)

(از ابتدا تا صفحه 175)

 


 

راهنمای تدریس کتاب (صفحه به صفحه)

چنانچه ملاحظه  می‌کنید کتاب ریاضی اول دبستان 25 بخش دارد. هر بخش با یک صفجه تصویری آغاز می‌شود. این صفحات چند هدفی هستند و در آموزش 6 صفحه دیگر آن بخش نقش دارند و در مدت زمان تدریس آن بخش چندین مرتبه به صفحه آغازین رجوع می‌شود. به طور معمول تدریس هر صفحه با مراجعه به صفحه آغازین شروع می‌شود.

بنابراین کتاب ریاضی اول دبستان 150 صفحه و در دو بخش از تدریس هر صفحه استفاده از صفحه آغازین همان بخش است. در واقع شروع کار با صفحات آغازین هر بخش همان کاری است که معلم‌های محترم پیش از آن نیز انجام می‌دادند.

برای درس دادن هر صفحه از کتاب معلم ابتدا مقدمه‌چینی می‌گردد. کار را با فعالیت‌های عملی و استفاده از دست‌ورزی شروع می‌کرد سپس به کتاب درسی مراجعه کرده و با راهنمایی دانش‌آموزان و خواندن دستورالعمل تدریس یک صفحه به پایان می‌رسید. در حال حاضر نیز همین روش به کمک صفحات آغازین انجام می‌شود.

در این کتاب هر بخش با توضیح اهداف صفحه آغازین شروع می‌شود برای توضیح این صفحه موارد زیر در نظر گرفته شده است: 1) مفاهیم؛ 2) مهارت‌ها؛ 3) نگرش‌ها؛ این سه بخش در واقع به اهداف برنامه درسی مربوط می‌شود و پس از آن  4) تأثیرات بر ساختارشناختی؛ 5) تم شناختی آن صفحه تبیین می‌شود. از آنجا که هدف کلی از آموزش ریاضی در برنامه جدید تأثیرگذاری بر ساختارشناختی دانش‌آموزان است توجه به این قسمت ضروری به نظر می‌رسد. در پایان نیز 6) ارتباط این صفحه با 6 صفحه داخلی آن بخش با ذکر فعالیت‌های پیشنهادی روشن می‌شود.

پس از آن روش تدریس هر صفحه کتاب درسی توضیح داده می‌شود. توضیحات هر صفحه شامل موارد زیر است:

1)      اهداف؛ 2) روش تدریس؛ 3) توصیه‌های آموزشی.

هدف‌های مطرح شده برای هر صفحه صرفاً جها توجه دادن معلم به ابعاد مختلف آموزشی آن صفحه است. ممکن است تعداد زیادی از این هدف‌ها در صفحات مختلف تکرار شوند. به این ترتیب انتظار می‌رود در پایان آموزش کتاب هدف‌های مورد نظر پس از این تعداد تمرین محقق شود.

روش تدریس نیز شامل 3 قسمت است:

الف) شروع کار با فعالیت‌های پیشنهادی عملی،

ب) ارتباط با صفحه آغازین؛

ج) رجوع به آن صفحه در کتاب درسی.

در قسمت توصیه‌های آموزشی نیز بخشی از نکات اجرایی معلمان محترم تذکر داده شده است. یقیناً همه اتفاقات و مسائل پیش آمده در کلاس‌های درسی را نمی‌توان پیش‌بینی کرد و این اطمینان به معلمان محترم وجود دارد که با توجه به تجربه خود مسائل پیش آمده را در کلاس‌های درس مدیریت کنند.

به طور خلاصه بررسی صفحه به صفحه کتاب درسی شامل موارد زیر است:

در هر بخش: صفحه آغازین:

-        عنوان

-        مفاهیم

-        مهارت‌ها

-        نگرش‌ها

-        تأثیرات بر ساختارشناختی

-        تم شناختی

-        ارتباط با صفحات بخش

هر صفحه از 6 صفحه بخش:

-        اهداف

                                 فعالیت‌های عملی به مدت فوری

-        روش تدریس        رجوع به صفحه آغازین

انجام آن صفحه در کتاب درسی

 

-        توصیه‌های آموزشی

صفحه آغازین: آشپزخانه

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ بالا، پایین ؛ ردیف، ستون ؛ جلو، پشت  و وسط.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: شمارش تا 5 ؛ چای ریختن ؛ شیر ریختن ؛ شکر ریختن ؛ هم زدن شکر؛ لقمه گرفتن ؛ میوه برداشتن  برای تغذیه در مدرسه ؛ آدرس دادن به قفسه‌های آشپزخانه مثلاً ردیف پایین سومی از سمت راست.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)      ریاضیات توانمندی فرد را در مهارت برقراری ارتباط پرورش می‌دهد.

2)      درست صحبت کردن و بیان افکار برای دیگران در برقراری ارتباط اهمیت دارد.

3)      ریاضیات به تمرکز افکار کمک می‌کند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)      رشد قوه بیان و توضیح و توصیف.

2)      رشد ادراک کلامی.

3)      کار با ابزارها و کار با انگشتان

-        تم‌شناختی:

رزق: این‌که همانطور که غذایی که می‌خوریم رزق و روزی ماست و از طرف خداوند عطا شده است، پدر و مادر و هر نعمتی رزق و روزی ماست واز طرف خداوند عطا شده است. به خصوص ریاضیاتی که می‌آموزیم رزق است و خداوند آن را به بشر یاد داده است. آموختن ریاضی را با نام خداوند آغاز می‌کنیم همان‌طور که صبحانه را با نام او شروع می‌کنیم.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء زیر 5 تا را با کمک شمارش بیان کنند.

2)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد زیر 3 تا را حد ممکن بدون کمک شمارش بیان کنند.

3)      از دانش‌آموزان بخواهید بگویند سمت چپ و راست میز چه کسانی نشسته‌اند.

4)   از دانش‌آموزان بخواهید با کمک مفاهیم ردیف و ستون برای رسیدن به کتابی در کتابخانه آدرس دهند مثلاً بگویند ستون اول از چپ و ردیف اول از بالا  کتابی هست که آن را برایم بیاور.

5)      همین روش را برای آدرس دادن به کمک‌های آشپزخانه به کار ببرند.

6)      همین روش را برای آدرس دادن به قابلمه‌های روی اجاق گاز به کار ببرند.

7)      به الگوهای روی حاشیه فرش توجه کنند.

8)      به الگوهای پایین در کابیتنت‌های آشپزخانه توجه کنند.

صفحه: 2

اهداف:

  1. شمارش اشیاء تا 5.
  2. تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و شمردن شکل‌های مثل هم.

 روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید اشیاء محیط اطراف را بشمارند و تعداد آن‌ها را بگویند به عنوان نمونه تعداد قاب عکس‌های روی دیوار و یا اشیاء دیگر کلاس درس، می‌توانید از ابزارهایی نظیر چینه یا میله آموزشی که بعداً به کار می‌روند برای شمارش تا 5 استفاده کنید.

** از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند. از آن‌ها بخواهید تعداد بشقاب‌ها، قاشق و چنگال‌ها و سایر اشیاء روی میز، اعضای خانواده و ... که تعدادشان کم‌تر از 5 تا است را بشمارند و تعداد آن‌ها را بیان کنند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید ماهی‌ها و لاک‌پشت‌ها و خرچنگ‌ها و ... که شکل آن‌ها مثل هم و تعدادشان کم‌تر از 5 است را بشمارند. در این‌جا از واژه‌های بالا / پایین، چپ / راست، قبل / بعد، اول / دوم، جلو / عقب، جلو / پشت، اول / آخر برای آدرس دادن شکل‌های تصویر استفاده کنید. برای مثال: ماهی صفحه بالا.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توجه داشته باشید که فرض بر این است که دانش‌آموزان شمارش طوطی‌وار تا 5 را می‌دانند، اگر دانش‌آموزان شما در شمارش طوطی‌‌وار تا 5 با مشکل مواجه هستند، باید با تمرین و فعالیت‌های تکمیلی شمارش طوطی‌وار اشیاء را آموزش دهید.
  2. انتظار بر این است که تعداد اشیاء تا 3 را بتوانند بدون شمارش و سریع بگویند. اگر دانش‌آموزان شما نمی‌توانند، نگران نباشید چرا که کتاب به آموزش این قسمت نیز می‌پردازد.
  3. برای شمارش چند شیء 3 قانون رعایت می‌شود: 1. شمارش با عدد یک شروع می‌شود و به ترتیب ادامه می‌یابد؛ 2. هر شیء فقط یک بار شمرده می‌شود ؛ 3. عدد آخر نشان دهنده تعداد اشیاء است. دانش‌آموزان بدون این‌که این قوانین را بیان کنند به طور طبیعی در شمردن استفاده می‌کنند. هدف از تمرین شمارش تبدیل شمردن طوطی‌وار به شمردن معنادار است.

صفحه: 3

 اهداف:

  1. شمارش گوشه‌ها و ضلع‌های اشکال هندسی.
  2. استفاده از نمودار ستونی جهت سرشماری و نمایش تعداد اشیاء.
  3. شناخت اولیه اشکال هندسی و بیان شباهتها و تفاوتهای اشکال هندسی.
  4. تشخیص اشکال هندسی در محیط اطراف.

روش تدریس:

* با برش‌های کاغذی به صورت اشکال هندسی مندرج در صفحه‌ی 3، بدون بیان نام اشکال، خصوصیات و شباهت‌های آن‌ها  وارد کلاس شوید. از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به خصوصیات اشکال هندسی آن‌ها را طبقه‌بندی کنند و شکل‌های مثل هم را تشخیص دهند. از آن‌ها بخواهید توضیح دهند شکل‌ها را بر اساس چه خصوصیت و ویژگی طبقه‌بندی کرده‌اند..

** به صفحه اول برگردید ، اشیاء هندسی نظیر مشابه شکل‌های هندسی در صفحه 3 را که در صفحه اول مشاهده می‌کنند با کمک شما نشان داده و حداکثر تا 5 تا را بشمارند.

*** حال به صفحه 3 برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید به تعداد هر یک از شکل‌های هندسی خانه روبرو را با رنگ دلخواه بر کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف اصلی در این صفحه شمارش است، نه معرفی اشکال هندسی، بنابراین از آوردن نام اشکال هندسی پرهیز کنید.
  2. ارتباط کلامی در این صفحه اهمیت دارد. بیان خصوصیات اشکال هندسی مثل مثلث به صورت سه گوش، دایره به صورت گردی و مستطیل به صورت چهار گوش مهم است.
  3. با توجه به این‌‌که هدف اصلی معرفی و شناخت اشکال هندسی نیست و تفاوت‌های انواع مثلث‌ها را با انواع چهار ضلعی‌ها، از ورود به بیان جزئیات پرهیز کنید.
  4. نشان دادن اشکال هندسی در محیط پیرامونی می‌تواند به درک بهتر خصوصیات اشکال هندسی کمک کند. به عنوان نمونه انتهای دو نوع لیوان که یکی به شکل مربع و یکی به شکل دایره است را با لمس کردن می‌توان تجربه کرد.
  5. پس از آن‌که نمودار ستونی با رنگ کردن به تعداد شکل‌های هندسی تمام شده بدون آن‌که نام نمودار ستونی برده شود و توجه دانش‌آموزان را به تفاوت طول ستون‌ها که بیانگر تفوت شکل‌ها است جلب کنند به نوعی دانش‌آموزان می‌توانند تعداد را مقایسه کنند.

صفحه: 4

اهداف:

  1. کپی کردن یک الگو با هدف ساخت الگوهای هندسی.
  2. تشخیص رابطه بین شکل‌های یک الگو و بیان آن رابطه
  3. تشخیص الگوهایی که در محیط ازراف وجود دارد.

روش تدریس:

* - از تعدادی دانش‌آموز بخواهید در یک صف بایستند به‌گونه‌ای که یک درمیان کیف مدرسه را همراهشان داشته باشند. از دانش‌آموزان بپرسید چه رابطه‌ای در این صف می‌بینید. از آن‌ها بپرسید که اگر یک نفر دیگر به آن‌ها اضافه شود بایستی دارای کیف باشد یا خیر. به دانش‌آموزان فرصت دهید تا الگوی موجود را کشف کنند. بعد از انجام فعالیت‌های مشابه توجه آنها را به الگوهایی که در اطراف خود می‌بینند جلب کنید. برای مثال نرده‌های راه پله دارای یک الگوی شخصی است.

- می‌توانید با استفاده ز رنگ یا شکل در صف دانش‌آموزان الگو بسازید و از آن‌ها بخواهید رابطه مربوط به این الگو را بیان کنند.

-  الگوها فقط در شکل‌ها و تصاویر نیستند. صداهای مختلف نیز می‌توانند الگو داشته باشندو با نوک خودکار روی میز ضربه وارد کنید. برای مثال یک ضربه و دو ضربه پشت سر هم. به این ترتیب می‌توانید الگوی 1، 2 را تکرار کنید. همین کار را با دست زدن می‌توانید انجام دهید و فضای کلاس را شاد کنید.

** - از دانش‌آموزان بخواهید در صفحه‌ی اول بخش الگوهایی را که می‌بینند کشف و رابطه‌ی الگوها را بیان کنند. برای مثال شکل‌های دایره‌ و مثلث دور فرش یک الگو دارد.

- از دانش‌آموزان بخواهید بیان کنند که در منزل خود چه نوع الگوهایی را می‌بینند.

*** -  نوارهای کاغذی به دانش‌آموزان بدهید که در آن الگوهای متفاوت با رنگ‌ها وجود داشته باشد و از آ‌ن‌ها بخوهید رابطه مربوط به الگو را بیان کنند.

زرد

آبی

زرد

آبی

زرد

آبی

سپس به آن‌ها نوار کاغذی بدون رنگ بدهید و از آن‌ها بخواهید یکی از الگوها را کپی کنند حال بخواهید فعالیت اول را انجام دهند.

دانش‌آموزان را یک در میان به کسانی که کیف دارند و کیف ندارند در یک صف قرار دهید و از آن‌ها بخواهید در نوار کاغذی آن‌هایی که کیف دارند را با یک رنگ و آن‌هایی که کیف ندارند را با رنگ دیگر مشخص کند و وجه مشترک الگوی ترسیم شده با الگوی صف دانش‌آموزان را بیان کنند. حال از دانش‌آموزان بخواهید دو درمیان با کیف و بدون کیف بایستند. از بقیه بخواهید این الگو را کپی کنند و وجه مشترک الگوی ترسیم شده با الگوی مربوط به صف دانش‌آموزان را توضیح دهند.

حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت‌های کتاب را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دیدن الگوها در محیط پیرامونی در درک بهتر دانش‌آموز نسبت به رابطه بین الگوها کمک می‌کند لذا توجه دانش‌آموزان را به الگوهای اطراف جلب کنید.
  2. هدف درک رابطه در الگوهای متفاوت و بیان آن می‌باشد. بنابراین ادامه دادن الگو جزء هدف این قسمت نمی‌باشد.
  3. با ساخت الگوهای متفاوت با شکل‌های مختلف به دانش‌آموزان در درک بهتر رابطه‌ی الگوها کمک کنید.

صفحه:  5

اهداف:

1.تشخیص دسته‌ای شکل که از یک الگوی خاص پیروی می‌کنند.

2.استدلال کردن در مورد وجود الگو در یک مجموعه.

3.درک و کشف الگوی مربوط به یک دسته شکل و بیان قانون آن الگو.

روش تدریس:

* دانش‌آموزان را مانند قبل یک در میان به صورت کسانی که کیف دارند و کسانی که کیف ندارند در یک ردیف قرار داده و از آن‌ها بخواهید الگوی مربوط را بگویند. حال این نظم را با قرار دادن دو دانش‌آموز کیف‌دار پشت سر هم، به هم بزنید و از آن‌ها بپرسید آیا الگو برقرار است یا خیر؟

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از بخواهید توضیح دهند که چه الگوهایی وجود دارد.

*** در قسمت بالای صفحه ابتدا باید دسته‌ای از اشکال را که یک الگو را نشان می‌دهند مشخص کنند. از دانش‌آموزان بخواهید به صورت کلامی الگو را توضیح دهند و همچنین برای دسته‌ای که الگویی مشخص ندارد توضیح دهند که چرا الگویی موجود نیست و چه اشکالی در نحوه قرار گرفتن و ترتیب شمل‌ها وجود دارد. در قسمت بعدی پس از آن که دسته‌ای از شکلظها که الگوی مشخصی دارند را پیدا کردند باید با رنگ کردن مناسب آن الگو را کپی کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف درک عمیق‌تر رابطه بین الگوهاست نه ادامه دادن الگوها.
  2. در محیط پیرامون  موارد بسیاری می‌توانید ببینید که دارای نظم و الگوی مشخص نیستند، آن‌ها را به دانش‌آموزان نشان دهید.
  3. به دانش‌آموزان فرصت دهید تا بتوانند الگو و رابطه بین شکل‌ها را درک و بیان کنند سپس به کپی کردن الگو با رنگ کردن بپردازند. تا وقتی دانش‌آموزان این کار را یاد نگرفته‌اند ادامه دادن الگو را از آن‌ها نخواهید.

صفحه: 6

اهداف:

  1. شمردن تا 5 و برقراری تناظر یک به یک بین دو دسته.
  2. تشخیص تساوی دو مجموعه به تعداد مساوی.
  3. آشنایی با به کار بردن ابزار خط کش.

روش تدریس:

*  برای این‌که دانش‌آموزان بتوانند توانایی مقایسه‌ی در مجموعه را با شمارش انجام دهند می‌توانیم از نخود، لوبیا، چینه و ... استفاده کنیم. به عنوان نمونه 2 نخود، 4 لوبیا و 3 جنیه را روی میز قرار دهیم و از دانش‌آموزان بخواهیم سریع بگویند که کدام یک از نظر تعداد یکسان هستند. برای تشخیص دو دسته شکل مساوی می‌توان از تناظر یک به یک بین دودسته استفاده کرد. برای مثال اگر بخواهیم 3 نخود و 2 لوبیا را با هم مقایسه کنیم می‌توانیم با برداشتن نخودها تمام شود لوبیا هم تمام می‌شوند. پس می‌توان نتیجه گرفت تعداد آنها با هم مساوی بوده‌اند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بپرسید که کدام یک از اشیاء و یا اشکال داخل آشپزخانه از نظر تعدا یکسان هستند.

*** حال به صفحه 6 کتاب برگشته و از دانش‌آموزان بخواهید از ابزار خط کش استفاده کرده و دسته‌هایی که تعداد و شکل اشیاء مثل هم هستند را به هم وصل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید در موقعیت‌های مختلف مثل خیابان یا منزل، اشیاء متفاوت را بشمارند (حتی اشیاء در حالت حرکت را نیز بشمارند).
  2. در این‌جا استفاده از ابزار خط‌کش جهت وصل کردن اشیاء با تعداد یکسان است اگر دانش‌آموزان دقیق رسم نکردند، ایرادی نیست. اما اگر دیدید که دانش آموزان توانایی کار با خط کش را ندارند، نیاز به فعالیت‌های دارند که در آن با خط کش نقاط مختلف را به یکدیگر وصل نمایند.
  3. شمارش در موقعیت‌های مختلف می‌تواند توانایی دانش‌آموزان را رشد دهد به عنوان نمونه شمارش صداها می‌تواند به دقت شنوایی دانش‌آموزان کمک کند.
  4. همچنین برای سبک‌های مختلف یادگیری دانش‌آموزان نظیر بصری، کلامی و شنیداری فعالیت‌های متنوع مورد نیاز است.

صفحه : 7  

اهداف:

  1. ارائه نمایشهای مختلف یک عدد با استفاده از انگشتان دست.
  2. برقراری ارتباط بین نمایشهای مختلف یک عدد و درک اینکه همه این نمایشها یک عدد را بیان می کنند.
  3. ادامه دادن یک الگوی هندسی.

روش تدریس:

* یک نمایش از عدد 1 با انگشتان دست را به دانش‌آموزان نشان دهید و از آن‌ها بپرسید این چند تا است. سپس نمایش‌های مختلف عدد یک را به دانش‌آموزان نشان دهید و هر بار از آن‌ها بپرسید که چندتا است تا دانش‌آموزان با نمایش‌های مختلف عدد 1 با انگشتان دست آشنا شوند. سپس یک نمایش از عدد 2 را به دانش‌آموزان نمایش دهید و از آن‌ها بپرسید که چند تا انگشت باز شده است سپس از آن‌ها بخواهید نمایش‌های مختلف 2 را به شما نشان دهند. به همن ترتیب تا اعداد کم‌تر از 5 پیش روید.

** به صفحه اول بخش برگردید و از دانش‌آموزان به عنوان نمونه بپرسید که چندتا بشقاب روی میز قرار دارد. سپس از آن‌ها بخواهید نمایش‌های مختلف آن را با انگشتان دست نمایش دهند.

*** به این ترتیب انجام فعالیت‌های بالای صفحه 7 برای دانش‌آموزان ساده خواهد شد. آن‌ها را تشویق کنید تا با انگشتان دست خود به صورت متفاوت عددها را نشان دهند.

*' با قیچی کاغذها را به صورت مربع و مثلث و دایره برش دهید و در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید. حال یک الگو با مربع و مثلث (یک در میان) بسازید و از آن‌ها بخواهید این الگو را با اشکال در اختیارشان ادامه دهند. با ساخت الگوهای دیگر از دانش‌آموزان بخواهید الگوی مورد نظر را با اشکال داده شده ادامه دهند.

**' به صفحه آغازین بخش اول برگردید و الگوهای موجود را به دانش‌آموزان نشان دهید و از آن‌ها بپرسید که اگر این الگو بخواهد ادامه پیدا کند، شکل بعدی به چه صورت خواهد بود.

***' حال ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید بگویند رابطه موجود در الگوها چیست و سپس الگوی مورد نظر را ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. ممکن است دانش‌آموزان کار در نمایش عدد با انگشتان دست با مشکل مواجه شوند این نیاز به تمرین و دست‌ورزی دارد و خمیر بازی می‌تواند توانایی مهارتی انگشتان دست دانش‌آموزان را افزایش دهد.
  2. در انجام الگو، ممکن است دانش‌آموزان در رنگ کردن دقت کافی نداشته باشند. توجه کنید که هدف درک رابطه الگوها و ادامه دادن الگوها است، لذا تمرکز کار را بر درک درست الگو قرار دهید.

صفحه: 9

اهداف:

  1. بیان عدد اصلی یک مجموعه تا 3 عضو بدون شمارش.
  2. برقراری تناظر بین دسته‌هایی که عدد آن‌ها یکی است.
  3. تکمیل مربع شگفت انگیز با رنگ کردن.

روش تدریس:

* با توجه به این‌که دانش‌آموزان توانایی کپی کردن را در الگوها یاد گرفته‌اند می‌توانید از این توانایی دانش‌آموزان استفاده کنید و کاغذهایی را به صورت نوار مانند شکل زیر را در اختیار آنها قرار دهید.

 

 

 

 

 

حال تعدادی دکمه یا نخود و یا لوبیا در اختیار آن‌ها قرار داده و از آن‌ها بخواهید به تعداد آنها خانه‌های یخی به ازای هر شیء یک خانه رنگ کنند به این ترتیب می‌توانند تناظر یک به یک را تمرین کنند. نوارها را به ترتیب از چپ به راست رنگ کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از آن‌ها سؤالاتی در مورد تعداد اشیاء و مقایسه آنها بپرسید.

*** از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مربوط به کتاب را بدون شمردن رنگ کنند برای انجام هر تمرین از بچه‌ها بخواهید انگشتان را روی یکی از شکل‌های سمت چپ قرار داده و با دست دیگرش یکی از شکل‌های سمت راست را رنگ کند و به همین ترتیب رنگ کردن را ادامه دهد تا شکل‌های سمت چپ تمام شود.

توصیه‌های آموزشی:

  1. حساسیتی نسبت به این‌که دقیق رنگ کنند نداشته باشید.
  2. در این صفحه هدف این نیست که تعدا شکل‌‌های سمت چپ را بشمارند و به همان تعداد شکل‌های سمت راست را رنگ کنند بلکه هدف برقراری تناظر یک به یک بین شکل‌های سمت چپ و سمت راست است.
  3. برقراری تناظر یک به یک بین اشیاء مختلف مثل استکان و نعلبکی و قاشق و چنگال به درک بهتر این موضوع کمک میکند.
  4. این فعالیت علاوه براین‌که به درک عدد کمک می‌کند برای آموزش مفاهیم کم‌تر و بیش‌تر یا مساوی زمینه‌سازی می‌کند.

صفحه آغازین: خارج شدن از خانه

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ جلو، پشت ؛ قبل، بعد ؛ اول، دوم  و سوم.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: تشخیص تعداد زیر 3 بدون شمارش ؛ پوشیدن لباس ؛ بستن دکمه‌های پیراهن ؛ پوشیدن روسری ؛ بستن بند کفش؛ تشخیص لنگه چپ و راست کفش ؛ مرتب کردن کیف مدرسه ؛ قفل کردن در خانه.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)     بعضی وقتها مردم مطمئن نیستند چه اتفاقی خواهد افتاد چون تمام عواملی را که تأثیر دارند نمی‌دانند.

2)     سؤال کردن در مورد جهان اطراف و اراده برای یافتن پاسخ آنها با مشاهده و آزمون و خطا جزئی از فطرت بشر است.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)      داستان سازی با اشکال، اعداد و ابزارها.

2)      عددمند کردن داستان.

3)      تحلیل داستان.

-        تم‌شناختی:

امنیت: این‌که برای حفظ امنیت خانه و ماشین خود را قفل می‌کنیم این برای حفظ امنیت از کیف و وسایل شخصی خود مواظبت می‌کنیم اگر احتمال باران آمدن بدهیم برای حفظ امنیت از خیس شدن در باران، لباس گرم و مناسب می‌پوشیم و همراه خود چتر برمی‌داریم.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء زیر 5 تا را بدون کمک شمارش با انگشتان خود نشان دهند و بیان کنند.

2)      از دانش‌آموزان بخواهید بگویند سمت چپ و رسات خیابان چه صحنه‌ای را مشاهده می‌کنند.

3)   به مصادیق امنیت مثل قفل کردن در و ماشین، بستن کمربند ایمنی، عبور از خط عابر پیاده، لباس مناسب و گرم پوشیدن و همراه بردن چتر و توجه به چراغ ر اهنمایی توجه کنید.

4)      از دانش‌آموزان بخواهید در مورد احتمال آمدن باران و این‌که گاهی کسی نمی‌داند چه اتفاقی خواهد افتاد توضیح دهند.

5)      به قوانین دوچرخه سواری در خیابان و اینکه کار خطرناکی است اشاره کنید.

6)      به نگهداری از کیف و لوازم شخصی اشاره کنید.

7)      به قوانین راهنمایی و راننگی که برای حفظ امنیت مردم وضع شده است اشاره کنید مثلاً این‌که چگونه باید از خیابان رد شد.

صفحه: 10

اهداف:

  1. بیان تعداد یک دسته کمتر یا مساوی.
  2. ادامه دادن یک الگو هندسی.
  3. بیان رابطه تشخیص داده شده در یک الگوی هندسی.

روش تدریس:

* تعدادی لوبیا و یا اشیاء دیگر را در پشت مخفی کنید و ناگهان به تعداد مورد نظر که کم‌تر از 4 تا  است روی میز قرار دهید و از دانش‌آموزان بخواهید سریع و بدون شمردن بگویند چندتا لوبیا روی میز است تا سرعت و توانایی بدون شمارش تا 4 در دانش‌آموزان رشد کند. این فعالیت را به صورت عملی آن قدر انجام دهید تا همه‌ی دانش‌آموزان بدون شمردن تعداد کمتر از 4 را بیان کنند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان در موقعیت‌های مختلف تعداد کم‌تر از 4 را بپرسید و از ‌آن‌ها بخواهید تعداد را سریع بگویند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشیاء را سریع و بدون شمارش بیان کنند. سپس الگوی هندسی را کشف و ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید که از شمردن پرهیز کرده و تعداد را بدون شمارش و سریع بگویند.
  2. وقتی اشیاء را برای شمردن به دانش‌آموزان نشان می‌دهیم حرکات چشم و لب‌های آن‌ها تاحدی مشخص می‌کند که آن‌ها از شمردن استفاده می‌کنند یا خیر.
  3. در کتاب همه‌ی اشکال به صورت ساکن قرار گرفته‌اند، توصیه می‌شود فعالیت‌هایی برای شمردن سریع اشیاء در حال حرکت پیش‌بینی شود برای مثال در یک موقعیت از دانش‌آموزان بپرسید چند اتوبوس در این لحظه در خیابان حرکت می‌کند.
  4. در تکمیل الگوهای هندسی توجه کنید که هدف کشف الگو برقراری رابطه بین شکل‌هاست لذا اگر دانش‌آموزان شکل‌های بعدی الگو رابه دقت رسم نمی‌کنند سخت‌گیری نکنید. همین‌که شکل را درست تشخیص می‌دهند کافی است.

صفحه: 11

اهداف:

  1. استفاده از انگشتان دست برای نمایش عددهای مختلف کمتر از 5.
  2. ارائه نمایش‌های مختلف یک مفهوم با استفاده از انگشتان دست.
  3. تشخیص جهت‌های راست و چپ و توجه به شکل انگشتان از روبرو و یا پشت در دو دست.

روش تدریس:

* ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید با چینه‌ها یا نخود یا لوبیا، دسته‌های مختلف کم‌تر از 5 بسازند سپس از آن‌ها بخواهید عدد هر دسته را با انگشتان دست راست نمایش دهند آنگاه نمایش‌های مختلف آن عدد را نمایش دهند. همین عمل را با انگشتان دست چپ انجام دهند تا دانش‌آموزان نمایش عدد با  انگشتان هر دو دست را بیاموزند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان به عنوان نمونه در مورد تعداد فرزندان بپرسید و از ‌آن‌ها بخواهید با انگشتان یک دست و ارائه نمایش‌های مختلف تعداد بچه‌ها را نمایش دهند، سپس همین عمل را با انگشتان دست دیگر انجام دهند.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به جهت خواسته شده در کتاب از انگشتان دست چپ و یا راست برای نمایش تعداد شکل‌های هر دسته استفاده کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. نمایش‌های مختلف توسط انگشتان دست مورد تشویق قرار گیرد.
  2. تمایز بین دست راست و چپ معلم که روبروی دانش آموزان ایستاده است با جهت‌های دست دانش‌آموزان مورد تأکید است. به عنوان نمونه دست راست معلم در طرف چپ دانش‌آموزان دیده می‌شود.
  3. وقتی دانش‌آموزان انگشتان دست معلم را می‌بینند و یا وقتی انگشتان دست خود را می‌بینند می‌توانند یک عدد را از دو طرف مختلف مشاهده کنند شکل‌های زیر این موضوع را نشان می‌دهد که عدد 2 از دو جهت مختلف با دت راست نشان داده شده است.

صفحه: 12

اهداف:

  1. آشنایی اولیه با مفهوم عدد بعدی.
  2. درک واژه اضافه کردن.
  3. بیان عدد یک مجموعه بدون شمارش و تعیین عدد بعدی بدون شمارش از ابتدا.
  4. بیان رابطه یک الگو و ادامه دادن آن الگو.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید یک چینه یا دکمه را روی میز قرار دهند از آن‌ها بپرسید چند چینه روی میز قرار دارد. سپس از آن‌ها بخواهید یک چینه دیگر یا دکمه روی میز قرار دهند. از ‌آ‌ن‌ها بپرسید حالا چند تا چینه یا دکمه روی میز قرار دارد. به همین ترتیب دوباره بخواهید چینه یا دکمه دیگری اضافه کنند و همین سؤالات را تکرار کنید تا به عدد 5 برسید. از دانش آموزان بخواهید 3 چینه روی میز قرار دهند. حال از آن‌ها بخواهید یک چینه دیگر روی میز قرار بگذارند. بپرسید الآن چند چینه روی میز قرار دارد. دانش‌آموزان بدون شمارش مجدد و با توجه به دانسته‌های قبلی اضافه کردن را درک کرده و عدد بعدی را بیان می‌کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان پرسش‌هایی راجع به این‌که یک نفر یا یک چیز اضافه شود، تعداد به چند تا می‌رسد بپرسید.

*** حال به فعالیت صفحه 12 بپردازید. دانش‌آموزان ابتدا عدد هر دسته را بدون شمردن بیان کنند. سپس برای پیدا کردن تعداد دسته وقتی یکی اضافه می‌شود، باید عدد بعدی رابگویند و نباید به شمردن شروع کنند. پس از آن الگوهای پایین صفحه را تمرین کرده پس از این‌که رابطه بین شکل‌ها بیان شد از آنها بخواهید شکل‌های بعدی را رسم کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بپرسید و آن‌ها نیز باید در مورد نحوه پیدا کردن عدد بعدی توضیح دهند تا ارتباط کلامی شکل گیرد.
  2. در انجام فعالیت‌های کتاب بایستی به صورت ذهنی عدد بعدی را اضافه کنند.
  3. دانش‌آموزان نباید در انجام فعالیت وقتی یکی اضافه شد از اول شروع به شمارش کنند. در صورتی‌که دانش‌آموز هنوز نیاز دارد که برای پیدا کردن عدد بعدی شکل بکشد و از ابتدا شروع به شمارش کند نشان می‌دهد که آمادگی یادگیری مفهوم عدد نشده است. لذا تمارین قبل شمردن باید تکرار شود.

صفحه: 13

اهداف:

  1. آمادگی برای انجام الگوهای شطرنجی.
  2. آشنایی با طراحی یک شکل با استفاده از رنگ کردن خانه‌های صفحه شطرنجی.
  3. بالا بردن دقت دانش‌آموزان و مهارت استفاده از مداد.
  4. آشنایی با مربع شگفت انگیز 3تایی (سودوکو) با استفاده از اشکال هندسی.

روش تدریس:

* هدف از این قسمت کسب آمادگی برای فعالیت‌های انجام شطرنجی است. شکل‌هایی با زمینه شطرنجی به دانش‌آموزان نشان دهید و از آن‌ها بخواهید به رنگ‌های مربوط به مربع‌های کاغذ شطرنجی توجه کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید. کف پیاده‌روها تقسیم‌بندی شطرنجی دارند. توجه دانش‌آموزان را به آن قسمت جلب کنید.

*** از دانش‌آموزان بخواهید که نقطه‌های تعیین شده را رنگ کنند تا شکل قایق، دریا و ماهی نمایان شود. برای رنگ کردن خانه‌های شطرنجی با توجه به تصویر کلی از رنگ‌های مناسب استفاده کنند به عنوان مثال ماهی‌ها را رنگ قرمز بزنند.

برای تکمیل مربع‌های شگفت‌انگیز ابتدا برای دانش‌آموزان توضیح دهید که سطر و ستون جدول یعنی چه. سپس قانون تکمیل جدول را آموزش دهید. در هیچ سطر و ستونی نباید شکل تکراری وجود داشته باشد. یک مربع 3×3 روی تخته بکشید و به کمک دانش‌آموزان و بر اساس قانون بیان شره جدول را با سه شکل مربع، مثلث و دایره کامل کنید تا دانش‌آموزان روش کار را یاد بگیرند. سپس از آن‌ها بخواهید 3 جدول صفحه 13 را با شکل‌های مناسب کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. رنگ کردن دقیق ممکن است برای دانش‌آموزان مشکل باشد لذا مناسب است کاغذ شطرنجی به آن‌ها داده شود و از آن‌ها بخواهیم یک ردیف یا یک ستون را با رنگ‌های مناسب رنگ کنند، این کار باعث بالا رفتن دقت و تمرکز آن‌ها می‌شود.
  2. با دادن کاغذ شطرنجی و آدرس دادن (بالا/پائین، چپ/راست، ستون دوم، ردیف سوم و ...) دانش آموزان به تمرین رنگ کردن بپردازند.
  3. در این مرحله تمام حدول‌های شگفت‌انگیز با نگاه کردن به ستون و یا سطر و پیدا کردن شکل به راحتی کامل می‌شوند.

صفحه :14

اهداف:

  1. آشنایی اولیه با مفهوم قبل و بعد.
  2. به کارگیری واژه‌های قبل و بعد.
  3. آشنایی اولیه با مفهوم صفر.
  4. کشف رابطه بین شکل‌های شکل و ادامه دادن الگوی شطرنجی با استفاده از رنگ کردن.

روش تدریس:

* تعدادی (به اندازه کمتر از 5) لوبیا در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید و از آن‌ها بپرسید که اگر یک لوبیا به آن‌ها اضافه کنیم چند تا لوبیا می‌شود و چرا؟ در هنگام بیان عدد از آن‌ها بخواهید این عدد را با انگشتان دست نشان دهند. همزمان بخواهید نمایش‌های مختلف این عدد را با انگشتان دست نشان دهند. همین فعالیت را برای یکی قبل انجام دهید.

** نمونه سؤالات فوق را در موقعیت‌های مربوط به بیرون رفتن در صفحه آغازین بخش مطرح و از دانش‌آموزان بپرسید.

*** فعالیت‌های صفحه 14 را با پرسیدن تعداد شکل‌های هر دسته شروع کنید. یکی بعد و یا یکی قبل را بدون شمردن و به صورت ذهنی باید بیان کنند. وقتی از توانایی دانش‌آموزان مطمئن شدید از آن‌ها بخواهید الگوهای شطرنجی را توضیح دهند و سپس آن‌ها را با رنگ مناسب ادامه دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در فعالیت بالای صفحه دانش‌آموزان نباید از شمردن استفاده کنند. عدد هر دسته راباید سریع بگویند. برای پیدا کردن عدد بعد و یا قبل نیز همین‌طور. در صورتی‌که آن‌ها از شمردن استفاده کردند فعالیت‌های علی و صفحات قبل را دوباره مرور کنید.
  2. در پیدا کردن الگوی شطرنجی توضیح کلامی دانش‌آموزان به درک بهتر آن‌ها کمک می‌کند. از آن‌ها بخواهید الگو را برای یکدیگر توضیح دهند.
  3. برای بیان الگوها از عددهای مختلف می‌توان استفاده کرد. برای مثال الگوی سوم از این قرار است: 3 تا خانه زرد، 2 تا خانه بنفش، 3 تا زرد، 2 تا بنفش.

صفحه آغازین: رفتن به مدرسه

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ جلو، پشت ؛ بالا، پایین؛ ردیف، ستون؛ اول تا پنجم؛ اشکال ساده هندسی ؛ وسط، کنار.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: منتظر شدن برای اتوبوس مدرسه ؛ آداب سوار شدن و نشستن در اتوبوس ؛ آداب پیاده شدن از اتوبوس ؛ آداب عبور از خیابان.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)      فهمیدن افکار دیگران از طریق گوش دادن به سخنان آن‌ها از پایه‌های برقرای ارتباط است.

2)      اگر بتوانیم برای ایده‌هایمان دلیل بیاوریم مردم بیش‌تر احتمال دارد حرفمان را باور کنند.

3)      دانش‌آموز می‌توند به کمک ریاضیات مسائل روزمره را بهتر تشخیص دهند و بهتر بشناسند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)      علت یابی وقایع.

2)      علت یابی رفتارهای انسانی.

3)      آماده شدن برای درک مفاهیم مجرد با کمک مفهوم قرارداد.

-        تم‌شناختی:

قانون: به مصداق‌های قوانین راهنمایی و رانندگی مانند عبور از خیابان و حرکت ماشین‌ها از سمت راست خیابان و توقف قبل از خط عابر پیاده، ایستگاه اتوبوس، رانندگی اتومبیل و مانند آن اشاره کنید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد سرنشین‌های ماشینها را بشمارند.

2)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد اشکال هندسی مثلث و مربع روی اتوبوس را بشمارند.

3)   از دانش‌آموزان بخواهید تعداد مهره‌هایی را که حداکثر 5 است روی پنجره‌های طبقه اول و دوم اتوبوس بگذارند و سپس با انگشتان نمایش دهند و سپس به یک دست منتقل کنند.

4)   از دانش‌آموزان تعداد مهره‌‌هایی را که حداکثر 5 است روی پنجره‌های طبقه اول و دوم اتوبوس بگذارد و سپس همه را به طبقه اول منتقل کنند و همین انتقال را با دست نمایش دهند.

5)      از دانش‌آموزان بخواهید تعداد پنجره‌های هر ردیف از اتوبوس را بشمارند.

6)   از دانش‌آموزان بخواهید حداکثر 5 مهره را روی دو صندلی انتظار اتوبوس قرار دهند و با انگشتان دو دست نمایش دهند سپس انگشتان را به یک دست منتقل کنند.

7)      چند نفر کنار اتوبوس ایستاده‌اند و چند نفر پشت ماشین‌ها درپیاده‌رو ایستاده‌اند. چند دانش‌آموز می‌خواهند سوار اتوبوس شوند.

صفحه: 16

اهداف:

  1. ادامه بیان عدد هر دسته بدون شمارش.
  2. درک مفهوم اضافه کردن دو شیء.
  3. ارتقای توانایی استدلال کردن برای توجیه پیدا کردن 2 عدد بعد با استفاده از واژه اضافه کردن.

روش تدریس:

* با استفاده از چینه، دکمه یا لوبیا می‌توانید این فعالیت را برای دانش‌آموزان انجام دهید به این ترتیب که به عنوان نمونه 2 چینه به دانش‌آموزان بدهید و از آن‌ها بخواهید  2 چینه دیگر به آن اضافه کند. با مراقبت این‌که دانش‌آموزان از اول نشمرند از دانش‌آموزان عدد مجموع را بخواهید، توجه داشته باشید که دانش‌آموزان چینه‌های اضافه شده را می‌توانند بشمارند.

** از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند . از آن‌ها سؤالاتی مشابه فعالیت‌ بالا بپرسید به عنوان نمونه اگر 2 دانش‌آموز به آن 3 دانش‌آموز اضافه شوند چند دانش‌آموز می‌شوند؟

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت صفحه 16 را انجام دهند. در رسم شکل توجه داشته باشید که دقیق کشیدن شکل مورد نظر نیست. در هنگام انجام فعالیت از دانش‌آموزان توضیح بخواهید تا آن‌ها روند رسیدن به عدد مورد نظر را بیان کنند. باید توجه داشته باشید که دانش‌آموزان از ابتدا شروع به شمردن نکنند این موضوع را می‌توانید با دقت در حالت و نگاه دانش‌اموزان تشخیص دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دانش‌آموزان نباید از اول تعداد شکل‌ها را بشمارند. اگر دانش‌آموزان هنوز نیاز به شمردن دارند فعالیت‌های قبل را برای آنها تکرار کنید.
  2. بعد از انجام فعالیت مربوط به چینه‌ها سؤالاتی در مورد محیط پیرامونی بپرسید، به عنوان نمونه سه کتاب روی میز قرار دهید و 2 کتاب دیگر به آن اضافه کنید و از دانش‌آموزان عدد مربوط به تعداد کتاب‌ها را بپرسید.
  3. در فعالیت‌های مربوط به شکل‌ رسم شده در صفحه شطرنجی دانش‌آموزان باید دو شکل کامل رسم کنند. در صفحه شطرنجی باید دو مربع قرمزدیگر بکشند و در دو شکل پایین صفحه نیز برای هر کدام 2 شکل مشابه قرمز رنگ که دارای 5 مربع است و همچنین 2 شکل سبز رنگ که 4 مربع سبز دارد رسم کنند.

صفحه :17

اهداف:

به هدف‌های محتوایی و فرایندی توجه شود.

  1. برقراری ارتباط بین نمایش‌های مختلف یک عدد.
  2. توانایی کار با انگشتان هر دو دست.
  3. توانایی انتقال عدد انگشتان یک دست به عدد انگشتان دست دیگر و کسب آمادگی برای درک مفهوم جبر.
  4. الگوهای شطرنجی را بتوانند ادامه دهند.

روش تدریس:

* ابتدا انگشتان دو دست را به دانش‌آموزان نشان دهید سپس از آنها در مورد عددی که انگشتان دست نشان می‌دهند، بپرسید. حال از دانش‌آموزان می‌خواهید عدد مربوط به این تعداد را با انگشتان یک دست نشان دهند. این فعالیت را چند بار تکرار کنید تا توانایی دانش‌آموزان ارتقا یابد. به عنوان نمونه با دست راست عدد 3 و با دست چپ 1 را نشان دهید. ابتدا عدد انگشتان دست راست را بپرسید سپس از آنها بخواهید با بستن انگشت دست چپ به همان تعداد انگشتان دست راست را باز کنند، سپس عدد جدید را بپرسید. این فعالیت را چندبار انجام دهید.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید به عنوان نمونه دانش‌آموزانی که از خیابان عبور کرده‌اند را با انگشتان یک دست نشان دهند و دانش‌آموزانی که در حال عبور هستند را با انگشتان دست دیگر سپس از آنها بخواهید تعدا کل دانش‌آموزان را با انگشتان یک دست نشان دهند.

*** به صفحه کتاب برگردید و فعالیت مربوط به آن را با انگشتان دست انجام دهید. پس از آن تمرین الگویابی را کامل کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توانایی انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر از اهمیت زیادی برخوردار است.
  2. این فعالیت در واقع مفهوم جمع دو عدد با حاصل کمتر از 5 است، اما فعلاً اسمی از عمل جمع برده نمی‌شود و با نماد آن کاری نداریم.
  3. در صورتیکه بعد از انجام چند تمرین دانش‌آموزان قادر شوند با بستن دو انگشت یک دست 2 انگشت دست دیگر را بز کنند آنها را تشویق کنید.

صفحه : 18

اهداف:

  1. آشنایی با نمایش‌های مختلف یک عدد.
  2. ارتقای توانایی ساخت اشکال مختلف با وسایل داده شده.
  3. کامل کردن مربع شگفت اگیز 4 تایی.

روش تدریس:

* تعدادی چوب کبریت به کلاس آورید و از دانش‌آموزان بخواهید با 3 چوب کبریت شکل‌های مختلف بسازند. و از آنها بپرسید چند شکل ساخته‌اند. همین کار را با 2 ، 4 و 5 چوب کبریت نیز انجام دهید تا خلاقیت دانش‌آموزان در ساخت اشکال مختلف رشد کند. حال شما به آنها یک شکل ساخته شده با چوب کبریت بدهید و از آنها بپرسید چندتا چوب کبریت در ساختن شکل به کار رفته است.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید به تعداد دانش‌آموزان که در تصویر وجود دارند چوب کبریت جدا کرده و شکل بسازند. در واقع می‌توانند تعداد دانش‌اموزان را با نماد چوب کبریتی نمایش دهند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه 18 کتاب برگردند و تعداد چوب کبریت‌های هر شکل را بشمارند. سپس از آنها بپرسید به عنوان نمونه با 3 چوب کبریت چند نوع شکل دیگر می‌توان ساخت که در این تصاویر دیده نمی‌شود. برای آموزش مربع‌های شگفت‌انگیز 4×4 ، یک مربع روی تخته بکشید. قوانین تکمیل جدول را توضیح دهید. در هر سطر و ستون تمام رنگ‌ها باید به کار رفته باشد. همچنین در هر 4 مربع کنار هم باید 4 رنگ دیده شوند. با استفاده از این دو قانون و به کمک دانش‌آموزان شروع به تکمیل جدول کرده و با 4 رنگ مختلف آن را کامل کنید.

سپس به تمرین صفحه 18 برگردید و 3 جدول زیر آن را کامل کنید. در این تمرین‌ها می‌توان فقط با توجه به سطرها و یا ستون‌ها و یا 4 مربع کنار هم رنگ‌های باقی مانده را کامل کرد. اگر با استفاده از سطرها رنگ را پیدا کردید با دو قانون دیگر کار خود را کنترل کنید تا دانش‌آموزان در استفاده از آنها به مهارت دست یابند.

توصیه‌های آموزشی:

صفحه: 19

اهداف:

  1. بیان تعداد اشیاء هر دسته بدون شمارش.
  2. درک مفهوم اضافه کردن دو شیء به اشیاء دیگر به صورت انتزاعی.
  3. توانایی استدلال کردن در مورد پیدا کردن جواب با استفاده از واژه اضافه کردن.

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان تعدادی چینه، دکمه یا لوبیا ب‌دهید و از آنها بخواهید به عنوان نمونه 2 لوبیا را در یک طرف قرار دهند سپس از آن‌ها بپرسد که اگر 2 لوبیای دیگر به آن اضافه کنیم در مجموع چند لوبیا می‌شود؟ صحت پاسخ آن‌ها را با اضافه کردن 2 لوبیا آزمایش کنید و توجه داشته باشید که در مرحله آزمایش نباید از ابتدا شروع به شمردن لوبیاها نکنند.

** حال از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند و از آن‌ها بپرسید که اگر به عنوان نمونه اگر 2 اتوبوس دیگر به این تصویر اضافه شود چند اتوبوس دیده می‌شود؟ از این دست سؤالات می‌تواند به دانش‌آموزان در درک بهتر مفاهیم این قسمت کمک کند..

*** حال به صفحه 19 کتاب برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید که این فعالیت را انجام دهند. توجه داشته باشید که دانش‌آموزان صحت بیانشان را با لوبیا یا چینه آزمایش کنند. در انتهای تمرین الگویابی را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. تفاوت فعالیت این صفحه با فعالیت صفحه 16 در آن است که در این صفحه دانش‌آموزان باید از تصویر ذهنی خود استفاده کنند و بدون کشیدن شکل 2 تا بعد از تعدادی را که می‌بینند، بیان کنند.
  2. برای پیدا کردن 2 تا بعد از عدد 3 باید بشمارند 4 و 5 . پس پاسخ 5 می‌شود. نیازی به شمارش از ابتدا نیست.

صفحه : 20

اهداف:

  1. توانایی تشخیص تجزیه یک شکل (کل) به اشکال کوچک‌تر (اجزاء).
  2. دیدن نمایش‌های مختلف یک عدد با استفاده از تنوع قرار گرفتن اشکال در کنار هم.
  3. درک عدد نشان دهندة دسته با اشکال به هم پیوسته.
  4. ایجاد درک اولیه مفهوم واحد.
  5. آشنایی با اشکال سه بعدی.
  6. درک یک کل با اجزای داده شده.

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان چینه‌های به هم پیوسته با ترکیب‌های متفاوت تا 5 تا را بدهید و از آنها بخواهید ابتدا بگویند شکل از چند تا  چینه درست شده است. سپس از آنها بخوهید با جداکردن جینه‌ها صحت گفته‌هایشان را آزمایش کنند. با استفاده از کاغذ و مداد شکل‌هایی به صورت زیر رسم کنید و از آن‌ها بخواهید که تعداد شکل‌های کوچک تشکیل دهنده شکل را بشمرند و بیان کنند. سپس از آنها بخواهید با استفاده از قیچی شکل‌ها را جدا کرده و بشمارند.

 

 

 

 

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید تعداد پایه‌های هر نیمکت کنار خیابان را بشمرند و توضیح دهند که این نیمکت‌ها از چه اجزایی درست شده‌اند. برای مثال 4 تا پایه دارد، جا برای نشستن و جا برای تکیه دادن دارد.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید که فعالیت مربوط به کتاب را انجام دهند برای مثال در بالن مثلث شکل تعداد مثلث‌های هر شکل عبارتند از 2، 3، 5 ، 4، 3 و 4 . در صورتی که دانش‌آموزان در تشخیص تعداد شکل‌ها مشکل دارند می‌توانند هر مثلث را با یک رنگ پر کنند تا به این ترتیب تشخیص تعداد مثلث‌ها در هر شکل ساده‌تر شود. در مورد بالن مربوط به مکعب‌ها با توجه به این‌که امکان رنگ کردن وجود ندارد بهتر است شکل‌ها را با مکعب‌های چینه بسازند تا کار شمردن برای آن‌ها ساده‌تر شود.

توصیه‌های آموزشی:

  1. همانطور که تعداد مثلث‌های هر شکل در بالن مثلث بیان شد، در این تصویر برای عدد 4 و یا 3 دو شکل متفاوت دیده می‌شود. به عبارت دیگر هر دو شکل زیر عدد 4 مثلث را بیان می‌کنند ولی ظاهر آنها با هم متفاوت است.

 

 

 

 

 

 

 

  1. می‌توانید شکل‌های مثلث، مربع و دایره و یا چینه‌های مکعبی به دانش‌آموزان بدهید تا شکل‌های ترکیبی بسازند. برای مثال از آنها بخواهید تا با 4 مثلث یک شکل متفاوت از دو شکل بالا درست کنند.

صفحه : 21

اهداف:

  1. درک ساخت یک کل با اجزای داده شده.
  2. توانایی درک تجزیه کل و یا ترکیب اجزاء در محیط پیرامونی.
  3. توانایی برقراری ارتباط بین اجزاء مختلف یک کل.

روش تدریس:

* یکی از دانش‌آموزان را جلوی کلاس برده و در مورد رنگ شلوار و بلوز او توضیح دهید. سؤال کنید که اگر این فرد 2 رنگ شلوار و 2 رنگ بلوز داشته باشد به چند حالت می‌تاند لباس بپوشد و به مدرسه بیاید. 2 مثلث آبی و قرمز و 2 مربع سبز و زرد با مقوا ببرید و به همه دانش آموزان نشان دهید 4 ترکیب مختلف خانه که با این اشکال می‌توان ساخت به دانش آموزان نشان دهید. از مثلث برای سقف و از مربع برای ساختمان استفاده کنید. هر ترکیب که به دست آمد را روی تخته بکشید و جدول مثل جدول زیر بسازید.

   

 

     
     

 

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و راجع به ترکیب رنگ‌های لباس‌های دانش‌آموزان بپرسید. اشیاء و یا اجسام دیگری که می‌بینید با پرسش‌های متنوع ذهن دانش آموزان را درگیر کنید.

*** حال به کتاب برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مربوطه را انجام دهند. ابتدا توجه آنها را نمونه‌های انجام شده جلب کنید و رابطه بین رنگ‌ها را بپرسید. در صورتی‌که به صورت کلامی رابطه را بیان کردند از آنها بخواهید شکل‌ها را رنگ کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1. بیان کلامی ارتباط بین شکل بسیار اهمیت دارند. دانش آموزان بیاد بتوانند آنچه کشف کرده‌اند را با بیان خود ارائه کنند تا برای دیگران نیز قابل درک باشد.

صفحه آغازین: رفتن به مهمانی

-        مفاهیم: وسط، بین، کنار ؛ چپ، راست ؛ اول الی پنجم، ردیف؛ اشکال ساده هندسی؛ جلو، پشت .

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: مهارت‌های استقبال از میهمان‌ها ؛ مهارت‌های پذیرایی از میهمانها ؛ مهارت‌های شام خوردن در مقابل میهمان ؛ مهارت‌های بدرقه میهمان‌ها.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)   مردم معمولاً در مورد چیزهای اطرافمان با مشاهده دقیق چیز یاد می‌گیرند اما گاهی اوقات آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهند و عکس العمل آنها را مشاهده می‌کنند.

2)     توصیف چیزها با دقت در علم بسیار مهم است چون به مردم کمک می‌کند مشاهداتشان را مقایسه کنند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)     اخلاق فرزند در برابر پدر و مادر.

2)     اخلاق در برابر میهمان.

3)     رفتار تربیتی با کوچکترها، همسالان و بزرگترها.

-        تم‌شناختی:

میهمان و ارتباطات مهم: در مورد آداب میهمانی رفتن و پذیرایی از میهمان و آداب رفتار با همسالان کوچکترها و بزرگترها برای دانش آموزان توضیح دهید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      روی ردیف صندلی‌ها از چپ یا راست آدرس دهید.

2)      به دسته‌های پنج‌تایی صندلی‌ها توجه دانش‌آموز را جلب کنید.

3)      به تناظر صندلی‌ها و مبل‌ها با تعداد میهمانها توجه کنید.

4)      به تناظر صندلی‌های میز و بشقابهای روی میز با قاشق‌ها و چنگال‌ها توجه کنید.

5)      به تناظر پیش دستی‌های روی میز میوه و دو پیش‌دستی در دست دوقلوها با تعداد میهمانها توجه کنید.

6)      دو خانواده را به عنوان 2 دسته پنج‌تایی در نظر بگیرید.

7)      در هر خانواده تعدا دخترها را با دست راست و تعداد پسرها را با دست چپ نشان دهید سپس انگشتان را به یک دست منتقل کنید.

8)      در کتابخانه کنار تلویزیون با کمک ردیف و ستون و چپ و راست و بالا و پایین اول و دوم به اشیاء مختلف آدرس دهید.

9)      به اشکال هندسی ساده اشاره کنید.

10)  در اطراف فرش الگویی هندسی نقاشی کنید. مثلاً یک دایره و یک مثلث و تکرار آنها.

صفحه : 22

اهداف:

  1. آشنایی اولیه با مفاهیم ضلع و زاویه و چندضلعی.
  2. آشنایی اولیه با خصوصیات اشکال هندسی.
  3. توانایی ساخت اشکال هندسی با استفاده از ابزارهای مختلف.
  4. رشد تفکر هندسی و ارتباط آن با تفکر عددی.
  5. ارتقای مهارت‌ الگویابی و ارتباط آن با تفکر عددی با شمردن اجزاء و اشکال الگو.
  6. درک اولیه مفهوم جمع.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید با میله‌های آموزشی اشکال هندسی متفاوت بسازند و گوشه‌های این اشکال را بشمارند. به عنوان نمونه از آنها بپرسید که چند شکل 3 گوش ساخته‌اید؟ سپس از آنها بخواهید به اشکال هندسی اطرافشان توجه کرده و تعداد گوشه‌های اشکال از آنها پرسیده شود. از آنها بپرسید که اگر بخواهید نظیر شکل‌های کتاب را با میله‌ها بسازید به چند میله نیاز دارند. سپس از دانش آموزان بخواهید حدسشان را با انجام دادن آزمایش کنند.

** حال از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند واشکال هندسی مشاهده شده را به آنها یادآوری کرده و از آن‌ها در مورد تعداد گوشه‌هایشان سؤال کنید.

*** از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مورد نظر را انجام دهند. وقتی تعدا میله‌ها (همان ضلع شکل‌ها) را بیان می‌کنند از آنها بپرسید شکل با چند میله آبی و چند میله قرمز درست شده است به این ترتیب کم کم وارد مفهوم جمع شوید. وقتی یک شکل با 4 میله درست شده و یکی از آنها آبی و 3تا قرمز است می‌توان نتیجه گرفت که 1 با 3 می‌شود 4 تا.

پس از اینکه با شکل‌های هندسی آشنایی اولیه ایجاد شد الگویابی‌های پایین صفحه را انجام دهید. توجه دانش آموزان به 2 الگویی که در هر ردیف وجود دارد جلب کنید. در ردیف اول هم برگ گلدان ها و هم رنگ گل‌ها دارای یک نظم و الگو هستند که دانش آموزان پس از کشف این الگو می‌توانند با رنگ کردن شکلها را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1)      از واژه‌های ضلع و رأس استفاده نکنید. کلمه گوشه برای دانش آموزان قانونی تر است.

2)      از مجموعه آهنربا و کیت مغناطیسی برای ساختن اشکال هندسی استفاده کنید.

3)      از واژه یا نماد جمع استفاده نکنید ولی مفهوم جمع را با شمردن تعدا میله‌های آبی و قرمز تمرین کنید.

صفحه : 24

اهداف:

  1. توانایی سرشماری اشیاء و سازمان دادن به اطلاعات با رسم نمودار ستونی.
  2. استفاده از ابزار چوب‌‌خط جهت سرشماری اشیاء.
  3. توانایی دیدن ابزار یک کل.

روش تدریس:

* تعدادی شیء کنار هم قرار ‌دهید. برای مثال می‌توانید از تعدادی مداد، پاک کن، مداد رنگی، کتاب و دفترچه استفاده کنید. سپس تعدادی میله شمارش در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید و از آنها بخواهید به تعداد هر یک از اشیاء یک میله کنار بگذارند . تعداد اشیاء را حداکثر تا 5 در نظر بگیرید. بعد از آنکه دانش آموزان به تعداد اشیاء مورد نظر شما میله‌های شمارش را کنار گذاشتند از دانش آموزان در مورد تعدا اشیاء سؤال کنید. آنها را هدایت کنید تا برای پاسخ دادن به شما میله‌ها را بشمارند. سپس به جای هر میله روی تخته یک چوب خط رسمم کنید تا دانش آموزان با نماد چوب خطی برای سرشماری تعدادی شیء آشنا شوند.

** حال از دانش‌آموزان بخواهید همین عمل را با توجه به صفحه آغازین بخش انجام دهند و بر اساس سؤالات پرسیده شده اقدام به قرار دادن میله‌ها شمارش نمایند. برای مثال می‌توانید تعداد صندلی‌ها، بشقاب، قاشق، چنگال‌های یک طرف میز را بشمارند. به تناظر یک به یک بین این اجزا نیز توجه کنید.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مربوط به صفحه 24 را انجام دهند. شکل جوراب نیاز به 5 چوب خط دارند. در مورد عمودی قرار دادن چوب خط پنجم برای آنها توضیح دهید.

توصیه‌های آموزشی:

1)      در این تصویر جوراب و کفش‌ها به صورت جفت شمرده نمی‌شوند. تعداد تک آنها مورد نظر است.

2)      توجه دانش آموزان را به مقایسه بین ستون‌هایی که با رنگ کردن خانه‌های جدول ایجاد می‌شود جلب کنید.

3)   انسان‌ها در زمان‌های خیلی دور از چوب خط برای سرشماری اشیاء مورد نظر خود استفاده میکردند در این مورد می‌توانید برای دانش‌آموزان توضیح دهید. اثرات این موضوع در ضرب‌المثل‌ها نیز دیده می‌شود. برای مثال ضرب‌المثل چوب خط شما پر شده است. برای این موضوع به کاری که در گذشته در مکان‌های مختلف مثل نانوایی برای نگهداری حساب و کتاب مشتریان از چوب خط‌هایی استفاده می‌کردند و به تعداد نان‌های خریداری شده چوب خط میظگیرند. چوب خط پر شده است یعنی آن مشتری باید پول نان‌هایی که در این مدت خریداری کرده است را بپردازد. نانوایی دیگر به آن فرد نان نمی‌دهد تا حساب‌های قبلی خود را تسویه کند.

صفحه : 25

اهداف:

  1. ارائه نمایش‌های مختلف یک عدد با انگشتان هر دو دست.
  2. توانایی انتقال انگشتان باز یک دست به دست دیگر.
  3. ایجاد درک مفهوم جمع.
  4. توانایی کشف و ادامه دادن یک الگوی شطرنجی.

روش تدریس:

* ابتدا از دانش آموزان بخواهید با استفاده از انگشتان هر دو دست خود عدد مورد نظر شما را نشان دهند، سپس از آنها بخواهید انگشتان یک دست را ببندند و معادل آن انگشتان دست دیگر را باز کنند و عدد مربوطه را بگویند. این عمل را آنقدر تکرار کنید که همه دانش آموزان قادر به انجام آن باشند.

** به صفحه آغازین بخش توجه کنید. به عنوان نمونه از دانش آموزان بخواهید تعداد مهمان‌ها و یا بچه‌های مهمان‌ها را با انگشتان دو دست نشان دهند دوباره از آنها بخواهید با بستن انگشتان یک دست و باز کردن انگشتان دست دیگر همه را با یک دست نشان دهند.

*** فعالیت مربوط به این صفحه را با دانش‌آموزان انجام دهید. هر بار از آنها بخواهید که عمل خود را با جمله‌ای بیان کنند در واقع با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر عمل جمع کردن را انجام می‌دهند بدون آنکه نامی از جمع برده شود. سپس الگوی شطرنجی پایین صفحه را انجام دهید. توجه دانش آموزان را به شکلی که تکرار می شود جلب کنید. همچنین آنها می‌توانند از شمردن خانه‌های رنگ شده برای کشف و بیان الگو استقبال کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در صورتی که دانش آموزان یاد گرفته‌اند که به جای بستن یک به یک انگشتان یک دست و باز کردن یک به یک انگشتان دست دیگر یک مرتبه 2 انگشت یک دست را ببندند و به جای آن 2 انگشت دست دیگر را باز کنند آنها را تشویق کنید.
  2. هر بار از عبارت جمع بدون بردن جمع و نشان دادن نماد آن استفاده کنید.
  3. تعدا اشیاء مورد نظر برای شمردن را به گونه‌ای انتخاب کنید که جمع آن 4، 5 تا بیش‌تر نشود تا امکان نمایش آن با یک دست وجود داشته باشد.
  4. دانش آموزان را در موقعیت تصمیم گیری قرار دهید. در صورتیکه عدد 3 را با دست راست و عدد 2 را با دست چپ نشان داده‌اند بهتر است انگشتان دست چپ را به دست راست منتقل کنند. اما اگر عدد 4 را با دست چپ و عدد یک را با دست راست نشان داده‌اند بهتر است انگشتان دست راست را به چپ منتقل کنند.

صفحه : 26

اهداف:

  1. کسب مهارت استفاده از شابلون در رسم شکلهای هندسی.
  2. رسم اشکال هندسی با استفاده از شابلون.
  3. آشنایی اولیه با ویژگی های اشکال هندسی.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید که شکل‌های یک شابلون را ببینند و در مورد تعداد  گوشه‌های هر شکل از آن‌ها سؤال کنید. از آنها بخواهید مانند نمونه روی کاغذ رسم کنند، سپس از آنها بخواهید در یک سطر یک شکل را تکرار کنند، روی تخته نحوه در دست گرفتن شابلون را به آنها نشان دهید.

** حال به شکل‌های هندسی صفحه آغازین توجه کنید، سپس از آن‌ها بپرسید که این اشکال چندگوشه دارند، و آن شکل‌ها را در شابلون نشان دهند.

*** حال به نحوه در دست گرفتن شابلون توسط دانش‌آموزان  توجه کنید و از آنها بخواهید فعالیت این صفحه را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در صورتی که دانش آموزان شما شابلون ندارند می‌توانید از انتهای کتاب درسی تصویر شابلون را روی مقوا بریده و بچسبانید و با بریدن دور آن یک شابلون مقوایی درست کنید.
  2. نحوه در دست گرفتن شابلون و قرار دادن انگشتان دست روی آن و رسم شکل با دست دیگر را به دان آموزان آموزش دهید.
  3. برای کسب مهارت در استفاده از شابلون نیاز به تمرین و ممارست وجود دارد. زمانی که هر دانش آموز برای کسب مهارت احتیاج دارد با دانش آموزان دیگر متفاوت است. برای کسب مهارت به آنها فرصت کافی بدهید و از کاغذهای پیش نویس برای انجام تمرین‌های زیاد استفاده کنید.

 

صفحه : 27

اهداف:

  1. تشخیص جزء یک کل.
  2. توانایی سرشماری اشیاء و اشکال به کمک چوب خط.
  3. سازماندهی به اطلاعات داده شده با استفاده از جدول.

روش تدریس:

* تعدادی اشیاء کنار یکدیگر قرار دهید. به عنوان نمونه از تعدادی مداد، پاک کن، مداد رنگی، کتاب و دفترچه استفاده کنید. سپس تعدادی میله شمارش در اختیار دانش‌آموزان قرار دهید و از آنها بخواهید به تعداد هر یک از اشیاء یک میله کنار بگذارند. این فعالیت را به صورت کار دو نفره انجام دهید یک دانش آموز نام شیء را ببرد و دانش آموز دیگر معادل آن یک میله شمارش کنار بگذارد. این کار را تا پایان سرشماری اشیاء ادامه دهند.

** حال از دانش‌آموزان بخواهید همین عمل را با توجه به صفحه آغازین بخش انجام دهند و اشیاء مثل هم را سرشماری کنند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت مربوط به این صفحه را با به صورت 2 نفره انجام دهند. یک نفر از دانش آموزان نام حیوان را می‌برد و دانش آموز دیگر برای آن حیوان یک چوب خط در محل مربوطه رسم می‌کند. سپس جای این دو نفر عوض می‌شود تا به این ترتیب هر 2 نفر فعالیت این صفحه را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. مهم‌ترین توصیه برای انجام سرشماری با چوب خط این است که دانش آموزان اقدام به شمردن شکل‌ها و یا اشیاء (بدون چوب خط) نکنند. یعنی ابتدا شکل‌ها را نشمارند و سپس معادل آن چوب خط بکشند. بلکه این کار باید با تناظر یک به یک انجام شود. به همین دلیل در انجام این فعالیت توصیه شده است که از کار گروهی 2 نفره استفاده شود.

صفحه : 28

اهداف:

  1. آشنایی با عدد به عنوان طول.
  2. درک جزء یک کل.
  3. آشنایی اولیه با مفهوم واحد.
  4. آشنایی اولیه با مفهوم جمع به کمک چینه‌های رنگی.
  5. استفاده از مربع شگفت‌انگیز جهت رشد مهارت حل مسئله.

 

 

روش تدریس:

* این فعالیت را به صورت عملی با استفاده از چینه‌های رنگی انجام دهید. چینه‌ها مکعب‌های رنگی یک اندازه هستند که با کنار هم قرار دادن آنها میتوان طول‌های مختلف ایجاد کرد. در صورتیکه این ابزار را در اختیار ندارید می‌توانید با مقوا مکعب ‌ها را بسازید و یا از وسایل مشابه مثل مکعب‌های کوچکتر استفاده کنید. به هر حال انجام عملی این فعالیت توصیه می‌شود. از 2 رنگ استفاده کنید و ترکیبهای حداکثر تا 5 را بسازید. 2 رنگ به شما کمک میکند تا مفهوم جمع را تمرین کنید. طول مکعب‌ها را با هم مقایسه کنید برای مثال 5 مکعب طول بیشتری نسبت به 4 مکعب دارد. یعنی با دیدن طول مکعب‌های ساخته شده می‌توان عددها را مقایسه کرد.

** به صفحه آغازین بخش مراجعه کنید. برای شمردن اشکال و یا اشیاء و ترکیب آنها از چینه‌های رنگی استفاده کنید. برای مثال تعداد بچه‌های پسر را با چینه‌های سبز و تعداد بچه‌های دختر را با چینه‌های زرد نشان داده و مجموع آنها را با کنار هم قرار دادن چینه‌ها به دست آورید.

*** در انجام فعالیت کتاب نیز توجه دانش آموزان را به طول چینه‌های ساخته شده جلب کنید. هر بار تعداد چینه‌های یک ردیف و تعداد سبز و زرد را بپرسید و از دانش آموزان بخواهید برای هر ردیف عبارت ...... و ...... می‌شود ....... را بیان کنند. در مربع‌های شگفت‌انگیز پایین صفحه توجه بچه‌ها را به این نکته جلب کنید که علاوه بر کنترل ردیف‌ها و ستون‌ها می توانند 4 مربع کنار هم را نیز بررسی کنند و شکل مورد نظر را بیابند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. بدون استفاده از واژه جع و نماد آن به مفهوم جمع به کمک چینه‌ها اشاره کنید.
  2. مقایسه طول چینه های هر ردیف آغاز مفهوم مقایسه عددهاست.
  3. چینه‌ها کمک می‌کنند تا دانش آموزان با مفهوم عدد به عنوان طول آشنا شوند و این موضوع در آینده به آنها کمک می‌کنند تا پیوسته بودن عددهای حقیقی را بهتر درک کنند و عددها را روی محور اعدا نشان دهند. همچنین درک بهتری از عددهای کسری و اعشاری برای آنها ایجاد می‌کند.

صفحه آغازین: پیک نیک

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ وسط،کنار، بین؛ جلو، پشت.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: آداب سوار شدن به ماشین ؛ آداب پیاه شدن از ماشین ؛ آداب گردش، تفریح و پیک نیک.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)   تفکر نمادین اولین مرحله برخورد دانش آموز با تفکر مجرد است. دانش آموز باید به زبان نمادین بتواند با دیگران ارتباط برقرار کند.

2)     نیاز به اعداد از نیازهای طبیعی بشر است.

3)     رسیدن به چیزی که یک نفر می‌خواهد ممکن است به معنی از دست دادن چیز دیگری باشد.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)     تشخیص کاردینالیتی تا 5 بدون شمردن.

2)     تربیت تخیل با اشکال هندسی.

3)     تأثیر افکار بر گفتار.

-        تم‌شناختی:

طبیعت: در مورد آداب مراقبت از طبیعت و بازی کردن در طبیعت و ارتباط نزدیکی با طبیعت نکاتی را که به نظرتان می‌رسد با دانش آموزان مطرح کنید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      اعضای دو خانواده را به عنوان دو دسته پنج تایی با سرنشین‌های ماشینها متناظر کنید.

2)      تعدا بچه‌هایی را که بازی می‌کنند با یک دست نشان دهید و به اندازه آنهایی که با هم بازی می‌کنند انگشتان دست را ببندید.

3)      تعداد بچه‌هایی را که بازی نمی‌کنند با یک دست نشان دهید و به اندازه آنهایی که نشسته‌اند انگشتان دست را ببندید.

4)   تعداد زیر 5 مهره را در هر یک از ماشین‌ها قرار دهید و با انگشتان دو دست نمایش دهید و بعد به تعداد یکی از دیگری انگشتان را ببندید.

5)   تعداد زیر 5 مهره را در یک ماشین قرار دهید و با دست عدد 5 را نمایش دهید و سپس به تعداد سرنشینها انگشتان دست را ببندید و بگویید چند جای خالی در ماشین باقی مانده است.

6)      برای تصویر لوحه یک داستان تعریف کنید.

صفحه : 30

اهداف:

  1. استفاده از چوب خط جهت سرشماری اشیاء.
  2. آشنایی با مفهوم جمع.
  3. درک جمع دو عدد و نمایش آن با استفاده از چوب خط.

روش تدریس:

* با استفاده از اشیاء ملموس مانند چینه، لوبیا و ... می‌توانید به صورت عملی فعالیت را انجام دهید. ابتدا اشیاء با رنگ‌های متفاوت را کنار هم قرار دهید و از دانش‌آموزان بپرسید تعداد اشیاء مربوط به یک رنگ چند تا است؟ سپس از آنها بپرسید که مجموع اشیاء با دو رنگ چندتا است؟ از آنها بخواهید تعداد مجموع آنها را با چوب خط نشان دهند.باید توجه کنید که نمایش چوب‌خط‌ها به صورت پنج‌تایی‌های متفاوت است و این نمایش را به دانش‌آموزان آموزش دهید.

** حال به صفحه آغازین بخش توجه کنید و به عنوان مثال از آن‌ها بخواهید تعداد صندلی‌های جلوی هر ماشین  را با استفاده از چوب‌خط‌ها نمایش داده و مجموع آن را با چوب پیدا کند. می‌توانید به دانش آموزان 2 دسته 5 تایی مهر‌ه‌های رنگی یا دکمه یا اشیاء دیگر بدهید و از آن‌ها بخواهید جمع‌های مختلف  را با قرار دادن آن به اشیاء روی صندلی ماشین‌ها بسازند برای مثال 2 مهره آبی روی صندلی‌های جلو و 3 مهره قرمز روی صندلی‌های عقب قرار دهند و بپرسید چند مهره داریم آن را با چوب خط نمایش دهید.

*** با توجه به فعالیت کتاب دانش آموزان  می‌توانند تعداد مجموع اشیاء را با استفاده از چوب‌خط‌ها نمایش دهند. برای این کار از دسته اول شروع کرده و متناظر با آن چوب خط رسم می کنند سپس به تعداد اشیاء دسته دوم کشیدن چوب خط را ادامه دهید تا تعداد مجموع به دست آید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. تعداد مجموع دو دسته تا اینجای کتاب حداکثر 5 تا می شود.
  2. دانش آموزان باید تعداد چوب خط‌های هر دو دسته را پشت سر هم رسم کنند نه اینکه برای هر دسته به صورت جداگانه چوب خط بکشند.
  3. دانش آموزان نباید تعداد اشیاء دو دسته را پشت سر هم بشمارند و برای تعداد مجموع آنها چوب خط بکشند. هدف پیدا کردن مجموع با رسم چوب خط است.

صفحه : 31

اهداف:

  1. آشنایی با مفهوم آموزش تفریق با استفاده از انگشتان دست.
  2. مهارت برقرای ارتباط کلامی برای تعریف عمل تفریق.
  3. ارتباط برقرار کردن بین نمایش‌های مختلف یک عدد.

روش تدریس:

* با استفاده از اشیاء ملموس می‌توانید فعالیت مربوط به این صفحه را انجام دهید برای این‌ کار به دانش‌آموزان اشکالی به صورت زیر بدهید.

 

 

                                                                         

 

 

و از آنها بخواهید برای مثال 2 تا سه گوش را از آن جدا کنند و سپس بپرسیدکه چندتا 3گوش باقی مانده است. حال می‌توانید از آن‌ها بخواهید همین فرایند را با انگشتان دست نشان دهند. یعنی تعداد سه گوش‌های اولیه را با انگشتان یک دست نشان دهند و به تعدادی که جدا کرده از انگشتان دست فرد ببندد تعداد باقیمانده سه گوش‌ها با تعداد انگشتان باز آنها برابر است. همین فعالیت را می‌توانید با اشیاء دیگر مثل چینه‌ها، مهره‌ها و ... تکرار کنید.

** به صفحه آغازین بخش مراجعه کنید و به دانش آموزان چند مهره یا دکمه رنگی بدهید تا روی صندلی‌های ماشین‌ها قرار دهند. برای مثال 4 مهره روی صندلی یک ماشین قرار دهند. به آنها بگویید ماشین شما 4 سرنشین دارد آن را با انگشتان دست نمایش دهید. سپس 3 مهره را بردارید (یعنی 3 نفر پیاده شدند). به همان تعداد باید از انگشتان دست بسته شود. حال ماشین چند نفر دارد؟ تعداد انگشتان باز دست این عدد ر انشان می‌دهد.

*** در هنگام انجام فعالیت این صفحه از دانش‌آموزان در مورد تعداد هر یک از شکل‌ها بپرسید و از آنها بخواهید با انگشتان دست آن عدد را نشان دهند اگر نمایش بعضی از دانش‌آموزان  متفاوت بود، آنها را جلوی کلاس بیاورید و درستی و نادرستی نمایش ارائه شده را از دانش‌آموزان دیگر بپرسید. سپس عملیات مربوط به این صفحه را انجام دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1.  از به کار بردن واژه تفریق و یا نمایش نماد تفریق خودداری کنید. در اینجا دانش آموزان فقط مفهوم تفریق را تمرین می‌کنند.
  2. دانش آموزان برای نمایش عدد دسته سمت چپ می‌توانند نمایش‌های مختلف عدد را با انگشتان ارائه کنند. برای مثال 3 یا 4 های مختلفی را نشان دهند.
  3. هر بار پس از بستن انگشتان دست عبارت .... تا از .... می‌شود .... را بیان کنند.
  4. برای بستن انگشتان دست می‌توانند با تناظر یک به یک انگشتان را یکی یکی ببندند و می‌توانند یک مرتبه به تعداد اشیاء دسته سمت راست انگشتان را ببندند.

صفحه : 32

اهداف:

دانشی:

  1. توانایی کشف و ادامه الگوهای تکرار شونده.
  2. تشخیص الگوهای تکرار شونده در محیط اطراف.

روش تدریس:

* می‌توانید از میله‌های شمارش جهت ساخت الگوهای تکرارشونده استفاده کنید. از دانش‌آموزان بخواهید الگویی را که شما ساخته‌اید ادامه دهند و از آن‌ها در مورد رابطه بین شکل الگویی بپرسید.

می‌توانید از خط ما بین موزائیک‌ها یا کاشی‌های داخل کلاس نیز استفاده کنید و با پر رنگ کردن این خطوط با استفاده از گچ های رنگی این الگوها را به دانش‌آموزان نشان دهید.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید به کمک مهره‌های رنگی در این تصویر راجع به الگوهای تکرار شونده بسازند و از آنها بخواهید که به شما این الگوها را نشان دهند و در مورد رابطه بین شکل‌های الگوها نیز صحبت کنند.

*** از دانش‌آموزان در مورد رابطه بین شکل‌های الگوها بپرسید و از آنها بخواهید الگویی که تکرار می‌شود را بیان کنند، سپس کشیدن شکل‌های الگو را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توجه دانش‌آموزان را به الگوهایی که در اطراف خود می‌بینند جلب کنید.
  2. با زدن ضربه‌های متناوب روی میز و یا دست زدن با تناوب الگوهایی با صدا ایجاد کنید و از دانش آموزان بخواهید آن الگو را کشف کرده و توضیح دهند.
  3. بیان کلامی رابطه بین شکل‌های هر الگو اهمیت زیادی دارد.

صفحه : 33

اهداف:

  1. تمرین مفهوم تفریق با کمک انگشتان دست.
  2. نمایش حاصل تفریق با استفاده از چوب خط
  3. برقراری ارتباط بین نمایش‌های مختلف یک عدد.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید پنج لوبیا یا اشیاء دیگر را روی میز قرار دهند و انگشتان دست خود را برای نمایش آن عدد باز کنند سپس از آنها بخواهید 3 لوبیا را از آنها جدا کنند و همزمان 3 تا از انگشتان دست خود راببندند. حال از آنها بپرسید که چند تا لوبیا مانده و چند تا انگشت دست باز مانده است. همین فعالیت را با عددهای مختلف تکرار کنید.

** با کمک ماشین‌هایی که در صفحه آغازین بخش است و قرار دادن اشیاء مختلف روی صندلی‌ها به جای سرنشین‌های ماشین عمل تفریق کردن را تمرین کنید.

*** در حین انجام فعالیت صفحه‌های این دانش‌آموزان را هدایت کنید تا ابتدا پنج انگشت دست خود را باز کنند و به تعدادی شکل که در تصویر می‌بینند انگشتان را ببندند و به تعداد باقیمانده چوب خط بکشند. سپس بیان کنند که از 5 تا شکل .... تا برداشتیم و ... تا شکل باقی مانده است.

توصیه‌های آموزشی:

  1. نحوه بستن انگشتان دست، یکی یکی و یا یک مرتبه بستن تفاوتی نمی‌کند.
  2. با توجه به اینکه د انش‌آموزان تا این صفحه نماد عدد را یاد نگرفته‌اند حاصل را با نماد چوب خط نمایش می‌دهند.

 

 

صفحه : 34

اهداف:

  1. پیدا کردن قانون مربوط به یک الگو و ادامه دادن آن.
  2. بیان کلامی رابطه بین شکل‌های یک الگوی شطرنجی.
  3. پیدا کردن شکل تکرار شونده یک الگو و رسم شکل تکرار شونده.

روش تدریس:

* در محیط اطراف خود توجه دانش آموزان را به الگوهای هندسی موجود جلب کنید. از آنها بخواهید الگو را توصیف کنند. برای مثال می‌توانند به الگویی که در ساختن نرده‌های راه پله مدرسه وجود دارد، اشاره کنند. به شکلی که در این الگوها تکرار می‌شوند دقت کنید و از دانش آموزان بخواهید شکل تکرار شونده را به شما نشان دهند.

** حال از دانش‌آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند و در مورد الگوهایی که در شکل می‌بینید توضیح دهند برای مثال در ماشین 2 صندلی در جلو و 3 جای نشستن در عقب وجود دارد.

*** ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید که الگوی مربوطه را به صورت کلامی بیان و توصیف کنند سپس از آنها بخواهید الگوی شطرنجی را ادامه دهند. پس از آن مربع‌های شگفت انگیز پایین صفحه را مرور کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از این صفحه تشخیص و رسم شکل تکرار شونده الگو شروع می‌شود. قسمت سمت راست برای کشیدن شکل تکرار شونده در نظر گرفته شده است. این کار کمک می‌کند تا دانش‌آموزان الگو را بهتر دنبال کنند.
  2. در توصیف الگو از دانش‌آموزان بخواهید تا از عددها و شمردن استفاده کنند. برای مثال 3 تا سبز، 2تا نارنجی، 3 تا سبز، 2تا نارنجی. به این ترتیب شکل تکرارشونده نیز مشخص می‌شود.
  3. در تکمیل مربع‌های شگفت‌انگیز راه حل‌های دانش آموزان را بپرسید. اگر آنها کنترل ردیف‌ رنگ مورد نظر را پیدا کردند شما با بررسی ستونها و یا 4 مربع کنار هم درستی یا نادرستی بیان آنها را وارسی کنید.

صفحه : 35

اهداف:

  1. آشنایی اولیه با مفهوم ضلع و رأس.
  2. تشخیص اشکال هندسی بر اساس تعداد اضلاع و رئوس.
  3. توانایی رسم اشکال هندسی با ابزار خط کش.
  4. توانایی استفاده از ابزار قیچی جهت ساخت اشکال هندسی با کاغذ.

روش تدریس:

* ابتدا به دانش‌آموزان کاغذی که در آن اشکال هندسی نظیر مربع، مستطیل و ... وجود دارد بدهید تا با استفاده از قیچی آنها را ببرند تا توانایی کار با قیچی را کسب کنند سپس از آنها بخواهید لبه‌های این اشکال را با یک رنگ مشخص کنند و سپس از آنها در مورد تعداد لبه‌های هر شکل سؤال کنید. از آنها بخواهید گوشه‌ها را لمس کنند و تعداد گوشه‌ها را از آن‌ها بپرسید. از آنها بخواهید با استفاده از خط کش شروع به رسم اشکال هندسی کرده و فرایند گفته شده در بالا را تکرار کنند.

** از دانش‌آموزان می‌خواهیم به صفحه آغازین بخش برگردند و اشکال هندسی که در آن می‌بینید را بیان کنند.

*** در انجام فعالیت این صفحه در مورد تعداد لبه‌ها و تعداد گوشه‌ها و نیز تفاوت اشکال هندسی براساس تعداد لبه‌ها و گوشه‌ها از دانش‌آموزان بپرسید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. به دانش آموزان فرصت دهید تا با نگاه کردن به این صفحه و تصویر داده شده فرایند کار را کشف و برای شما توضیح دهند.
  2. در استفاده از قیچی و آسیب‌های احتمالی ناشی از آن به نکات ایمنی توجه کافی داشته باشید.
  3. بردن نام شکل‌ها ضروری نیست. صرفاً کار با ابزار خط کش و قیچی و تشخیص لبه‌ها و گوشه‌ها کفایت می‌کند.

صفحه آغازین: بازی با دوستان

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ وسط، کنار، بین ؛ ردیف، ستون ؛ جلو، پشت؛  اول الی پنجم.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: بازی با چینه‌ها ؛ الگوسازی ؛ پازل‌های دوبعدی و سه بعدی کاردستی.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)     ریاضیات را باید از طبیعت و جهان اطرافمان بیاموزیم.

2)     زبان اعداد در طبیعت وجود دارد و انسان آن را از طبیعت آموخته است.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)     تفکر هندسی و کار با اشکال هندسی.

2)     مدلسازی.

3)     تربیت دیگران با رفتار صحیح.

4)     شناخت دوستان.

5)     تأثیر بر رفتار.

-        تم‌شناختی:

دوست: در مورد آداب دوست‌یابی، نگهداری دوستان، تربیت دوستان و کمک به دوستان نکاتی را که به ذهنتان می‌رسد با دانش‌آموزان در میان بگذارید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      برای لوحه یک داستان بسازید.

2)   اعداد کمتر از 5 مهره را روی دو چینه پایین صفحه بگذار سپس آنها را با انگشتان دو دست نشان بده سپس آنها را به یک دست منتقل کن. همین کار را با مهره‌ها انجام بده و همه را به یک چینه منتقل کن.

3)   چند مهره را روی دو چینه پایین صفحه بگذار و با دو دست نشان بده سپس از دستی که بیشتر دارد به تعداد دست دیگر ببند. همین کار را با مهره‌ها انجام بده و بگو چقدر باقی می‌ماند.

4)   در مورد نکاتی که مربوط به اتاق شخصی دانش آموزان می‌شود مانند تمیزی و مرتب کردن آن نکاتی را که به نظرتان می‌رسد به دانش‌آموزان بگویید.

5)      در مورد کار گروهی با دانش‌آموزان صحبت کنید و آنها را به بازیهای گروهی تشویق کنید.

6)      تعداد بچه‌های در حال بازی را با تعداد صندلی‌ها مقایسه کنید.

صفحه: 37

اهداف:

  1. درک مفهوم جمع با استفاده از ابزار چینه.
  2. درک مفهوم ترکیبی با استفاده از ابزار چینه.
  3. ارائه نمایش‌های مختلف عدد و مفهوم جمع.
  4. تمرین پیدا کردن جمع با انگشتان و چینه.

 روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید چینه با یک رنگ حداکثر تا 5 را در سمت چپ خود قرار داده و آن را با انگشتان دست نشان دهند، سپس یک ستون از چینه که حداکثر تا 5 تا است را در سمت راست خود قرار دهند و آن را با دست راست نشان دهند. (توجه داشته باشید که مجموعه در ستون بیشتر از 5 تا نشود از این رو برای آنها تعداد را مشخص کنید به عنوان نمونه بگویید 2 تا از چینه‌ها را با رنگ قرمز در سمت چپ و 3 تا از آنها را با رنگ دیگر در سمت راست قرار دهید.) حال از آنها بخواهید که آنها را روی هم قرار دهند و بشمارند. همین عما را با انتقال از یک دست به دست دیگر انجام دهند تا حاصل جمع به دست آید.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بخواهید مانند فعالیت بالا با قرار دادن اشیایی مثل مهره روی دو ردیف چینه پایین صفحه تمرینهای خود را انجام د هند. از شمردن مربعهای کنار پنجره یا در را که به صورت ستونی قرار دارند نیز استفاده کنید.

*** حال به صفحه 37 کتاب برگشتهو  فعالیت مربوطه را انجام دهید. در هر تمرین دانش آموزان ابتدا جواب جمع را با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر انجام دهند سپس همین عمل را با رنگ کردن چینه‌های سفید با دو رنگ مختلف انجام داده و حاصل جمع را به دست آورند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. به دانش‌آموزان توجه کنید رنگ کدن چینه‌ها را از پایین به بالا انجام دهند و بین آنها فاصله ایجاد نکنند تا به این ترتیب پاسخ با ستون‌های مختلف رنگی نمایش داده شود.
  2. بهتر است برای رنگ کردن چینه‌ها از 2 رنگ استفاده کنند تا حالت جمع و ترکیب دو عدد دیده شود اما با یک رنگ هم اشکالی ندارد.
  3. انجام فعالیت با چینه‌ها برای دانش آموزان دست ورز توصیه می‌شود.

صفحه: 38

اهداف:

  1. درک عدد اصلی یک مجموعه و نمایش آن با انگشتان دست.
  2. آماده شدن برای درک مفهوم تفریق.
  3. درک اولیه مفهوم حاصل تفریق و نمایش آن با چوب خط.
  4. رشد ادراک غیر کلامی.

 روش تدریس:

* ابتدا اشیاء مختلف تا 5 تا را در اختیار دانش آموز به گونه‌ای قرار دهید که تعدادی از آنها مثل هم باشند و از آنها بخواهید که تعداد این اشیاء را با انگشتان دست نشان دهند. سپس از آنها بخواهید به تعداد اشیائی که مثل هم هستند انگشتان دست را ببندند و بگویند که چند تا شیء باقی می‌ماند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بپرسید که چند تا چینه روی میز سبز رنگ روی هم چیده شده است؟ از آنها بخواهید آن را با انگشتان دست نشان دهند. سپس از آنها بپرسید به تعداد چینه‌های هم رنگ (قرمز) و یا به تعداد چینه‌های سبز یا زرد انگشتان دست را ببندند و بگویند که چند تا چینه مانده است. به همین ترتیب می‌توانید سؤالهای مشابه را برای تعداد مدلهای مثل هم روی میز قرمز رنگ بپرسید.

*** حال به صفحه 38 کتاب برگشته و فعالیت مربوط به این صفحه را انجام دهید. قبل از شروع از دانش آموزان بخواهید شکل‌های مثل هم را نشان دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف از انجام این فعالیت کم کردن اشیاء مثل هم از یک مجموعه و درک تعدا باقی مانده اشیاء این مجموعه است.
  2. دانش آموزان باید به تعداد اعضای باقی مانده را با چوب خط نمایش دهند بنابراین به ازای هر یک از اشیای که مشابه بقیه نیستند یک چوب خط کشیده و به همین ترتیب ادامه دهند.
  3. دانش آموزان از نماد تفریق استفاده نمی کنند بلکه هدف درک مفهوم تفریق است.
  4. در هنگام انجام فعالیت توجه داشته باشید که عددهای به کار رفته نباید بیشتر از 5 باشد.

صفحه: 39

اهداف:

  1. تشخیص الگوی شطرنجی و ادامه دادن الگو.
  2. درک قانون مربوط به الگو و بیان آن به صورت کلامی.
  3. تشخیص و رسم شکل تکرار شونده و بی الگو.
  4. تشخیص الگوهایی در محیط پیرامونی و کشف قانون مربوط به آن.

 روش تدریس:

* از بچه‌ها بخواهید با استفاده از مدادهای رنگی و قرار دادن آنها با فاصله مناسب از یکدیگر الگو بسازند و بگویند چه الگویی در این چینش مدادها می‌بینند. سپس از آنها بخواهید با استفاده از مداد اشکال هندسی نظیر             یا                   یا                  یا                   یا                           را با فاصله‌های مناسب از یکدیگر قرار داده و الگو بسازند و بیان نمایند در این الگو چه شکلی تکرار شده است.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید توجه دانش آموزان را به ریشه فرش جلب کرده و از آنها بپرسید که آیا الگوی خاص در ریشه‌های این فرش می بینند؟ سپس از آنها بخواهید با استفاده از مداد رنگی مربوط به آن را بکشند.

*** حال به صفحه 39 کتاب برگشته و از بچه ها بخواهید الگوی مورد نظر را ادامه دهند هدف اصلی این صفحه تشخیص شکل تکرار شونده است. دانش آموزان با توصیف کلامی الگو می‌توانند به شکل تکرارشونده پی ببرند و سپس آن را رسم کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توجه دانش آموزان را به الگوی شطرنجی و فاصله بین شکل‌های تکرارشونده جلب کنید.
  2. دلیل اینکه با یک فاصله شطرنجی ترسیم شکل شروع شده است این است که دانش آموزان آن را از روی خط قرمز نبینند بلکه الگو را در داخل کادر شطرنجی ادامه دهند. اما اگر د انش آموز الگو را ادامه داد به گونه‌ای که خط کادر را نیز قطع کرد ایرادی ندارد.
  3. از دانش آموزان بخواهید که با استفاده از کاغذ شطرنجی الگوهای جدیدی بسازند.
  4. از بچه‌ها بخواهید که الگو.ی شطرنجی را روی خط ادامه دهند تا دقت و ظرافت انجام کار آنها بالا برود.
  5. کشف قانون مربوط به الگو از اهمیت خاصی برخوردار است. بیان آن به صورت کلامی در رشد ادراک کلامی دانش آموزان از اهمیت خاصی برخوردار است.
  6. می توانید این فعالیت را به صورتی دیگر نیز انجام دهید. ابتدا شکل تکرارشونده را رسم کنید سپس دانش آموزان با استفاده از آن شکل یک الگو بسازند و آن شکل را چنیدن مرتبه به دنبال هم رسم کنند.

صفحه: 40

اهداف:

  1. درک اولیه مفهوم تفریق.
  2. رشد ادراک کلامی و غیر کلامی.
  3. ارائه بازنمایی‌های مختلف عدد با چینه و چوب خط.
  4. درک مفهوم حاصل تفریق و نمایش آن با رنگ کردن.

 روش تدریس:

* ابتدا از دانش آموزان بخواهید ستون چینه‌های تا پنج تایی بسازند سپس روی تخته به تعداد کمتر از 5 چوب خط رسم و از آنها بخواهید که به تعداد چوب خط ها از چینه‌ها بردارند و حاصل را با انگشتان دست نشان دهند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بپرسید که این کمد چند تا کشو دارد؟ اگر 2 تا از کشوهای کمد را باز کنیم چند تا کشو بسته می ماند؟ آن را با انگشتان دست نشان دهید. به همین ترتیب با استفاده از این تصویر می توانید مسائل مختلف تفریق طرح کنید و دانش آموزان به سؤالهای شما پاسخ دهند.

*** حال از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحه 40 را انجام دهند. ابتدا تعداد چینه‌های سبز را بگویند و با دست نشان دهند سپس به تعداد چوب خط ها انگشتان دست را ببندند تا حاصل به دست آید و به تعداد باقیمانده از چینه‌های سفید رنگ کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. اگر دانش آموزان در حین انجام فعالیت صفحه 40 چینه‌ها را نامرتب خط زدند ایرادی ندارد. اما به آنها توجه کنید که از بالا و به دنبال هم خط بزنند.
  2. هم چنین در رنگ کردن چینه‌های سفید بهتر است از پایین و به ترتیب رنگ کنند.
  3. بدون به کار بردن واژه تفریق و یا نماد آن هر بار می‌توانند یک عبارت تفریق مثل جمله زیر بیان کنند:

از 5 تا چینه سبز 2 تا برداشتیم 3 تا ماند.

 

صفحه: 41

اهداف:

  1. داستان سازی و برقراری ارتباط کلامی.
  2. به کارگیری مفاهیم اولیه اضافه شدن یا کم شدن و به کارگیری ابزار شمارش در بیان داستان.
  3. به کارگیری مفاهیم ریاضی در محیط پیرامونی.
  4. رشد قدرت انتزاعی و تخیل دانش آموزان.

 روش تدریس:

* داستانی ساده برای دانش آموزان بیان کنید و از آنها بخواهید با استفاده از ابزار نقاشی و یا وسایل دیگر این داستان شما را عینی کنند. در بیان داستان از مفاهیم شمارش، کم کردن، اضافه کردن استفاده شود.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بخواهید با مفهوم تفریق با اضافه کردن یا مفاهیم شمارش یک داستان بسازند.

*** به فعالیت صفحه 41 کتاب برگشته و از بچه ها بخواهید داستانی در مورد اتفاقی که به تصویر این صفحه افتاده است بسازند. برای مثال می توانند بگویند بعد از پنچر شدن اتوبوس چند نفر پیاده شوند و 2 نفر هنوز پیاده نشده است. و یا 3 نفر در تاکسی نشسته اند و یک نفر دیگر در حال سوار شدن به تاکسی دیگری است.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دانش آموزان را جهت دهید که در هنگام داستان سازی مفاهیم محاسباتی و شمارش را به کار برند.
  2. حساسیتی روی نوع داستانی که بچه ها می سازند نداشته باشید.
  3. اگر دانش آموزان برای بخشی از این اتفاق داستان ساختند ایرادی ندارد. اما تأکید بر به کارگیری عدد و مفاهیم جمع و تفریق از اهمیت خاصی برخوردار است.
  4. از دانش آموزان بخواهید یک صفحه از اتفاق زندگی خود  را تجسم و با به کارگیری مفاهیم ریاضی داستانی را برای والدین خود بسازند.

صفحه: 42

اهداف:

  1. درک مفهوم تقارن.
  2. به کارگیری ابزار شابلون جهت ترسیم اشکال هندسی.
  3. درک حصوصیات و تفاوتهای اشکال هندسی.
  4. کشیدن قرینه شکل‌های هندسی با استفاده از کپی کردن.

 

 روش تدریس:

* از دانش آموزان بخواهید با شابلون اشکال هندسی دلخواه رسم کنند. سپس از آنها بخواهید یک شکل غیر سه گوش مشخص را با شابلون و مداد رسم کنند و بل تا زدن کاغذ و فشار آوردن به خطوط شکل قرینه آن را رسم کنند. سپس همین عمل را با سه گوش انجام دهند تا درک مفهوم تقارن کامل شود.

** از دانش آموزان بخواهید که اشکال متقارن و غیر متقارن را در این لوحه تشخیص دهند توجه آنها را به شیشه های درب و پنجره و شکل های متقارن دیگر جلب کنید.

*** حال به صفحه 42 کتاب درسی برگشته و از بچه ها بخواهید مراحل کار را توضیح دهند. در هر تصویر چه اتفاقی افتاده است. سپس از آنها بخوهید همین عمل را با شابلون انجام داده و با تا کردن و کپی کردن شکل ها قرینه آنها را به دست آورند. توجه آنها را در پایان کار به قرینه بودن شکل های دو طرف نسبت به خط تا جلب کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در این فعالیت از هر نوع شابلونی می توانند استفاده کنند چون هدف ترسیم اشکال هندسی و تشخیص تقارن این اشکال می اشد.
  2. در مام این کتاب از شابلون خاص که نمونه آن در آخر کتاب طراحی شده است استفاده می شود.
  3. استفاده از ابزار شابلون دقت دانش آموزان ر ادر طراحی اشکال هندسی تقویت می کند.
  4. دانش آموزان این روش را باید برای رسم کشل های قرینه یاد بگیرند تا در ادامه کار هر وقت نیاز به رسم شکل قرینه بود و آنها در تشخیص شکل قرینه با مشکل مواجه شدند با انجام عمل مشابه این فعالیت باید شکل قرینه را پیدا کنند.
  5. قرینه شکل مثلث بیشترین توجه و تمرین را نیاز دارد.

صفحه آغازین: تولد دوقلوها

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ وسط، کنار، بین ؛ ردیف، ستون ؛ جلو، عقب؛ جلو، پشت؛  اول الی پنجم.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: تقسیم کردن کیک ؛ بازکردن هدیه ها ؛ فوت کردن شمع؛ دعوت مهمانها.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)   وقتی مردم توصیف های متفاوتی از یک چیز می دهند بهتر است یک مشاهده انجام دهیم تا اینکه استدلال کنیم چه کسی درست می گوید.

2)   مفهوم تساوی در ابعاد وسیع در زندگی روزمره مطرح است. مفاهیم ریاضی بسیاری از این مفهوم انتزاع می شوند که در زندگی روزمره کاربرد دارد.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)     حدس زدن.

2)     بخشش.

3)     تأثیر رفتار بر عادات.

-        تم‌شناختی:

هدیه: در مورد آداب هدیه دادن و هدیه گرفتن و تشکر از کسی که هدیه می دهد نکاتی را که به نظرتان می رسد به دانش آموزان بگویید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      مصداقهای جمع و تفریق زیر 5 را در لوحه مطرح کنید.

2)      اشیایی را که تنها یک عدد از آن در لوحه وجود دارد نام ببرید و کنار بنویسید 1.

3)      اشیایی را که دقیقاً 2 عدد از آنها در لوحه وجود دارد نام ببرید و کنار آنها بنویسید 2.

4)      با ردیف و ستون در کتابخانه آدرس بدهید.

5)      تعداد برشهای کیک و هدیه ها و شاخه های گل و شمع ها و افراد حاضر را به صورت دو دسته پنج تایی تقسیم کنید.

6)      چند نفر عینک دارند.

7)      پیراهن  پدر چند دکمه دارد؟ پیراهن پسر کوچک چند دکمه دارد؟

صفحه: 44

اهداف:

  1. مرور مفاهیم جمع و تفریق.
  2. نمایش حاصل جمع یا تفریق با نماد چوب خط.
  3. به کار گیری مفاهیم جمع و تفریق در محیط پیرامونی.
  4. تمرین مهارت حل مسئله با حل مربع شگفت انگیز 4*4.

 روش تدریس:

* می توانید با برش دادن دو دایره کاغذی با رنگهای متفاوت به پنج قسمت مساوی و با دادن شکل ها به دانش آموزان فعالیتی به صورت زیر را انجام دهید.

1-  ابتدا 3 قطعه از یک دایره کاغذی و 2 قطعه از دایره کاغذی دیگر بردارند و از آنها بپرسید که از هر دایره چند قطعه برداشته شده است سپس بخواهید 2 قطعه باقیمانده از یک رنگ را به 3 قطعه ای وصل کنند و حال از آنها بپرسید روی هم چند قطعه شده است. تا دانش آموزان یک درک  مناسبی از مفهوم جمع کسب کنند. به این ترتیب می توانید تمرین هایی برای مفهوم تفریق طرح کنید.

** حال می توانید سؤالاتی در مورد مفهوم اضافه کردن یا کم کردن کیک ها با توجه به صفحه آغازین بخش بپرسید. به عنوان نمونه اگر دو قطعه از کیک سمت راست به 2 دختری که روی مبل نشسته داده شود چند قطعه از کیک می ماند؟ با طرح سؤال های مشابه از دانش آموزان به درک مناسب از مفاهیم جمع و تفریق و با توجه به تصویر مربوطه خواهند رسید.

*** حال به صفحه 44 کتاب درسی برگشته و فعالیت مربوطه را انجام دهید. در این فعالیت ابتدا توضیح دهید که هر کیک به 5 قسمت مساوی تقسیم شده است سپس طبق دستور العمل بالای صفحع سؤالات مربوطه را بپرسید.

برای حل مربع شگفت انگیز این صفحه راه حل های مختلف دانش آموزان را سؤال کنید هر دانش آموز میتواند کار نفر کنار خود را کنترل و بررسی کند و در مورد صحت و سقم آن اظهارنظر کند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دیدن 5 قطعه مساوی از یک گودی یا کیک از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین از ابزارهایی که این تصویر را ایجاد میکند استفاده کند.
  2. ممکن است که دانش آموزان در هنگام انجام فعالیت مربوط به کیک و دیدن این که این تست است با مشکل مواجه شوند. شما می توانید آنها را به بشقاب که خطوط ناشی از برداشتن قطعه‌ها در آن دیده می شود هدایت کند.
  3. در حل مربع شگفت انگیز هم می‌توان با کنترل ستون‌ها و هم با بررسی ردیف و هم با نگاه کردن به 4 مربع که در یک چهارم مربع اصلی کنار هم قرار گرفته‌اند به پاسخ مناسب دست یافت. بنابراین راه حل های مختلف را در کلاس مورد بررسی و توجه قرار دهید.

صفحه: 45

اهداف:

  1. برقراری ارتباط با نمایش های مختلف عدد یک.
  2. دیدن مصادیق مختلف عدد یک در محیط پیرامونی.
  3. توانایی نوشتن درست نماد عدد یک.

روش تدریس:

* نمایش های مختلف عدد 1 از قبیل انگشت دست، چینه، گردی، چهار گوش و ... را نمایش دهید و از آنها بخواهید مصادیق عدد یک در محیط پیرامونی مانند ماه خورشید خانه کعبه و ... را نام ببرند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بپرسید چند پنجره و یا چند پسر در این تصویر دیده می‌شود؟ و سؤالات دیگری که تداعی یکی نماید را از آنها بپرسید.

*** حال به فعالیت این صفحه برگردید و اشکالی که در صفحه 45 قرار دارد را با دانش آموزان مرور کرده و در هر قسمت تعداد آن یعنی عدد یک را تکرار کنید. سپس در مورد نحوه درست نوشتن عدد یک روی خط زمینه و حرکت از بالا به پایین دست تأکید کنید و آموزش دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. یکی از این تصاویر مربوط به کوه دماوند می‌باشد. بیان کوه تداعی عدد بیشتر از یک را می کند. اما کوه دماوند منحصر به فرد است.
  2. به نحوه نوشتن نماد 1 و حرکت قلم توجه کند و به همان ترتیب درست نوشتن عدد یک را با توجه به خط زمینه، نقطه شروع، جهت حرکت قلم، نقطه پایانی  توضیح دهید.
  3. خوبست به صفحات ما قبل این صفحه رجوع کرده و مصادیق ذکر شده در این صفحه‌ها از جمله شکل مثلث، چوب کبریت، چوب خط یک، شکل مربع، دایره‌ها، چینه یا مکعب، یک قطعه کیک، شکل شش ضلعی منتظم و نمادهای عدد یک با انگشتان دست را که در این صفحات مطرح شده بودند را مرور کنید.

صفحه: 46

اهداف:

  1. ادامه دادن الگوهای شطرنجی.
  2. کشف قانون مربوط به الگو.
  3. درک الگوهایی که به هم متصل هستند و الگوهایی کهاز هم فاصله دارند.
  4. تشخیص شکل تکرارشونده در هر الگو و رسم آن.

روش تدریس:

* از بچه‌ها بخواهید با میله یا مداد و تراش که هر کدام به فصله 4 انگشت از یکدیگر قرار دارند الگویی را طراحی و قانون مربوط به الگو رابیان کنند. به همین صورت فعالیتهای مشابه دیگر را که مربوط به الگوی شطرنجی خطی است انجام دهند. سپس از دا نش آموزان بخواهید که کاغذهای رنگی را به شکل مربع برش دهند و با استفاده از آن الگوهای متفاوت بسازند.

** حال از دانش آموزان بخواهید با رنگ کردن ریشه‌های فرش که در تصویر آغازین این بخش دیده می‌شود و با استفاده از رنگهای متفاوت الگوی مناسب بسازند.

*** با برگشت به صفحه کتاب از دانش آموزان بخواهید فعالیت های این صفحه را انجام دهند. در انجام فعالیت‌های این صفحه تشخیص شکل تکرارشونده و رسم آن در قسمت سمت راست اهمیت زیادی دارد. لذا نباید به کنترل این قسمت پرداخته و در صئرتیکه دانش آموزی شکل تکرارشونده را تشخیص نمی دهد بهتر است از او بخواهید الگو را به صورت کلامی بیان کند تا با توصیف خود توجه تکرارشونده و شکل را تشخیص دهد.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در هر قسمت شکل‌ها ابتدا به صورت مجزا هستند و سپس شکل‌های متصل مطرح شده است. چرا که تشخیص شکل تکرار شوده در این موارد مشکل است.
  2. برای دانش آموزانی که در انجام این فعالیت مشکل دارند می‌توان ابتدا شکل تکرارشونده را رسم کرد و سپس از آنها خواست که آن شکل را چندین مرتبه کنار هم روی کاغذ شطرنجی به صورت منفصل یا متصل رسم کنند تا یک الگو ساخته شود و به این ترتیب درک شکل تکرارشونده ساده تر خواهد بود.

صفحه: 47

اهداف:

  1. برقراری ارتباط با نمایش‌های مختلف عدد 2.
  2. دیدن مصادیق مختلف عدد 2 در محیط پیرامونی.
  3. توانایی نوشتن درست نماد عدد دو.

روش تدریس:

* کار را با ارائه مصادیق مختلف عدد 2 در محیط اطراف و نمایش های مختلف عدد 2 با انگشتان دست شروع کنید. از دانش آموزان بخواهید مصادیق عدد 2 را نقاشی کنند.

** با مراجعه به صفحه آغازین این بخش از دانش آموزان بخواهید چیزهای 2تایی را در شکل نشان دهند.

*** با رجوع به کتاب درسی مصادیق مختلف عدد 2 را در هر شکل با شمردن تعدا آنها مرور کنید. سپس نحوه صحیح نوشتن نماد عدد 2را آموزش دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. برای آموزش نحوه صحیح نوشتن نماد عدد2 به خط زمینه، نقطه شروع  حرکت، جهت حرکت قلم و نوشتن بدون برداشتن قلم اشاره کنید.
  2. صفحات قبل را مرور کرده و از دانش آموزان بخواهید شکل هایی که در این صفحه می‌بینند (از جمله چینه، چوب کبریت، شکل های هندسی و ...) را در صفحات قبلی کتاب پیدا کرده و هر کدام را که نشان دهنده عدد 2 است بیان کنند.

صفحه: 48

اهداف:

  1. کسب توانایی تشخیص عددهای 1 و 2.
  2. درک عدد اصلی یک مجموعه.
  3. توانایی ادامه دادن یک الگوی شطرنجی.

روش تدریس:

* به دانش آموزان چیزهای مختلف نظیر 2 لوبیا، 1 کتاب، 2 چینه و ... بدهید و از آنها بپرسید که (به عنوان نمونه) این چند چینه است؟ با نوشتن نماد این عدد روی تخته تمرین کردن را ادامه دهید.

** به صفحه آغازین بخش 7 برگردید و سؤالاتی در مورد تشخیص تعدا افراد یا اشایء که دو تا یا یکی هستند بپرسید و توجه دانش آموزان را به مقایسه عددهای 1 و 2 جلب کنید.

*** حال به صفحه کتاب برگردید و فعالیت مربوط به این صفحه را انجام دهید و از دانش آموزان بخواهید دور پاسخ درست خط بکشند و سپس الگوی پایین صفحه را با شمردن مربع ها و به کار بردن عددهای 1و 2 ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. ممکن است دانش آموزی تفسیری متفاوت از شکل دادشته باشد و عدد دیگری را انتخاب کند برای مثال دو مربع آبی رنگ را که تقریباً به هم چسبیده است را یک شکل مشتطیل در نظر گرفته و عدد یک را انتخاب کند. در این مورد بهتر است ابتدا تفسیر و دلیل انتخاب او را با دقت گوش کنید و سپس درستی یا نادرستی عمل او را بررسی نمایید.
  2. برای توصیف و ادامه دادن الگوی پایین صفحه می تو ان از عددهای 1 و 2 استفاده کرد. برای مثال از نقطه شروع یکی به سمت راست و 2تا بالا می رویم و نقطه شروع را به این نقطه وصل می‌کنیم.

صفحه: 49

اهداف:

  1. درک مفهوم تقارن.
  2. کار با ابزار شابلون برای رسم شکل‌های متقارن.
  3. شناخت اشکال هندسی.

روش تدریس:

* توجه دانش آموزان ر در شکل های متقارن در کلاس درس جلب کنید. می توانید چند شکل متقارن به کلاس ببرید و با تاکردن شکل از روی خط تقارن مشابه بودن دو طرف و تساوی شکل ها را به آنها نشان دهید.

** در صفحه آغازین بخش با کمک دانش آموزان شکل‌های متقارن را پیدا کنید.

*** از دانش آموزان بخواهید ابتدا خوب به تصاویر صفحه 49 نگاه کنند سپس توضیح دهند که در هر قسمت چه اتفاق افتاده است پس از آن با استفاده از شابلون خطی را ترسیم کنند.و با قرار دادن لبه شابلون روی خط اقدام به رسم اشکال هندسی کرده و با برگرداندن شابلون در طرف دیگر خط همان شکل را بکشند و با تا کردن و روی هم قرار دادن شکل های دو طرف خط به درک اشکال متقارن برسند.

 

توصیه‌های آموزشی:

  1. لازم نیست از واژه قرینه، متقارن، تقارن و خط تقارن استفاده کنید.
  2. روش ارائه شده در این صفحه بسیار مهم است و تا پایان کتاب دانش آموزان به آن نیاز دارند به خصوص در طراحی فرش و رسم شکل‌های متقارن در دو طرف آن با استفاده از شابلون این روش بسیار کاربرد دارد.
  3. در شکل‌های مربع، مستطیل و دایره قرینه شکل مانند خود شکل است و تشخیص تقارن ساده تر است اما در مورد مثلث با توجه به تغییر جهت قرار گرفت (همان طور که در شکل زیر مشاهده می‌کتید) تشخیص و رسم شکل تقارن بدون استفاده از این روش برای دانش آموزان مشکل است.

 

 

 

 

 

 

  1. به اندازه کافی روش مطرح شده را تمرین کنید تا همه دانش آموزان به مهارت دست یابند.

 

صفحه آغازین: نماز

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ وسط، کنار، بین ؛ ردیف، ستون ؛ جلو، پشت؛  جهت قبله؛ حالات سجده؛ رکوع؛ قیام؛ قنوت.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: شمارش تعداد سجده‌ها، رکوع‌ها، قیام‌ها و قنوت‌ها به کمک چوب خط .

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)     صحت تحلیل ما را از آزمایش و نتایج آن باید دوباره مورد آزمایش قرار داده شود.

2)     دانش آموز می‌تواند به کمک ریاضیات مسائل روزمره را بهتر تشخیص دهد و بشناسد.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

1)     راست‌گویی.

2)     تنفر از دروغ.

3)     تقوی.

4)     دوری از گناه.

5)     نمادسازی (جهت قبله).

-        تم‌شناختی:

نماز و عبادت: در مورد آثار نماز و عبادت و اینکه نماز نمازگذار را از بدیها حفظ می‌‌کند نکاتی را که میدانید به دانش آموزان توصیح دهید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      تعداد رکعتها، قیام ها، سجده‌ها، قنوت‌ها و رکوعها را در یک نماز دو رکعتی با چوب خط بشمارید.

2)      در رکعت اول موارد بالا را با چوب خط بشمارید.

3)      در رکعت دوم موارد بالا را با چوب خط بشمارید.

4)      برای نمایش دادن جهت قبله روشهای مختلفی را به کمک دانش آموزان ابداع کنید.

5)      کدامیک از قیام‌ و سجده و قنوت و رکوع در یک نماز دو رکعتی چهار بار تکرار می‌شوند کنار آنها عدد 4 را بنویسید.

6)      با چسباندن چهار مکعب از روی وجوه همه شکلهای ممکن را بسازید.

7)   با چسباندن سه مثلث از روی لبه‌ها همه شکلهای ممکن را بسازید. چند شکل به دست می آید؟ با چسباندن چهار مثلث چند شکل بدست می‌آید؟

صفحه: 51

اهداف:

  1. توانایی بیان یک داستان کوتاه (مسئله سازی) با استفاده از یک تصویر و به کار بردن مفاهیم ریاضی.
  2. تمرین مفاهیم جمع و تفریق بدون ذکر نمادها و واژه‌ها.
  3. آماده سازی برای معرفی نمادهای جمع و تفریق و حل مسئله.

روش تدریس:

* با استفاده از اشیایی مثل دکمه یا چینه و قرار دادن آنها روی صندلی‌های دور میز پایین صفحه مسئله‌های عینی بسازید. برای مثال 4 نفر دور میز هستند (یعنی 4 تا چینه روی 4 صندلی قرار دهید) یک نفر می‌رود (یعنی یک چینه را بردارید) حالا چند نفر ماندند؟ مشابه این مسئله را برای جمع هم می‌توان انجام داد.

از دانش آموزان بخواهید گروه های 2 نفری تشکیل داده یک نفر با مهره یا چینه مسئله طرح کند و نفر دیگر جواب دهد.

** به صفحه آغازین بخش برگردید . در مورد نماز خواندن نیز می توان مشابه این مسئله‌ها را ساخت. برای مثال در یک نماز دورکعتی چند سجده انجام می شود؟ اگر شخصی یک سجده را انجام داده چند تا سجده دیگر باید انجام دهد؟

*** حال به صفحه 51 کتاب برگردید و از دانش آموزان بخواهید برای تصاویر بالای صفحه داستان (مسئله) بگویند و سپس آن را حل کنند. این صفحه را نیز می توان با تشکیل گروه های دو نفره انجام داد.

توصیه‌های آموزشی:

تا به حال دانش آموزان چینش‌های مختلفی از 5 شی را دیده‌اند (به عنوان نمونه چینه‌ها که به صورت افقی یا عمودی بوده است). در اینجا نمایش دیگری که به صورت چینش 5تایی از صندلیها که به صورت دایره می باشد را می بینید که به درک عمیق تر دانش آموزان منجر می شود.

در کلاس درس می تو انید همین فعالیت را با قرار دادن یک میز و 5 صندلی به صورت عملی انجام دهید.

صفحه: 52

اهداف:

  1. برقرار ارتباط با نمایش‌های مختلف عدد 3.
  2. توانایی نوشتن صحیح نماد عدد 3.
  3. تشخیص مصادیق عدد 3 در محیط پیرامونی در زندگی روزمره.

روش تدریس:

* در اینجا می توانید یک مروری بر صفحات کتاب نمایید و دانش آموزان را تشویق کنید که هر جا نمایش 3تایی دیده‌اند به شما نشان دهند همچنین از آنها بخواهید که با ابزارهای دلخواه یک نمایش 3تایی درست کنند.

** می توانید به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بپرسید که ردیف بالا و یا ردیف پایین چند مرحله از نماز را نشان می دهد. اگر دانش آموزان می دانند بیان کنند. (شما می توانید به آنها در بیان مراحل نماز کمک کنید)

*** در فعالیت صفحه 52 ابتدا به دانش آموز نمایش‌های مختلف عدد 3 را نشان دهید و به آنها با صدای بلند به عنوان نمونه بگویید 3 چینه و پس به آنها بگویید که همه آنها نمایش عدد 3 می باشد و 3 را روی تخته بنویسید. به طریقه نوشتن عدد 3 را آموزش دهید.

برای نوشتن نماد 3 ابتدا بخواهید عددهای کمرنگ را با توجه به فلش‌های رسم شده پر رنگ کنند و سپس فعالیت مربوط به عددنویسی را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در ارائه نمایش های مختلف عدد 3 می توانید از درس های دیگر استفاده کنید. به عنوان نمونه از دانش آموزان بخواهید یک کلمه 3 حرفی بگویند.
  2. از دانش آموزان بخواهید که نمایش 3تایی که در محیط پیرامونی می بینند تصور و بیان کنند.
  3. در بعضی از شکلها به دا نش آموزان کمک کنید که سه جزء یک کل را ببینند به عنوان نمونه سه پایه یک دوربین یا سه بخش برگ گل شبدر.
  4. در هنگام نوشتن عدد 3 توجه دانش آموزان را به نقطه شروع توشتن، حرکت قلم و خط زمینه جلب کنید.
  5. از دانش آموزان بخواهید نوشتن صحیح نماد عدد 3 را در منزل تمرین کنند.
  6. از د انش آموزان بخواهید در منزل قایقی نقاشی کنند که سه مسافر دارد، گلدانی ترسیم کنند که 3 گل دارد.
  7. از دانش آموزان بخواهید در منزل با کمک خانواده اشیایی که سه حرف دارند و حرف آخر آنهایی یکی است را نقاشی کنند.
  8. یک ظرف ماسه یا آرد در اختیار دانش آموزان قرار دهید تا آنها با کمک انگشت اشاره عدد 3 را ترسیم کنند تا تصویر بهتری از نماد 3 در ذهن آنها نقش بندد.

صفحه: 53

اهداف:

  1. ادامه دادن یک الگوی شطرنجی پیوسته.
  2. کشف قانون مربوط به الگو.
  3. تشخیص و رسم شکل تکرار شونده الگو.

روش تدریس:

* از دانش آموزان بخواهید با استفاده از چوب کبریتها الگوی تکرار شونده دلخواه به گونه ای ترسیم کنند سر چوب کبریتها کنار یکدیگر نباشد برای این کار ابتدا از آنها بپرسید که چه الگویی با چوب کبریتها می خواهند بسازند و تکرار کنند. شما به عنوان نمونه می توانید یک بار انجام دهید سپس از آنها بخواهید یک الگویی را طراحی و آن را الگو را ادامه دهند. همین عمل را می توانید با دکمه‌های رنگارنگ انجام دهید.

** از دانش آموزان بپرسید که آیا در کاشی کاری‌های مسجد در صفحه آغزین بخش الگوی تکرار شونده می بینند؟ آن را بیان و یا مشابه آن را با اشیاء و یا اشکال مختلف بسازند و یا ترسیم کنند.

*** از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحه 53  را انجام دهند. در صورتی که در تشخیص شکل تکرار شونده مشکل داشته باشند می توانید با قرار دادن نقطه در ابتدای شکل تکرار شونده به آنها کمک کنید.

همچنین از دانش آموزان بخواهید در قسمت‌های خالی الگوهایی را به دلخواه خود طراحی کنند. الگوهای زیاد و پیچیده را در کلاس برجسته کرده و توجه سایر دانش آموزان را به آنها جلب کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. اگر دانش آموزان در ادامه دادن الگو با مشکل مواجه هستند نمونه آن الگو را به صورت کمرنگ و یا نقطه چین در اختیارشان قرار دهید و از آنها بخواهید نقطه چینها را پر رنگ کنند و یا مربع ها را با نقطه های رنگی مشخص کنید و از آنها بخواهید به همان رنگ مربعها را رنگی کنند.
  2. از دانش آموزان بخواهید که الگویی را در کلاس بیان کنند و شما روی تخته (بعضی درست و بعضی نادرست) ادامه دهید و از آنها بخواهید بگویند که الگویی را که شما ادامه می دهید درست است یا نادرست.
  3. از دانش آموزان بخواهید در منزل دنبال الگوهای تکرارشونده باشند و نمونه‌هایی از آن الگو  را روی کاغذ ترسیم کنند.
  4. از دانش آموزان بخواهید خانه‌ای را نقاشی و بر روی دیوارهای آن خانه الگوهای تکرارشونده ترسیم کنند.
  5. در هر قسمت فضایی برای طراحی یک الگو توسط دانش آموزان قرار داده شده است توصیه می شود ابتدا شکل تکرارشونده را سم کنند سپس الگوی خود را با رسم متناوب آن شکل به دست آورند. این فعالیت را می تو انند دو نفره انجام دهند. یک دانش آموز شکل تکرار شونده بکشد و دانش آموز دیگر الگو را ادامه دهد.

صفحه: 54

اهداف:

  1. برقراری ارتباط با نمایش های مختلف عدد 4.
  2. نوشتن صحیح نماد عدد 4.
  3. تشخیص مصادیق عدد 4 در محیط پیرامونی.

روش تدریس:

* از دانش آموزان بخواهید مروری بر صفحات قبل کتاب کرده و نمایش های مختلف عدد 4 را در صفحات کتاب نشان دهند. سپس با ابزارهای دلخواهی که دارند نمایش‌های مختلفی از عدد 4 بسازند. به عنوان نمونه با 4 تا چوب کبریت نمایش های متفاوتی از عدد 4 بسازند.

از آنها بخواهید که حیواناتی را که چهار دست و پا راه می روند نام ببرند. در مورد یکی از چهار راه‌های نزدیک مدرسه بپرسید.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از آنها بپرسید که در ردیف بالا چند تا از اعمال نماز را انجام می‌دهند؟

*** حال به کتاب برگردید و با نوشتن عدد 4 روی تخته در مورد هر یک از تصاویر از دانش آموزان بپرسید و از آنها بخواهید عدد هر قسمت را با صدای بلند بیان کنند و یا به سؤال‌های شما پاسخ دهند. به عنوان نمونه چینه‌ها از بالا در ردیف چندم قرار دارند؟ اولین چینه از سمت چپ چندتااست؟ سپس 4 را روی تخته به د انش آموزان نشان دهید. در ادامه نوشتن صحیح نماد 4 را آموزش دهید و از آنها بخواهید ابتدا عددهای کمرنگ را پررنگ کنند سپس نوشتن عدد 4 را ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش آموزان بخواهید مصادیق عدد 4 را در زندگی روزمره مثل چهار فصل چهار چرخ ماشین و .. بیان کنند.
  2. در ابتدای آموزش فقط از نماد 4 که در کتاب نوشته شده استفاده کنید و شکل دیگر عدد را به کار نبرید از دانش آموزان بخواهید کلماتی  را پیدا کنند که 4 حرف دارد و یا داستانی بسازند که در آن عدد 4 وجود دارد و یا با اعداد 3 و 4 الگوهای تکرارشونده دلخواه بسازند. به این ترتیب به توسعه مفهوم عدد 4 در ذهن دانش آموزان کمک کنید.
  3. همچنین می تو انید فعالیت هایی برای منزل پبشنهاد کنید برای مثال از بچه ها بخواهید باغی را نقاشی کنند که همه اشیاء داخل آن باغ 4 تایی باشند.

صفحه: 55

اهداف:

  1. تعیین عدد اصلی یک مجموعه.
  2. تمرین نوشتن نماد عددهای 2، 3 و 4.
  3. اندازه گیری فارسی با استفاده از اشیاء مختلف و شمارش تعداد اشیاء واحد.

روش تدریس:

* بر روی کاغذ اعداد 1 تا 4 را نوشته و آنها را برش داده و تعدادی نخود و لوبیا در اختیار دانش آموزان قرار می دهید با نشان دادن هر عدد به آنها بگویید که به همان میزان لوبیا یا نخود روی میز جدا کنند.

برای انجام فعالیت دوم ابتدا بخواهید اشیایی که اندازه آنها یکی است را کنار هم قرار دهند (به عنوان نمونه 2 تا مداد رنگی یک اندازه) تا دانش آموزان درک مناسبی از اندازه پیدا کنند سپس از آنها بخواهید که با کنار هم قرار دادن چند چینه کنار مداد بگویند اندازه مداد چند چینه است تا درک مناسبی از طول و اندازه پیدا کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و در مورد نمازهای 3 و 4 رکعتی توضیح مختصری بدهید.

*** حال از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحه 55  را انجام دهند. پیشنهاد می شود که همراه انجام این فعالیت اشکال مجسم مانند چینه و یا کاغذهایی که به صورت اشکال هندسی است را مانند شکلهای کتاب درست کنید  سپس عدد مربوط به آن را بپرسید. در انجام فعالیت اندازه گیری کافیست تعداد گیره‌ها را بشمارند و بگویند که اندازه مداد چند گیره است.

توصیه‌های آموزشی:

  1. چینش اشکال هندسی مثل مثلثها و یا چینه‌ها برای درک بهتر شکل‌ها لازم است.
  2. از بچه‌ها بخواهید در منزل تعداد اتاق‌ها، حمام، آشپزخانه، یخچال، تلویزیون و کمدها را به صورت نماد عدد بنویسید.
  3. برای بچه‌ها داستانی مشابه داستان زیر تعریف کنید.

یکی بود یکی  نبود در جنگلی پرنده زیبا روی درخت بودند کنار آنها چهار سنجاب لانه کرده بودند و به خوبی و خوشی زندگی می کردند. سپس از آنها بپرسید چند تا پرنده روی درخت بودند. تعداد آنها را به صورت چوب خط و سپس به صورت نماد 3 بنویسید. به همین صورت چند سنجاب کنار آنها بودند؟ تعداد را با گردی و به صورت نمادین بنویسند.

  1. ابتدا در کلاس چند شی هم اندازه مثل نیمکت نام برده تا مفهوم هم اندازه درک شود.
  2. در هنگام اندازه گیری طول‌های مختلف با اشیاء کوچکتر مراقب باشید که در ابتدا اندازه مورد نظر تعداد صحیحی از شی کوچکتر باشد.

صفحه: 56

اهداف:

  1. تمرین تشخیص نماد عددهای 3 و 4.
  2. کسب مهارت در به کار بردن خط کش برای رسم خط.
  3. تکمیل کردن مربع شگفت انگیز 4 * 4 با عددهای 1 تا 4.

روش تدریس:

* توجه دانش آموزان را به خط‌های راست در کلاس درس مثل بعدی تخته دور در یا پنجره و ... جلب کنید و برای رسم خط آمادگی ذهنی ایجاد کنند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و در تصویر محراب نماز 2 نقطه بگذارید تا دانش آموزان با وصل کردن آن دو نقطه به هم جهت قبله را مشخص کنند در مورد جهت قبله و اهمیت آن در نماز خواندن توضیح مختصری دهید.

*** حال به صفحه 56 کتاب برگردید و ابتدا تصویر سمت چپ و بالای صفحه را به دانش آموزان نشان دهید و از آنها بخواهید که با استفاده از خط کش‌ نقاطی که عددهای مثل هم دارند را به هم وصل کنند. سپس از آنها بخواهید مربع های شگفت انگیز مابین صفحه را حل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در هنگام استفاده از خط کش در مورد نحوه در دست گرفتن خط کش و قرار دادن آن کنار نقاط به دانش آموزان توضیح دهید و با حرکت در بین آنها نحوه استفاده از خط کش را مشاهده و رفع اشکال کنید.
  2. جهت کسب مهارت در استفاده از خط کش کاغذهای باطله روزنامه در اختیار دانش آموزان قرار دهیدتا با خط کش خط بکشند.
  3. در حل مربع شگفت انگیز از دانش آموزان بخواهید توضیح دهند که چگونه نقطه شروع را پیدا کنند به روشهای مختلفی که دانش آموزان بیان می کنند توجه و ره حل های مختلف را با هم مقایسه کنید.

صفحه آغازین: کلاس درس

-        مفاهیم: چپ، راست ؛ وسط، کنار، بین ؛ ردیف ؛ جلو، عقب؛  اول الی پنجم.

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: سکوت و گوش کردن به صحبتهای معلم ؛ نگاه کردن به تخته ؛ رفتن پای تخته و پاسخ دادن به سؤالات معلم.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

1)     همیشه باید شناخت ناشناخته‌ها را با آزمایش آغاز کرد.

2)     دایره و مربع، مثلث در طبیعت و ساخته‌های انسان دیده می‌شود.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

  1. اخلاق دانش آموز به عنوان متعلم.
  2. اخلاق دانش آموز در برابر معلم.
  3. دوست داشتن معلم.
  4. دوست داشتن متعلم.
  5. دوست داشتن علم.
  6. شناخت علم.

-        تم‌شناختی:

علم: در مورد فواید علم اندوزی و آداب احترام به علم و دانش نکاتی را که می‌دانید به د انش آموزان تذکر دهید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

1)      چیزهایی را که تعداد آنها از 0 تا 5 تا است در لوحه بشمارید و کنار آنها تعداد مربوطه را بنویسید.

2)      دانش آموزان را به 3 دسته پنج تایی تقسیم کنید.

3)      چند نفر از دانش آموزان دستانشان را روی میز قرار داده‌اند. با چوب خط نمایش دهید.

4)      چند نفر از دانش آموزان دست به سینه نشسته‌اند.

5)      چند نفر از دانش آموزان دستانشان را زیر میز قرار داده‌آند با چوب خط نمایش دهید.

6)      چند نفر از دانش آموزان در تصویر مشخص نیست که دستانشان را کجا قرار داده‌اند با چوب خط نمایش دهید.

صفحه: 58

اهداف:

  1. تبدیل نمایش چوب خطی به نماد عددی.
  2. درک و ارائه نمایشهای مختلف یک عدد.
  3. تمرین‌ حل مربع شگفت انگیز با استفاده از نمادهای عدد.

روش تدریس:

* ابزارهای مورد نیاز: 1. کارت‌هایی که روی آنها شماره 1 تا 4 نوشته شده است (در صورت نداشتن کارت با استفاده از کاغذ و نوشتن عددها و تکثیر آن‌ها می توانید این کار را انجام دهید). 2. اشیایی مثل چینه، دکمه، عدس و ... . 3. کارتهایی که روی آنها چوب خط 4تایی، 3تایی، 2تایی و یکی نوشته شده است.

از دانش آموزان بخواهید تعدادی اشیاء مثل هم را جدا کنند (حداکثر 4تا) سپس از آنها بخواهید به تعداد آن اشیاء کارتهایی که روی آن چوب خط مربوطه رسم شده است را کنار آن قرار دهند سپس کارتی که عدد مربوطه به آن دسته نوشته شده است را کنار آن دو قرار دهند سپس بپرسید که عدد دسته چیست. چند تا چوب خط دارد و عدد مربوط به دسته را با صدای بلند بگویند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بخواهید که در این کلاس تعداد دانش آموزان هر ردیفی که شما نام می‌برید (برای مثال ردیف سوم) را با چوب خط نشان دهند و سپس عدد مربوط به آن را بنویسند.

*** حال به صفحه 58 کتاب برگردید و فعالیت‌های مربوطه را انجام دهید. مانند نمونه دانش آموزان باید تعداد اشیاء هر دسته را با چوب خط و سپس با نماد عددی نشان دهند. سپس مربع‌های شگفت‌انگیز 4*4 را با نمادهای عددی کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش آموزان بخواهید اشیاء مختلفی را که در منزل می‌بینند بشمارند و عدد مربوط به آن را با چوب خط و نماد عدد نمایش داده و کنار آن بچسبانند.
  2. دانش آموزان ممکن است مربع های شگفت انگیز را به روشهای مختلف حل کنند. به آنها این فرصت را بدهید تا روش خود را در کلاس مطرح کنند.
  3. ممکن است در حل مربع شگفت انگیز ابتدا مربع های کوچک را پر کنند سپس با دیدن ردیف و ستون مربع بزرگ درستی یا  نادرستی حل خود را آزمایش کنند. در این صورت انتخاب نقطه‌های شروع جهت پیدا می‌کند. برای مثال در حل مربع شگفت انگیز سمت راست نقطه شروع کامل کردن مربع کوچک باید به سمت ر است است. سپس ردیف دوم از باند کامل می شود. بعد از آن نوبت به اولین ستون از سمت راست می رسد.

صفحه: 59

اهداف:

  1. تشخیص بازنمایی‌های مختلف عدد 5.
  2. بیان مصادیق روزمره عدد 5.
  3. توانایی نوشتن درست نماد عدد 5.

روش تدریس:

* در اطراف خود (کلاس درس یا محیط خارج از کلاس) مصادیقی از عدد 5 را با کمک دانش آموزان پیدا کنید. برای مثال 5 انگشت دست یا گل و ستاره 5 پر.سپس عدد 5 را با انگشتان دست خود از پشت و رو به دانش آموزان نشان دهید.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و نشان دهید که در هر ردیف این کلاس 5 دانش آموز نشسته است (3 تا در یک ردیف و 2 تا در ردیف بعدی).

*** حال به صفحه 59 کتاب برگردید و هر تصویر را که به دانش آموزان نشان می دهید به نمونهظهای آن تصویر در صفحات قبل برگشته ضمن یادآوری عدد 5 نمایش‌های آن را تأکید و مرور کنید. سپس نوشتن عدد 5 را آموزش دهید و از دانش آموزان بخواهید پایین صفحه را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. به نقطه شروع و جهت حرکت قلم در هنگام نوشتن نماد عدد 5 تأکید کنید. در ابتدا نماد بدون دندانه عدد 5 را به کار نبرید تا دانش آموزان نماد درست را به طور کامل یاد بگیرند.
  2. می توانید با استفاده از 2 رنگ مختلف چینه، دسته‌های 5تایی بسازید و به این ترتیب ترکیب‌های مختلف 2تایی عدد 5 را به دست آورید. به همین ترتیب می توانید ترکیب‌ةای 3تایی یا بیشتر را هم تمرین کنید.
  3. ساختن شکل با 5 چوب کبریت، 5 مثلث متساوی الاضلاع، 5 مربع، 5 چینه و 5 شش ضلعی منتظم را فراموش نکنید.

صفحه: 60

اهداف:

  1. درک مفهوم تقارن.
  2. شناخت و تشخیص اشکال متقارن.
  3. شناخت و تشخیص اشتیاء متقارن محیط پیرامونی.
  4. کسب مهارت در درک و کشف قانون الگوی شطرنجی و توانایی ادامه دادن آن.

روش تدریس:

* ابزارهای مورد نیاز: برش متقارن اشکال هندسی که با استفاده از کاغذ ساخته شدهاست. برش متقارن بعضی از اشکال محیط پیرامونی که با استفاده از کاغذ ساخته شده است مثل پروانه، درخت کاج و ... .

اشکال برش داده شده را در اختیار دانش آموز قرار داده و بپرسید که کدام در نیمه یک شکل کامل را می‌سازند . آنها را کنار یکدیگر قرار دهید. همچنین می توانید شکلهای متقارن را به دانش آموزان نشان داده از روی خط تقارن آن شکل را تا کنید تا دانش آموزان ببینند که دو نیمه شکل کاملاً مثل هم هستند. سپس از روی خط تقارن شکل را ببرید و دو نیمه آن را به دانش آموزان نشان دهید.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بپرسید که آیا در این تصویر شکل‌هایی می‌بینند که دو نیمه آن مثل هم باشند؟ برای مثال می‌توانند به شکل گل یا گلدان اشاره کنند. از آنها بخواهید خطی که دو نیمه شکل را به وجود می آورد را رسم کنند.

*** حال به صفحه 60 کتاب برگردید و از  دانش آموزان بخواهید دو نیمه‌ای که در این صفحه یک شکل را کامل می‌کنند با خط به هم وصل کنند. با کمک رنگها تشخیص این موضوع ساده به نظر می‌رسد سپس با توضیح خطی که در نیمه مثل هم را در شکل به وجود آورده از آنها بخواهید دو نیمه شکل را کاملاً مثل هم رنگ کنند.

در قسمت پایین صفحه بعد از اینکه شکل تکرارشونده را تشخیص داده و رسم کردند از آنها بخواهید الگو را ادامه دهند. سپس یک شکل با 5 مربع رنگی در نظر بگیرید و با آن یک الگوی تکرارشونده بسازند.

توصیه‌های آموزشی:

1. در این فعالیت قرار نیست دانش آموزان فقط با خط راست در نیمه یک شکل را به هم وصل کنند. بلکه با هر نوع خطی می توانند این کار را انجام دهند.

2. از دانش آموزان بخواهید فکر کنند که چگونه یک شی مثل درخت را می‌توان به دو نیمه مساوی تقسیم کنند و اگر بتوانند هر نیمه را جداگانه نقاشی کنند. در صورت لزوم تا کردن کاغذ را از روی خط تقارن را یادآور شوید.

3. به دانش آموزان می توانید فعالیتی مانند فعالیت این صفحه کتاب دهید و از آنها بخواهید در منزل دو نیمه یک شکل را به هم وصل کنندو با ین تفاوت که در آن فعالیت در بعضی از شکلها فقط یک نیمه وجود داشته باشد.

  1. در الگوی پایین صفحه تکرار شونده دارای تقارن است. این موضوع می توانید به دانش آموزان گوشزد کنید.
  2. توجه دانش آموزان را به شکل های متقارنی که در کلاس و یا مدرسه وجود دارد جلب کنید.

صفحه: 61

اهداف:

  1. درک مفهوم جمع و نوشتن حاصل جمع.
  2. نمایش تصویری عمل جمع و نوشتن حاصل جمع به صورت نماد عددی.
  3. تمرین حل مسئله کلامی با استفاده از راهبرد رسم شکل و شمارش.

روش تدریس:

* با استفاده از اشیاء ملموس از دانشان بخواهید عملیات ساده که حاصل جمع آن حداکثر 5 می شود را نمایش دهند. می توانید مسئله های کلامی برای دانش آموزان مطرح کنید و آنها یا ذهنی یا با رسم شکل روی کاغذ حاصل جمع را پیدا کرده و عدد مربوط به آن را بنویسند.

** از دانش آموزان بخواهید به صفحه آغازین بخش برگردند و از آنها بپرسید که بر روی نیمکت ردیف اول چند دانش آموز نسشته است. در ردیف دوم چند دانش آموز نشسته اند؟ روی این دو ردیف چند دانش آموز نشسته اند؟ می‌توانند مجموع را با انگشتان دست نشان دهند و یا حاصل را با صدای بلند اعلام کنند. با استفاده از این صفحه می توانید مسائل کلامی مشابه طرح کنید.

*** از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحه 61 را انجام دهند و حاصل جمع را به صورت عددی بنویسند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در اینجا دانش آموزان مفهوم جمع را با استفاده از نمایش های مختلفی که تا به حال تمرین شده است می سازند و حاصل را با شمارش پیدا کرده و می نویسند.
  2. برای تقویت ادراک کلامی دانش آموزان می توانید نمونه‌هایی را بیان کنید و از آنها بخواهید با استفاده از ابزارها حاصل جمع را بیان کرده و بنویسند. به عنوان نمونه رضا 1 مداد در دست چپ و 2 مداد در دست راست دارد رضا چند مداد در دستانش دارد؟ از دانش آموزان بخواهید تعداد مدادهای سمت چپ را با یک دکمه و تعداد مدادهای سمت راست را با 2 دکمه نمایش دهند و حال تعداد کل دکمه‌ها را بشکارند. تا توانایی حل مسئله در دانش آموزان بالا برود.
  3. از دانش آموزان بخواهید یک داستان مربوط به جمع را برای اعضای خانواده تعریف کنند و از خانواده حاصل جمع را بخواهند.
  4. از دانش آموزان بخواهید برای یک عبارت جمع یک نقاشی بکشند.
  5. این صفحه در واقع تمرینی برای نوشتن نماد عددها نیز می باشد.

صفحه: 62

اهداف:

  1. درک مفهوم تفریق.
  2. نمایش تصویری یک عبارت تفریق و نوشتن حاصل آن به صورت عددی.
  3. درک عدد صفر و توانایی نوشتن نماد آن.

روش تدریس:

* از دانش آموزان بخواهید یک 5تایی از انگشتان دست را نشان دهند سپس با نشان دادن یک نمایش 3تایی از انگشتان دست را بخواهید به این تعداد انگشتان نشان را ببندد و از آنها بپرسید حاصل چند تا می شود؟ با صدای بلند بیان کنند سپس یک فعالیت گروهی 2 نفره انجام دهند. به این صورت که یک فرد 4 تا مهره روی میز می گذارد و فرد دیگر 2 مهره روی میز خودش می گذارد و از او می خواهد به این تعداد کم کند و بگو حاصل چند تا شده است همین کار را با چینه و لوبیا انجام دهند. چون یکی از هدفهای کتاب درک صفر است آخرین فعالیت کتاب توسط معلم به صورت عملی انجام شود و دانش آموزان با توضیح معلم پی به عدد صفر ببرند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و فعالیتی مانند فعالیت جمع برای تفریق نیز انجام دهید. به عنوان نمونه در نیمکت ردیف اول چند دانش آموز نشسته اند؟ اگر یک  دانش آموز از روی نیمکت بلند شود و برود چند دانش آموز روی نیمکت می ماند؟

*** حال با بازگشت به فعالیت صفحه 62 از دانش آموزان بخواهید تمرین های مربوطه را انجام دهند. در پایان نحوه نوشتن عدد صفر را آموزش دهید تا پایین صفحه را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. برای درک مفهوم صفر مانند فعالیت کتاب از دانش آموزان بخواهید با ابزارهایی نظیر چینه، نخود و عدس و ... تمرین‌ هایی را انجام دهند.
  2. برای دانش آموزان یک مسئله کلامی تعریف کنید تا دانش آموزان در حل آن از ابزارهایی نظیر چینه یا دکمه استفاده کنند و یک عبارت تفریق بسازند و حاصل آن را بنویسند.
  3. در نوشتن صفر به نقطه‌های شروع  و جهت حرکت قلم توجه کنید.
  4. لازم نیست از واژه یا نماد تفریق استفاده کنید. در مسائل کلامی یا فعالیتهایی که طرح می کنید با کم کردن اشیاء مفهوم صفر را به صورت عینی بسازید. برای مثال 3 سیب داخل بشقاب گذاشته و با حذف یکی یکی سیب‌ها، بشقاب خالی که نشان دهنده صفر سیب باقی مانده است را به دانش آموزان نشان دهید.

صفحه: 63

اهداف:

  1. تمرین سرشماری و جمع آوری داده‌ها.
  2. نمایش تعداد اشیاء به صورت نماد عددی.
  3. تمرین نوشتن عددهای 0 تا 5.
  4. درک عدد صفر با مفهوم عدم وجود.

روش تدریس:

* در کلاس درس تعداد اشیاء را از دانش آموزان سؤال کنید سپس نام شی را مطرح کنید که در کلاس وجود ندارد. تعداد آن را سؤال کنید. دانش آموزان با بیان پاسخ صفر به درک جدیدی از مفهوم عدد صفر که همان عدم وجود است پی می برند.

** می توانید با استفاده از صفحه آغازین بخش شروع کنید. از دانش آموزان بپرسید تعداد شیشه‌های پنجره چند تا است؟ یا تعداد شاخه‌های گل داخل گلدان چند تا است؟ از آنها بخواهید همزمان تعداد را با انگشتان دست نشان دهند. حتماً سؤالی بپرسید که در آن جواب صفر نیز توسط دانش آموز بیان شود. به عنوان نمونه تعداد معلمان این تصویر چند تا است؟ دانش آموز با پاسخ به آن به درک مناسبی از مفهوم صفر پیدا می کند.

*** حال به صفحه 63 کتاب برگردید و این فعالیت را انجام دهید در این تصویر شکل خورشید وجود ندارد پس تعداد آن صفر است.

توصیه‌های آموزشی:

  1. بعد از اینکه دانش آموزان فعالیت صفحه 63 را انجام دادند از آنها بخواهید ترتیب اعداد از 0 تا 5 را بلند بلند بیان کنند.
  2. مناسب است که موقع نوشتن عددهای 0 تا 5 به آنها را بلند بلند بیان کنند.

3. از دانش آموزان بخواهید اشیاء داخل منزل را که تعدادشان کمتر از 5تا است را سرشماری کنند و با نقاشی کردن هر شیء تعداد آن را در زیر نقاشی بنویسند.

4. هدف اصلی این صفحه بیان مفهوم دیگری از صفر است. در صفحه قبل مفهوم کاشی عدد صفر مطرح شده بود و در اینجا مفهوم عدم وجود برای صفر مطرح می‌شود.

لوحه 10 : حیاط مدرسه

            - مفاهیم : جلو / پشت ، اول الی پنجم ، وسط / کنار / بین ، چپ / راست

            - مهارتهای مربوط به لوحه : مهارتهای مربوط به رفتار در حیاط مدرسه ، مهارتهای خارج شدن از کلاس ، مهارتهای وارد شدن به کلاس

- نگرشهای مربوط به لوحه :

            1- اغلب در کارهای علمی کار کردن با یک تیم و مشارکت در یافته های دیگران مفید است. با وجود این تمام اعضای تیم باید به نتیجه ی فردی خود راجع به این که یافته چیست رسیده باشند.

            2 - در بازیهای کودکانه دانش آموز با حل مسائل زندگی روزمره با ریاضیات برخورد پیدا می کند.

- تأثیرات شناختی لوحه :

            1- درک حرکت در طبیعت و نتایج آن

            2- یاد دادن به دیگران

            3- حق پایدار و باطل برچیده شدنی است.

تم شناختی : کارگروهی

            بازیهای گروهی را که می شناسید به دانش آموزان معرفی کنید. در مورد آداب گروهی نکاتی را که می دانید به دانش آموزان بیان کنید.

ارتباط صفحه‌ی آغازین با صفحات دیگر این بخش

            1- چند نفر، پشت به شما قرار دارند با چوب خط نشان بده و بنویس

            2- چند نفر، رو به شما قرار دارند با چوب خط نشان بده و بنویس

            3- تعداد پرندگان و درختان را بشمار و بنویس

            4- تعداد دانش آموزانی را که دست همدیگر را گرفته اند با چوب خط نمایش بده (بعدها این دانش آموزان را با ساعت مقایسه کنید)

            5- برای لوحه یک داستان بساز

            6-  در حیاط مدرسه با چه قسمتهایی از طبیعت در ارتباط هستیم.

            7- آیا می دانید بچه هایی که در لوحه هستند چه بازی می کنند.

صفحه: 65

اهداف:

                هدف : 1- بتواند یک عدد بزرگتر از 5 را با انگشتان در دست نمایش دهد.

            2- جمع دو عدد با حاصل بیشتر از 5 را با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر و ساختن ترکیب 5 و عدد دیگر انجام دهد و حاصل را با چوب خط نمایش دهد.

            3- بتواند بین نمایش های مختلف یک عدد (انگشتان دست و چوب خط) ارتباط برقرار کند.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان تعدادی دگمه یا جعبه و ... بدهید. پس یک عدد دلخواه مانند 7 را با انگشتان دو دست نمایش دهید (به گونه ای که به صورت 5 و 2 نباشد) سپس از آنها بخواهید همین عدد را با انگشتان دو دست به همان صورت که شما نمایش داده اید، نمایش دهند. و به همان تعداد دگمه ها را در طرف قرار دهند، سپس از آنها بخواهید یکی یکی از دگمه های یک طرف برداشته و به طرف دیگر اضافه کنند، تا یک طرف دسته پنج تای شود.

            سپس دگمه های دو طرف را با انگشتان دو دست نشان دهند. همین کار با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر تا جائیکه امکان دارد انجام دهند از این دست فعالیتها انجام دهید تا دانش آموزان به صورت عملی عددهای بیشتر از 5 را به صورت ترکیبی از عدد 5 و یک عدد دیگر با انگشتان دست نشان دهند.

            ** حال به صفحه ی آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بخواهید شکلی که تعداد آن بین 5 و 10 است مثل 7 تا سنگ را با استفاده از دگمه ها به صورت ترکیبی از 5 و 2 ، نمایش دهند، همین عمل را با میله های آموزشی به جای چوبهای نرده انجام و یا تعداد آنها را با انگشتان دو دست نشان دهند.

            *** به فعالیت صفحۀ 65 برگشته و فعالیت کتاب را انجام دهید . ابتدا به دانش آموز مانند تصاویر کتاب با انگشتان خود عدد را نشان دهید سپس با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر ترکیب 5 و یک عدد دیگر را بسازید و سپس با چوب خط نشان دهند.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموزان باید به این توانایی برسند که یک عدد را به صورتهای مختلف نمایش دهند و بتوانند عددهای یک دست را به دست دیگر منتقل کنند، لذا تمرین و ورزش انگشتان دست می تواند به آنها در انجام این فعالیتها کمک کند.

            2 – نمایش عدد بیشتر از 5 ، به صورت ترکیبی از 5 و یک عدد دیگر، توانایی دانش آموز را در محاسبات ذهنی بالا می برد، لذا تأکید براینکه بتواند یک عدد را به صورت ترکیبی از 5 ، یک عدد دیگر با استفاده از انگشتان دست ، چوب خط و یا رسم شکل نشان دهند.

            3 – وقتی دانش آموز انگشتان یک دست را به دست دیگر منتقل می کند، قدرت برقراری ارتباط بین نمایش های مختلف یک عدد را در دانش آموز تقویت می کنید. لذا این فعالیت در پرورش قدرت فکری و تحلیل دانش آموز اثر زیاد دارد. بنابراین از آنها بخواهید ، این فعالیت را در منزل و با خانواده نیز انجام دهند.

            4 – انتقال انگشتان به دست دیگر می تواند یکی یکی و یا در صورت کسب مهارت با بیشتر از یک انگشت انجام گیرد برای مثال می توان همزمان 2 انگشت یک دست را بست و از دست دیگر 2 انگشت را باز کرد.

            5 – تصمیم گیری در مورد بستن و یا باز کردن انگشتان دست ها را به عهده ی دانش آموزان بگذارید. برای () در حالت 3 و 4 می توان یکی از 3 انگشت یک دست را بست و یک انگشت باقیمانده ی دست را که عدد 4 را نشان می دهد باز کرد. (این راه ساده تر است) و یا می توان دو انگشت از 4 انگشت را بست و 2 تا از انگشتهای دستی را که عدد 3 را ساخته است، باز کرد. این روش های مختلف را آزاد گذاشته و از قضاوت کردن پرهیز کنید.

            6 – لزومی ندارد در این فعالیت از واژه یا نهاد جمع استفاده کنید.

صفحه:  66

اهداف:

                1- درک مفهوم جمع دو عدد و پیدا کردن حاصل جمع با استفاده از رسم چوب خط.

            2- اندازه گیری مداد با استفاده از واحدهای غیر استاندارد نظیر چینه و نمایش اندازه ی طول با استفاده از نهادهای مختلف مثل چوب خط.

            3- ایجاد زمینه برای درک عددهای بیشتر از 5 به صورت ترکیبی از 5 و یک عدد دیگر.

روش تدریس :

            * از () ، لوبیا و ... استفاده کنید و تعداد کمتر مساوی 5 را در یک طرف و تعدادی دیگر را در طرف دیگر قرار دهید ، سپس از دانش آموزان بخواهید با استفاده از شمارش مجموع تعداد دگمه ها را پیدا کرده حاصل جمع را با صدای بلند بگویند.

            همچنین با استفاده از چینه طول های مختلف (که اندازه ی آنها به تعداد درستی از چینه باشد) را اندازه گیری کنید.

            ** به صفحه ی آغازین برگردید و از آنها بپرسید ، چند تا پرنده در سمت راست اضافه شود، مجموع پرنده های دو طرف 6 می شود، یا به همین صورت چند تا پرنده به پرنده های سمت چپ اضافه شود، مجموع پرنده ها 7 ، .... می شود. تا دانش آموزان بتوانند با استفاده از مجموع یابی به درک مناسبی از جمع در محیط پیرامونی یابند.

            *** به صفحه ی 66 کتاب برگشته و فعالیت مربوط را انجام دهید. در قسمت بالای صفحه حاصل جمع را می توانند با شمارش پشت سر هم دو دسته و یا با انگشتان دست و یا با رسم پشت سر هم چوب خط ها به دست آورند. تعداد چینه ها در قسمت پایین صفحه که نشان دهنده ی طول مدادها است با شمارش پیدا می شود.

توصیه های آموزشی :

            1 – بعد از اینکه فعالیت بالای صفحه را با چوب خط انجام داده اند، از آنها بخواهید حاصل را با انگشتان دست نیز آزمایش کنند.

            2 – پیدا کردن تعداد دو دسته با چوب خط به این ترتیب است که به تعداد دسته ی سمت چپ چوب خط رسم می شود. سپس چوب خط های دسته ی دوم به دنبال اولی رسم می شود. فقط باید هوای دانش آموزان به این نگه باشد که دسته ی 5 تایی با چوب خط را درست کنند برای مثال اگر 4 را چوب خط برای دسته ی اول گذاشته اند وقتی شروع به شمردن دسته ی دوم می کنند ابتدا یک دسته ی 5 تایی درست می شود سپس 2 چوب بعدی کشیده می شود. در صورتیکه این کار برای دانش آموزان دشوار () می توانند ابتدا با شمارش پشت سرهم و یا با انگشتان دست حاصل را پیدا کنند سپس جواب را با چوب خط نشان دهند.

            3 – در فعالیت بین صفحه توجه دانش آموزان را به این نکته جلب کنید که چون اندازه ی چینه ای قرمز و آبی یکی است تعداد بیشتر چینه نشان دهنده بزرگتر بدون طول مداد است.

صفحه:  67

اهداف:

                1 – شناخت کامل تر عدد 6 و مفهوم ترکیبی آن.

            2 – توانایی نوشتن صحیح نماد عدد 6 .

            3 – درک نمایش های مختلف عدد 6 و تبدیل آن ها به صورت ترکیبی از 5 و 1.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان نمایش های مختلف عدد 6 را با انگشتان دست نشان دهید و از آنها بخواهید آن را با چینه یا دکمه با رنگهای متفاوت نشان دهند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و بخواهید دانش آموزانی را که در تصویر صورتشان دیده شده ، بشمارند و با صدای بلند عدد آن را بیان کنند ، سپس دانش آموزانی که صورتشان در تصویر دیده نمی شود را ، بشمارند و عدد آن را بیان کنند. تعداد دانش آموزانی که صورتشان دیده می شود را با انگشتان دست و چوب خط نشان دهند.

            *** حال از دانش آموزان بخواهید فعالیت مربوط به صفحه ی 67 را انجام دهند . دانش آموزان می توانند با دو مداد رنگی آبی و سبز در مجموع 6 تا مربع را رنگ کنند در اینجا 4 حالت از ترکیب های عدد 6 نشان داده می شود. دانش آموزان را تشویق کنید که حالت های دیگر را بیان کنند و با چوب خط نشان دهند سپس نحوه ی صحیح نوشتن شماره عدد 6 را توضیح داده و نماد 6 را معرفی کنید.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموزان باید تا اینجا بتوانند تعداد اشیاء تا 5 را بدون شمارش تشخیص دهند و برای عددهای بزرگتر از 6 آن عدد را به صورت 5 و یک عدد دیگر شناسایی کنند.

            2 – در آموزش عدد 6 تأکید بر این است که عدد 6 را به صورت 5 و 1 ببینند.

            3 – از دانش آموزان بخواهید در منزل اشیائی که به صورت 6 تایی هستند (مثل یک دست قاشق یا چنگال) پیدا کنند و در کلاس نام ببرند.

            4 – تا زمانیکه دانش آموزان این نماد عدد 6 را به خوبی یاد نگرفته اند از نوشتن عدد 6 با نماد دیگر آن اجتناب کنید.

            5 – در هنگام رنگ کردن مربع ها توجه دانش آموزان را به ترکیب 5 و 1 مربع ها جلب کنید.

            همچنین این روش (رنگ کردن مربع ها) را برای پیدا کردن حاصل جمع دو عدد آموزش دهید. یعنی اگر بخواهند تعداد 2 دسته اشیاء را روی هم به دست بیاورند می توانند با رنگ کردن مربع ها و سپس شمردن آنها حاصل را به دست آورند.

صفحه:  68

اهداف:

                1- درک مفهوم تقارن و شناخت اشیاء متقارن

            2- توانایی رنگ کردن شکل های متقارن .

            3- توانایی پیدا کردن آن (مربع های رنگ شده بعد طرف دیگر خط تقارن).

            4 – توانایی در استفاده از خط کش برای رسم و خط تقارن شکل

            5 – تکمیل کردن مربع شگفت انگیز 6 × 6 .

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید یک کاغذ را از وسط تا بزنند به گونه ای که دو طرف کاغذ کاملاً بر روی هم قرار گیرد (یعنی لبه های کاغذ روی همدیگر قرار گیرند) سپس دو طرف کاغذ را با رنگهای دلخواه رنگ آمیزی کنند طوری که پس از تا کردن قسمتهای مثل هم روی هم قرار گیرند. همینطور می توانید از آنها بخواهید که تقارن گوش ، چشم و دست و پا را نسبت به دو طرف بدن یک نشان تجسم کنند و توجه آنها را به اشیاء متقارن دیگر اطراف خود جلب کنید.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بپرسید که آیا می توانند در این تصویر شکلی پیدا کنند که در نیمه ی آن دقیقاً مثل هم باشد.

            *** در انجام فعالیت صفحه ی 68 ابتدا از دانش آموزان بخواهید با استفاده از خط کش ، خطی بکشند که شکل را به دو نیمه ی مثل هم تقسیم کند. سپس دو طرف را با رنگی که دوست دارند رنگ آمیزی کند. طوری که در شکل پرواز دو نیمه ی آن مثل هم باشد. سپس قرینه ی مربع ها ی رنگی را نسبت به خط مانند نمونه پیدا کنند () که دو نیمه ی شکل باید مثل هم شود ضرری که اگر کاغذ را از روی خط تا کنیم مربع های رنگی روی هم بیفتند و پایان مربع های شگفت انگیز 6 × 6 را توضیح داده و از دانش آموزان () آن را حل کنند.

 

 

 

توصیه های آموزشی :

            1 – توجه دانش آموزان را به شکل های متقارن که در محیط اطراف وجود دارد جلب کنند هر بار تائید کنید که دو نیمه ی شکل مثل هم هستند طوری که اگر شکل را تا کنید قسمتهای مثل هم روی یکدیگر قرار می گیرند.

            2 – در تقارن شطرنجی توجه دانش آموزان را به خط تقارن وسط جلب کنید، توجه کنید که این اولین فعالیتی است که دانش آموز تقارن شطرنجی را آموزش

            3 – در مربع شگفت انگیز در هر مستطیل 2 × 3 که خطوط آن پررنگ شده است، باید عددهای 1 تا 6 وجود داشته باشد. بنابراین علاوه بر سطر و ستون توجه دانش آموزان را به کامل بدون مستطیل ها نیز جلب کنید.

            4 – در صورتیکه دانش آموز روش پیدا کردن هر جای خالی را توضیح می دهد شما و یا سایر دانش آموزان از روش های دیگر ، درستی یا نادرستی پاسخ او را بررسی کنید.

            5 – در قسمت بالای صفحه در تمام شکل ها خط تقارن عمودی است و دو نیمه ی چپ و راست مورد نظر هستند. همچنین خط تقارن پروانه جهت را نمایش رسم شده در صورتیکه همان خط ادامه داده شد و خط تقارن شکل پایین هم بدست می آید. در شکل سمت راست نیز با یک بار خط کش گذاشتن خط تقارن رسم می شود.

صفحه:  69

اهداف:

                1- درک کامل تر عدد 7 و آشنایی با نمادهای مختلف نمایش آن.

            2- توانایی نوشتن صحیح نماد عدد 7.

            3- برقراری ارتباط بین نمایش های مختلف و درک ترکیبی عدد 7 به صورت 5 و 2.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید شکل های مختلف عدد 7 را با انگشتان دو دست نشان دهند. یا با استفاده از اشیایی مثل عدس یا دگمه یا چینه ترکیب های مختلف عدد 7 را بسازند. بعنوان نمونه 4 و 3  - 5 و 2 – 3 و 4 – 2 و 5 ، سپس از آنها بخواهید دسته های ساخته شده را با استفاده از انگشتان دست نشان دهند و با انتقال انگشتان به یک دست تا حد امکان، آنها را به صورت 2 و 5 تبدیل کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید از دانش آموزان بخواهید خطی رسم کنند که دایره بازی دانش آموزان به یک دسته ی 5 تایی و یک دسته ی 7 تایی تقسیم کنند سپس از آنها بخواهید با قرار دادن دو رنگ روی صورت دانش آموزانی که دسته ی 7 تایی را درست کرده اند ، ترکیبهای مختلف عدد 7 مثل 4و 3 ، 5 و 2 را بسازند.

            *** در فعالیت این صفحه ی کتاب ، ابتدا نمایش های مختلف عدد 7 را با انگشتان دست نمایش دهند و سپس از آنها بخواهید به همان صورت نمایش داده شده شکل ها را رنگ آمیزی کنند ، در هنگام رنگ آمیزی توجه آنها را به تعداد 5و2 مربوط به گردی ، چهارگوش و سه گوش جلب کنید. سپس نحوه ی صحیح نوشتن عدد 7 را با معرفی نماد آن توضیح دهید.

توصیه های آموزشی :

            1 – توجه داشته باشید که در همۀ فعالیتها دانش آموزان را به این سمت سو دهید که 7 را به صورت 5 و 2 ببینند.

            2 – به جهت حرکت قلم در نوشتن نماد عدد 7 توجه و بررسی کنید که همه ی دانش آموزان به بخش ترتیب عدد 7 را بنویسند.

            3 – از دانش آموزان بخواهید در منزل داستان 7 کوتوله در جنگل را برای خود در نظر بگیرند و تصویری از آن را نقاشی کنند.

            4 – با استفاده از دو رنگ مهره یا چینه و یا با رنگ کردن 7 مربع با استفاده از دو رنگ مختلف ترکیب های مختلف عدد 7 را بدست آورید.

صفحه:  70

اهداف:

                1- نوشتن عدد اصلی یک مجموعه با شمارش تعداد آن.

            2- تمرین نوشتن نماد عددهای تا 7.

            3- درک مفهوم بیشتری و کمتری بدون استفاده از نماد مربوط به آن.

            4 – تشخیص دسته با تعداد بیشتر یا کمتر و درک مفهوم مقایسه.

            5 – توانایی استفاده از خط کش در ادامه بدون یک الگوی هنری.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید که یک دسته 6 تایی از عدس در یک طرف و یک دسته 5 تایی لوبیا در طرفدیگر قرار دهند، از آنها بپرسید که تعداد عدسها بیشتر است یا مقدار لوبیاها ؟ توضیحات و دلایل آنها را در کلمه ی گوش کنید به روش های مختلف درک مسئله را بررسی کنید به همین صورت فعالیتهای مشابهی را می توان انجام داد.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بپرسید که تعداد بچه هایی که صورتشان دیده می شود بیشتر است تا آنهایی که صورتشان در تصویر دیده نمی شد و توضیح خود را بیان کنند. یا تعداد پرنده های سمت چپ بیشتر است یا تعداد پرنده های سمت راست ؟ چرا ؟

            *** با دقت در طریقه نوشتن عدد ، عدد مربوطه به هر دسته را بنویسند و شکل های آن دسته را که تعدادشان بیشتر است ، رنگ کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – این صفحه اولین جایی است که مفهوم مقایسه ی کمتر و بیشتـر مطـرح می شود. لذا سعی کنید که با اشیاء ملموس این مفهوم را برای دانش آموزان معنی دار کنید.

            2 – از آنها بخواهید در محیط زندگی تعداد دو شیء مرتبط مثل قاشق و چنگال را تا جایی که می توانند بشمارند و با یکدیگر مقایسه کنند.

            3 – از دانش آموزان بخواهید که تعداد لباسهای خود را با اعضای خانواده مقایسه کنند بعنوان نمونه تعداد جورابهایی که خودش دارند را با تعداد جورابهای هر یک از اعضای خانواده مقایسه کند.

            4 – این مفهوم را با سایر دروس می توانید ترکیب کنید. برای مثال از دانش آموزان بخواهید اسامی پسر که چهار حرفی هستند و اسامی دخترهایی که 4 حرفی هستند را بنویسد و از آنها از نظر تعداد با یکدیگر مقایسه کند.

            5 – در رسم الگوی پایین صفحه، ابتدا از دانش آموزان بخواهید در یک مربع قملرها را با خط کش به یکدیگر وصل کنند. سپس از آنها بخواهید در کاغذ شطرنجی اضلاع یک چهارگوش دلخواه را پررنگ کنند. پس با استفاده از خط کش قطرهای آن را به هم وصل کنند تا تمرین رسم خط انجام شود، سپس فعالیت پایین صفحه 70 را انجام دهند.

            6 – توجه دانش آموزان را به ارتباط متقابل مفاهیم بیشتر ، کمتر جلب کنید اگر 4 تا بیشتر از 3 تا است پس 3 تا کمتر از 4 تا است. شما به این جملات را تکرار کنید تا این ارتباط به طور کامل درک شود.

لوحه 11 : تعطیل شدن مدرسه

            - مفاهیم : چپ / راست ، اول تا هفتم ، وسط / کنار / بین ، جلو / پشت.

            - مهارتهای مربوط به لوحه : جمع کردن کیف و کتاب و وسائل مدرسه، خارج شدن به نوبت از کلاس ، پایین آمدن از پله ها ، خروج به نوبت از مدرسه ، منتظر شدن برای رسیدن والدین ، آداب سوار شدن ماشین یا اتوبوس.

- نگرشهای مربوط به لوحه :

            1- مردم به تنهایی یا در گروه همواره راههای جدیدی را برای حل مسائل یا انجام کار ابداع می کنند. ابزار و روشهای انجام کار را که مردم ابداع کرده اند روی تمام جنبه های زندگی اثر می گذارند.

- تأثیرات شناختی لوحه :

            1- تشخیص ارتباط علّی

            2- تخمین زدن و تقریب زدن

            3- تأثیر عادات بر شخصیت.

تم شناختی : نظم

            در مورد نظم و ترتیب در کلاس و در جمع آوری و مسائل و خارج شدن از کلاس و خارج شدن از مدرسه نکاتی را که به نظرتان می رسد با دانش آموزان مطرح کنید.

ارتباط با صفحات دیگر این بخش

            1- چند نفر از دانش آموزان هنوز داخل مدرسه هستند ؟ چند نفر از دانش آموزان به سمت راست حرکت می کنند ؟ چند نفر از دانش آموزان به سمت چپ حرکت می کنند ؟ چند خط عابر پیاده در تصویر مشاهده می شود ؟

            2- چند پرنده در تصویر مشاهده می شود ؟ چند تا از آنها روشن و چند تا از آنها تیره هستند؟ آیا تعداد پرنده های روشن و تیره با هم برابرند ؟

            3- آیا تعداد دانش آموزانی که به سمت چپ حرکت می کنند ، با تعداد دانش آموزانی که به سمت راست حرکت می کنند برابرند؟

            4- چند کیف در تصویر مشاهده می شود ؟

            5- آیا تعداد دانش آموزان با تعداد پرنده ها مساوی است ؟

            6-  آیا تعداد پنجره های مدرسه با تعداد پرنده ها مساوی است ؟

صفحه:  72

اهداف:

                1- درک مفهوم تساوی با شروع تعداد اعضاء دو دسته .

            2- درست کردن دسته های با تعداد مساوی با تناظر یک به یک.

            3- تمرین کامل کردن نیمه ی دیگر با استفاده از درک مفهوم تقارن

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید به تعداد دلخواه کمتر از 8 تا عدس در یک طرف قرار دهند، پس از آنها بخواهید یکی یکی لوبیا در طرف دیگر قرار دهند تا تعداد آنها برابر شود.

            ** از دانش آموز بخواهید تعداد مشابه همین فعالیت را با اشیاء دیگر و یا عددهای دیگر انجام دهند. دانش آموزانی که سمت چپ می روند و تعداد دانش آموزانی که سمت راست می روند ، تعداد دانش‌آموزانی که در حیاط هستند را مقایسه کنند، یا تعداد پرنده هایی که بال مشکی دارند و در سمت چپ بالای دیوار مدرسه هستند با تعداد پرنده های سمت راست را مقایسه کنند. از آنها بپرسید که در این شکل چه چیزهای  دیگر برای مقایسه کردن پیدا می کنند.

            *** در فعالیت صفحه 72 از آنها بخواهید مانند نمونه در سمت راست آنقدر شکل بکشند که تعداد دو دسته برابر شوند.

            سپس از آنها بخواهید نیمه ی پایین شکل شطرنجی را طوری رنگ کنند که دو نیمه ی آن مثل هم شود در صورت لزوم فعالیتهای مربوط به تقارن را یادآوری کنید.

توصیه های آموزشی :

            1 – به دانش آموزان نمونه های واقعی را که تعداد عضوهای دسته ها برابر باشند را نشان دهید برای مثال از آنها بخواهید در هنگام غذا خوردن تعداد قاشها را با تعداد چنگالها یا تعداد لیوان را با تعداد بشقاب روی سفره غذا مقایسه کنند.

            2 – لازم نیست در رسم شکل های سمت راست در فعالیت بالای صفحه دقت زیادی شود لذا بیشتر توجه دانش آموزان را به تعداد مساوی جلب کنید نه رسم شکل های زیبا و دقیق !

            3 – در رسم شکل متقارن در هر نمونه شطرنجی توجه دانش آموزان را به اینکه تعداد مربعهای رنگی در دو طرف خط باید مساوی باشند جلب کنید.

            4 – در فعالیت پایین تقارن نسبت به یک خط افقی برای اولین مرتبه مطرح شده است. لذا دو نیمه ی بالا و پایین باید مثل هم باشند در صورت لزوم تا کردن روی خط را یادآوری کنید.

صفحه:  73

اهداف:

                1- آموزش نماد تساوی

            2- درک دسته های با تعداد مساوی

            3- نوشتن یک تساوی عددی

روش تدریس :

            * ابتدا با نشان دادن عددها با انگشتان دست از دانش آموزان بخواهید 4 شیء را در طرف راست قرار دهند سپس دوباره با نشان دادن عدد 4 با انگشتان دست دیگر از آنها بخواهید 4 شیء را در طرف چپ قرار دهند و سپس از آنها بخواهید تعداد اشیاء دو طرف را مقایسه کنند و شما توضیح دهید که تعداد اشیاء دو دسته با یکدیگر مساوی هستند، بین نماد تساوی را بیان کنید.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و در مورد تعداد دانش آموزان سمت چپ و تعداد دانش آموزان سمت راست بپرسید. سپس در مورد چیزهایی که در تصویر می بینند و با یکدیگر مساوی هستند توضیح بخواهید.

          *** با توجه دادن دانش آموزان به اینکه نماد تساوی را درست بکشند از آنها بخواهید فعالیت صفحۀ 73 کتاب را انجام دهند ابتدا عدد هر دسته را بنویسند در صورتیکه دو عدد نوشته شده برابر بودند نماد تساوی را بگذارند.

صفحه: 74

اهداف:

                1- درک کامل مفهوم عدد 8 وبرقراری ارتباط این نمایش های مختلف آن عدد

                2- درک مفهوم ترکیبی عدد 8 واینکه 8 به صورت 5 و3 دیده شود.

            3- توانایی نوشتن صحیح نماد عدد 8

 

روش تدریس :

            * باانگشتان دست از عدد 6 شروع می کنید واز آنها بخواهید نمایش های مختلف عدد 6 رانشان دهند ،پس نمایشهای مختلف عدد 7 ودرنهایت نمایشهای مختلف عدد 8 را نشان دهند .سپس از آنها بخواهید 8 تا نخود ولوبیاروی میز به گونه ای بچینند که 5تالوبیا و3تا نخود باشد . به آنها بگویید که این 8 تا را به چند روش دیگر می توانند بچینند . به این ترتیب ترکیب های مختلف عدد 8 را بااستفاده از کم وزیاد کردن تعداد نخودها ولوبیاها به دست اوردن دانش آموزان را تشویق کرده که همه ترکیبها را به دست آورند.

            ** ازدانش آموزان بخواهید 8 تا پنجره مدرسه را درتصویر آغازین بخش با رنگ دلخواه رنگ آمیزی کنند ،همین عمل را می توانند با پنجره های ساختمان های مجاور نیز انجام دهند به گونه ای که 5 تایک رنگ و3 رنگ دیگر باشد.

            *** باتوجه دادن دانش آموزان به اینکه 8 به صورت 5 و3 است فعالیت صفحه 74 را انجام دهید درهنگام تمرین نوشتن عدد 8 به نقطه شروع جهت حرکت قلم ونحوه نوشتن نماد عدد 8 توجه لازم ود وپس از دانش اموز بررسی شود که     دانش آموز ان عدد را به صورت صحیح بنویسند.

توصیه های آموزشی

            1- از دانش آموزان بخواهید تعداد هرقسمت  را همراه با شما با صدای بلند بگویند .

            2- ازدانش آموزان بخواهید که نوشتن عدد8 را درمنزل تمرین کنند .

            3- برای دانش آموزان داستانی بسازید که درآن داستان اعداد 6و7و8 به صورت 5و1 5و2و5و3 وارد شود بین از آنها بخواهید چنین فعالیت های به درک تجسمی عدد را کمک کند.

            4- نمادهای عدد 8 را به انگشتان دست ، کیک 5 قسمتی ، م ب خط – سرع های رنگ شده و........ مرورکنید .

صفحه:  75

اهداف:

                1- استفاده از نمادهایی برای به دست آوردن حاصل جم ودرک ارتباط نمایش های مختلف اعداد.

            2- به کارگیری ابزار شابلون برای طراحی وادامه یک الگو

روش تدریس :

            * ازدانش آموزان بخواهید با استفاده از     یا ابزارهایی که دراختیار دارند.نمایش های مختلف اعداد 6/7/8 رابسازند .تساوی 6=6 را طوری بسازند که هرطرف تساوی یک ارائه یا نمایش از اعداد مورد نظر باشد .

            همچنین از دانش آموزان  با مشکل های      خود را یک الگو طراحی کنند .

            ** از دانش آموزان بخواهید پرنده بارنگ آبی را با دکمه به رنگ آبی وپرنده مشکی را با دکمه مشکی  نمایش دهند . پس از آنها بخواهید که 6تا دگمه با رنگهای آبی ومشکی را دوطرف دیدار مدرسه به صورتهای مختلف قرار دهند ، همین فعالیت های رابرای 7 تا 8 تادگمه نیز انجام دهند .

            *** فعالیت صفحه 75 را انجام دهید درهر قسمت ابتدا حاصل جمع پیدا کنید وعدد مورد نظر را بنویسید.درصورتیکه دوطرف برابر بود نماد مساوی قرار دهید.

قط درمورد چنین نیازی به درنظر گرفتن    نیست .   

            عدد 6 (5و1) را نشان می داند وتفاوتی نمی کند که تعداد آبی درقرقرها چقدر است .اگر دانش آموزی به این درک رسیده باشد بسیار خوب است .

درپایین صفحه الگورا می توان ادادار هم چنین می توان جلوی الگ  پزشکی کشید.

توصیه های آموزشی

            1- دراین صفحه تمرین نامساوی (==) مورد توجه قرار گرفته  است بااین تفاوت که عدد های اطراف خیلی واضح تشخیص نیستند.

            2- درساخت الگو با استفاده از شابلون اگر اندازه ی شکلی که باشابلون کشیده  اند ،بااندازه شکل کتاب هم خوانی نداشت ایرادی ندارد ،حتی اگر فقط یک شکل را بعد از مثلث ونتوانستند مشکل دیگری اسم اسم نند  ایرادی ندارد ، باید بگویند که مشکل بعدی چه خواهد شد

            3- از دانش آ»وزان بخواهید با استفاده از مشکل های شابلون الگوی دیگری را وارد کنند ونفرکناردستی آنرا ادامه دهد.

            4- دانش آموزان را تشویق کنید که برای انجام فعالیت این صفحه را ه حل های ابتکاری استفاده کنند برای مثال درقسمت چوب خطها می توانند دردسته ی سمت چپ یک چوب خط را برداشته دسته ی 5تایی را کامل کنند وبه این ترتیب دسته ی سمت چپ هم یک 5 تایی ویک یکی می شود .بنابراین دودسته باهم برابر هستند.

صفحه:  76

اهداف:

                1- سرشماری با کمک چوب ها

                2- برقراری ارتباط نمایش چوب خطی ونماد عددها

روش تدریس :

            *4 نفر از دانش آموزان را جلوی تخته بیاورید. یک سوال انتخاب کنید .هر نفر بایه شماره مربوطه به دانش آموزان جلوی تخته را ببندید وبه او برای مسئل شدن رای دهد . سپس شماره ها راروی تخته بنویسی یک دانش آموز را رای  می خواند شما برای آن نزدیک چوب خط م یگذارید بربارکه  چوپ خطها به 5 رسید دسته ی 5 تایی    کنید .

            ** دانش آموزان بادیدن صفری آغازین تعداد         یا تعداد اشیاء مورد نظر را به صورت یک فعالیت گروهی نفره ای که یک بگیرید ودیگری چوب خط بکشد  سرشماری کنند.

توصیه های آموزشی

            1- توجه داشته باشید که با شمارش هر شی یک چوب خط را ثبت   با آن قراردهد به اینکه ابتدا اشیاءرا بشمارند وبعد تعدد شمارش  بار چوب  خط نشان دهند درایت صورت سرشماری با چوب خط  اتفاق نیفتاده است .

                2- دانش آموزان بخواهید مدل نظیر پایین را طراحی کرده واشیاء داخل  منزل را سرشماری کنند.

 

نقاشی شکل

نقاشی شکل

 

نماد عدد

چوب خط

نماد عدد

چوب خط

         

                3- می توانید درمورد سرشماری هی رسمی کشور واهمیت کارهای آماری کمی از دانش آموزان توضیح دهید.

صفحه: 77

اهداف:

                هدف:  1- استفاده  هالش باری بزرگ نمایی شکل های شوانحی

            2- درک   تجانس  با مدل شکلهای در

            3- تمرین کامل کردن  شگفت انگیر

روش تدریس:

            * دانش آموزان با ید بتوانند وبا ابزاری نظیرخط ک وشابلون به مهارت کارکنند رسم این اشکال با استفاده از خط کش و... می تواند دانش آموز درتمرین کار با ابزار کمک کند. برای کسب می توانید  مقداری کاغد ،باطله ،روزنامه بع دانش آموزان تقسیم   کشیدن خط را تمرین کنند .شکل هایی درتصریح مثل هم دردو اندازه ی متفاوت را نشان می هد به    بیاورم  وبه دانش آموزان نشان دهیم .

            ** درتصویر اغازین بخش داده های هم شکل  ولی دراندازه های مختلف دیده می شوند.

            ***به صفحه 77 مراجعه کنید .درمورد اصل کاربران دانش آ»وزان ترفیع دهیم . سپس با راهنمایی شما ونقطه های گذشته شده درصفحه شطرنجی قسمت مربوطه به کودها همراه با ترفیع شده کامل شود . سپس از دانش آموزان بخواهید تعیین شکل را کامل کند.درپایان از آنها بخواهید بر شگفت‌انگیز 6*6 را کامل کنند.

توصیه های آموزشی

            1- بهتر است دانش آموزان از رنگ های مختلف  1نفر        صفحه استفاده کنند تاشکل    حاصل شود.

            2- درهنگام پیدا کردن نقاط یا خطاهایمشابه نفرات از شمردن خانه ها (فرم ها) ویا ضلع های استفاده شود. برای مثال درب خانه 1×3 است .یا درب یک فریم با پنجره  فاصله دارد.

            3- درحل تمرین مربوط به فریم شگفت انگیز کشف ترتیب کل کردن خانه اهمیت زیادی دارد. درصورتیکه کار به ترتیب انجام شود تمام فریم ها یکی پس ازدیگری به دست می آید.

لوحه 12 : رفتن به بوستان

            - مفاهیم : چپ /راست ،اول تا پنجم فوسط /کنار/ سین،جلو / پشت  جلو / عقب

            - مهارتهای مربوط به لوحه : نشستن روی صندلی پارک ،توپ بازی ، بازیهای مناسب برای بوستان

- نگرش های مربوطه به لوحه:

            1- بعضی از دانش ما قدیمی است اما هنوز کاربرد دارد .

            2- مشورت پایه تصمیم گیری است .

            3- درهنگام حل مسئله مشورت به سهولت وصحت حل کمک می کند.

- تأثیراتشناختی لوحه :

            1- حافظه شمارشی سمعی

            2- شناخت ساختارهای عددی

            3- حافظه شمارشی هبری

            4- شناخت ساختارهای هندسی

تم شناختی : تنوع دربوستان

            درمورد آداب تفریح دربوستان نکاتی را به نظرتان می رسد به دانش آموزان تذکر دهید.

ارتباط با صفحات دیگر این بخش

            1- تعداد برگهای روی هز یک از شاخه هارا بشمارید.

            2- تعداد برگهای روی دوشاخه ی همسایه  را مقایسه کنید .

            3- چند تودرتصویر دیده می شوند به خانم ها بیشترند یا آقایان ؟

            4- چند پروانه درتصویر دیده می شوند ؟ پروانه ها بیشتر ند یا آدم ها ؟

            5- چند سطل وبیلچه درتصویر دیده می شوند با سطح وبیلچه  ها بیشتر ند یا توپها ؟

            6- برای تصویر لوحه یک داستان بسازید .

            7- دو دوستی که روی نیمکت نشسته اند درباره چه چیزی صبت م یکند ؟

            8- فکر می کنید دوتوی که توپ بازی  یکنند چه رابطه ای باهم داشته باشند ؟

فکر می کنید دوتوی که بدمینتون بازی می کنند چه رابطه ای باهم داشته باشند ؟

صفحه: 74

اهداف:

1- درک مفهوم مقایسه

2- درک مفهوم کمتری وبیشتری وتشخیص دسته ی تعداد کمتر

روش تدریس:

* به دانش آموزان تعدادی شی ءمثلنخود ولوبیا به دودسته بدهید واز آنها بخواهید عدد هردسته را بیان کردن وآنها را با یکدیگر مقایسه کنند .

** به صفحه اغازین بخش مراجعه واز دانش آموزان بخواهید که تعداد اشیاء مثل هم مانند تعداد دختران وتعداد پسران که دربوستان مشغول بازی هستند  را با یکدیگر مقایسه کنند .

*** دانش آموزان باهم بدون استفاده از نماد بیشتری وکمتری تنها دسته ای که تعداد آ« کمتر است را رنگ کنند .ابتدا عدد مربوط به پرونده را بنویسید سپس هردسته کهتعداد ( عدد ) کمتری دارد را رنگ کنند.

توصیه های آموزشی

1-                            انجام فعالیت هایی مانند نمونه  ی زیر توصیه م ییشود .

  • ازدانش آموزان تخواهید تعداد خانه هایی که یک طبقه هستند وتعداد خانههای 2طبقه یک کوچه دریک کوچه خیابان را یکدیگر مقایسه کنند .
  • برای دانش اموزان داستانی درمورد مقایسه اشیاءتعریف کرده واز آنها بخواهید این داستان را نقاشی کنند .
  • از دانش آموزان بخواهید اشیاءداخل منزل را با یکدیگر مقایسه کنند .

2-              درصورتیکه دانش آموزان با دیدن عددهای هر دسته نمیتوانند دسته ی کمتر را تشخیص دهند تبراست شکلهای هردودسته را یک به یک (تناظر یک به یک ) مقاسه کردن تادسته ای که کمتر است معلوم شود . پس از آن توجه دانش آموزان را به عدد مربوطه جلب کنید تا کم کم زمینه برای تشخیص ومقایسه عددها فراهم شود.

3-                            هدف: 1-آشنایی وبه بردن نماد کمتری وبیشتر

2- خواندن عبارت های نامساوی عددی به دو صورت

روش تدریس:

* می توانید با تعداد نماد کمتر – بیشتر واز دانش آموزان بخواهید اشیاءدلخواه مانند نخود یا لوبیا را دردوطرف آن علامت قرار دهند به گونه ای که دهنه ی باز به سمت تعداد بیشتر باشد سپس با صدای بلند عبارت را از دوطرف بخوانند به عنوان نمونه 5تا نخود کمتر از 7 تا لوبیا است یا 7 لوبیا بیشتر از 5 تانخود است.

** با مراجعه به صفحه آغازین بخش اشیائی که قابل مقایسه است را انتخاب کنید وپس از   نامساوی عددی را      بخوانید.

*** انجام فعالیت صفحه 80 از دانش آموزان بخواهید ابتداعدد هریک را زیر آن بنویسند ، پس از نماد بیشتر –کمتر یا مساوی استفاده کنند . درهنگام نوشتن علامت توجه دانش آموزان را به این نکته جلب کنید که دهانه ی باز نماد روی به عدد بیشتر ودهانه ی بسته نماد روبه عدد کمتر است هم چنین بربارنماسادی  را از دو طرف بخوانید برای مثال درنمونه ی داده شد ه بخوانید : 5 کمتر از 7 ،   7 بیشتر از 5 است.

توصیه های آموزشی

باتوجه به اینکه این صفحه شروع آموزش نماد  می باشد،

1-                           دراین صفحه تنها از نماد> استفاده شده است اما خواندن هردوطرف

توصیه می شود یعنی 7 >5 را هم 5کمتر از 7 بیان کنید  وهم 7 بیشتر از 5،

2-              هدف استفاده ازنماد کمتر –بیشتر ویامساوی است لذا انتظار نداشته باد که دانش آموزان سریع کار با این نمادها را یادبگیرند .بلکه به سرود وملی فعالیتهای که  انجام  می دهد ،یادگیری تثبیت می شود.

3-                           ازدانش آموزان بخواهید ازنماد >یا = برای مقایسه اشیاء داخل منزل استفاده کنند . 

            4- دراین صفحه ازنمادهای مختلف نمایش عددها مثل انگشتان است بی خط خط استفاده شده است.

 

صفحه: 81

اهداف:

                1- شناخت عدد 9 به صورت ترکیب 5 و 4 .

            2- درک مفهوم عدد 9 و نوشتن صحیح نماد عدد 9 .

            3- یادآوری اعداد کمتر از 9 به صورت ترکیبی .

روش تدریس :

            * به دانش آموزان 9 تا چینه یا نخود یا عدس بدهید و از آنها بخواهید عدد مربوط به این تعداد را بگویند ، سپس آنها را به صورت ترکیبی از اعداد دلخواه مرتب کنند به عنوان نمونه 7 و 2 – 6 و 3 – 5 و 4 – 4 و 5 – 1 و 8 – 8 و 1 ، و ....

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید از آنها بخواهید بگویند چند تا از شاخه های درخت 9 تا برگ دارند ، چند تا از برگها در یک طرف شاخه قرار دارند و چند تای دیگر در طرف دیگر شاخه هستند یا آنقدر پروانه روی این صفحه بکشید تا تعداد پروانه ها به 9 تا برسد.

            *** با جلب توجه دانش آموز به اینکه 9 به صورت 5 و 4 است فعالیت کتاب را انجام و نحوه ی نوشتن نماد عدد 9 را آموزش دهید. با دقت به نقطه شروع و نحوه نوشتن عدد 9 و جهت حرکت قلم از آنها بخواهید فعالیتهای کتاب را انجام دهند.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموز باید ترکیبهای مختلف عدد 9 را یاد بگیرد.

            2 – دانش آموز به این درک برسد که 9 همان 5 و 4 است.

            3 – از دانش آموزان بخواهید داستانی در مورد عدد 9 و ترکیبات مختلف عدد 9 (بعنوان نمونه 9 تا پرنده در جنگل بودند که ...) بسازند و در منزل برای والدینشان ترتیب کنند.

            4 – به صفحات قبل کتاب مراجعه کنید و با یادآوری ابزارهای مختلف مثل چینه ، انگشت ، کیک ، چوب خط و ... و نمایش آن به صورت 5 و 4 مفهوم عدد 9 را مرور کنند.

صفحه:  82

اهداف:

                1- تشخیص و به کاربردن صحیح نماد کمتر – بیشتر .

            2- تمرین تشخیص را () الگوی شطرنجی

روش تدریس :

            * ابتدا با مفهوم نماد 6 و 2 را بسازید. سپس از دانش آموزان بخواهید که تعدادی نخود در یک طرف و تعدادی عدس در طرف دیگر قرار دهند ، ابتدا بگویند که کدام یک بیشتر است سپس نماد > یا < را به کار برده به گونه ای که دهانه ی باز نماد بر طرف عدد بیشتر باشد. سپس عبارت عددی را از دو طرف بخوانند.

            ** با مراجعه به صفحه ی آغازین بخش این بار 2 مورد را شما نام ببرید و دانش آموزان نماد را به درستی نشان دهند.

            *** با توجه به اینکه هدف این صفحه تشخیص قرار دادن نماد > یا < ، با توجه به عددهای هر دسته می بشاد. همزمان با انجام هر فعالیت عبارت را از دو طرف بخوانند ، تا با این تمرین دانش آموز یاد بگیرد که عدد بزرگتر مقابل دهانه باز علامت و عدد کوچکتر مقابل قسمت بسته علامت قرار می گیرد. سپس الگوهای پایین صفحه را ادامه دهند. در مورد شکلی که تکرار می شود با دانش آموزان گفتگو کنید.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموز در این صفحه باید به تشخیص بیشتر یا کمتری تعداد یک دسته و به کارگیری نماد مربوط به هر یک دست یابند و مهارت لازم و توانایی خواندن از هر دو طرف را کسب کند.

            2 – در الگوی شطرنجی باید قانون مربوط به الگو و شکل تکرار شوند. و تشخیص دهد . سپس به ادامه دادن الگوی مربوط بپردازد.

            3 – برای تمرین مقایسه ی عددها ابتدا از نمادهای مختلف عدد مثل انگشتان دست چینه ، چوب خط و ... استفاده کنید. سپس مرحله به مرحله به حذف اشیاء و نمادها بپردازید تا صرفاً با دیدن عددها بتوانند مقایسه را انجام دهند.

(صفحه ی 83 )

                هدف : 1- تکمیل جدول شگفت انگیز 9 × 9 .

            2- درک تقارن افقی و کامل کردن شکل های قرینه در صفحه ی شطرنجی.

روش تدریس :

            * یک جدول شگفت انگیز 9 × 9 را روی تخته رسم کنید و در مورد کنترل ردیف و متون و 9 مربع 9 تایی توضیح دهید.

            از دانش آموزان بخواهید که با مداد شکل هایی را روی کاغذ طراحی کنند. و سپس از آنها بخواهید کاغذ را به صورت افقی تا بزنند تا اثر مداد را در طرف دیگر کاغذ ببینند تا مفهوم تقارن را درک کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان بخواهید شکل های متقارن مثل پروانه ها را تشخیص دهند.

            *** با توجه به اینکه در این صفحه مربع شگفت انگیز 9 × 9 برای اولین مرتبه مطرح شده است با توضیح کامل و حل مرحله به مرحله از دانش آموزان بخواهید نقطه ی شروع مناسب را تشخیص دهند. سپس با یادآوری نحوه ی کشیدن شکل های قرینه فعالیت پایین صفحه را انجام دهند.

توصیه های آموزشی :

            1 – جدولهای شگفت انگیز طراحی شد، متناسب با سطح یادگیری دانش آموزان است از آنها بخواهید که در منزل از حل کردن جدولهای مشابه در روزنامه ها و مجلات که در سطح بالاتری است پرهیز کنند.

            2 – اگر دانش آموزان در حل جدول شگفت انگیز ابتدا مربع های کوچک 3 × 3 را کامل کردند برای کنترل درستی می توانند اعداد ردیف ها و یا ستون ها را بررسی کنند.

            3 – در صورتی که دانش آموزان در کامل کردن شکل قرینه شکل داشته فعالیت های صفحه ی 42 و 49 را یادآوری کنید. در انجام این فعالیت حوصله وجود داشته باشید تا موضوع برای دانش آموزان جا بیفتند.

(صفحه ی 84 )

                هدف : 1- درک نمایش ستونی عدد وتوانایی تبدیل نمایش ستونی به عددی و برعکس.

            2- درک مقایسه عددها از طریق نمایش ستونی آنها.

            3- مقایسه یک طول شخص یا واحدهای مختلف.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان عددی را با انگشتان دست خود نشان بدهید و از آنها بخواهید به اندازه عدد داده شده چینه قرار دهند ، به همین ترتیب عددعددی دیگری را بدهید و از آنها بخواهید همین فعالیت را انجام دهند ، سپس از آنها بخواهید که اعداد را از نظر ارتقاع با یکدیگر مقایسه کنند.

            سپس از آنها بخواهید با اشیاء مختلف مثل دگمه یا تراش ، طول کتاب ریاضی را از اندازه بگیرند و عدد مربوطه را بیان کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و فاصله دو دختری که در حال بازی والیبال ، دو پسر که در حال صحبت هستند و دو نفر در حال بازی تنیس را با استفاده از طول بیلچه ها حدس بزنند و سپس با نقاشی اندازه بیلچه ها فاصله هر دو نفر را برآورد کنند.

            *** از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحه 84 را که در آن مقایسه یک طول یا واحدهای مختلف مقایسه ی طول عددی باشد را حل کنند.

لوحه 13 : رفتن به رستوران

            - مفاهیم : چپ / راست ، اول الی دهم ، وسط / کنار / بین ، جلو / پشت، جلو / عقب.

            - مهارتهای مربوط به لوحه : انتخاب میز مناسب ، آداب سفارش دادن غذا، آداب خوردن غذا ، آداب تشکر از صاحب رستوران و پرداخت صورتحساب.

- نگرشهای مربوط به لوحه :

            1- اعداد و اشکال می توانند برای صحبت کردن در مورد اشیاء به کار روند.

            2 – یک راه برای توضیح یک پدیده این است که بگوییم یک چیز چطور شبیه چیز دیگری است.

- تأثیرات شناختی لوحه :

            1- فرهنگ پرسیدن

            2- تبیین و روش کردن حقیقت برای دیگران

            3- روابط خانوادگی خارج از خانه

تم شناختی : غذا خوردن در رستوران

            در مورد آداب غذا خوردن در رستوران نکاتی را که می دانید به دانش آموزان متذکر شوید.

            ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش

            1- دو دستۀ پنج نفری را در این تصویر مشخص کنید.

            2- تعداد لیوانها ، بشقابها و ماستها را با افرادی که پشت میز نشسته اند متناظر کنید.

            3- در هر میز چند خانم نشسته اند. با یک تفریق بگویید تعداد آقایان در هر میز چند نفر است.

            4- در هر میز چند آقا نشسته اند. با یک تفریق بگویید تعداد خانمها در هر میز چند نفر است.

            5- در کل تصویر چند آقا می بینید ؟ چند خانم ؟ کدام بیشترند.

            6-  در کل تصویر چند بچه می بینید ؟ چند بزرگسال ؟ کدام بیشترند ؟

            7- اشیایی را که به تعداد مساوی در تصویر مشاهده می شود نام ببرید.

(صفحه ی 86 )

                هدف : 1- انجام عمل جمع با انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر.

            2- آموزش نماد جمع.

            3- درک مفهوم جمع و حاصل آن و نوشتن یک تساوی جمع.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید با استفاده از چینه ها فعالیت را به صورت زیر انجام دهند، از آنها بخواهید ابتدا سه چینه را در یک طرف و یک چینه را در طرف دیگر قرار دهند و با بیان اینکه 3 چینه را با 1 چینه جمع کنید و از آنها بخواهید ، 4 چینه را در کنار یکدیگر قرار دهند و حاصل را بیان کنند، این فعالیت را می توانید با اشیاء دیگر و عددهای دیگر با حاصل کمتر از 10 انجام دهید.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید. با طرح مسائل مختلف با توجه به تصویر از دانش آموزان بخواهید عبارت جمع مربوط به مسئله ی شما را بیان کنند. برای مثال تعداد دخترهای میز سمت چپ و دخترهای میز سمت راست روی هم چند تا می شود ؟

            *** از دانش آموزان بخواهید با تعیین هر انگشت از دست چپ یک انگشت از دست راست را باز کنند و به این ترتیب حاصل جمع را با انگشتان دست نمایش دهند.

            سپس برای هر تصویر یک عدد نوشته و عدد مربوط به حاصل جمع را که با انگشتان به دست آورده اند بعد از تساوی بنویسند. در این هنگام نماد جمع و نحوه ی متوازن عبارت را به دانش آموزان آموزش دهید.

توصیه های آموزشی :

            1 – همانطور که ملاحظه کرده اید تا این صفحه مفهوم جمع به صورتهای مختلف مطرح شده است، اما از این صفحه نماد جمع و مفهوم حاصل جمع معرفی می شود بنابراین توجه دانش آموزان را به این نمادها و نحوه ی نوشتن یک عبارت جمع جلب کنید.

            2 – در عمل انتقال انگشتان یک دست به دست دیگر اگر دانش آموزان همزمان تعداد بیشتری از انگشتان دست چپ را بستند و معادل آن انگشتان دست راست را باز کردند ، آنها را تشویق کنید.

            3 – نحوه ی خواندن یک عبارت جمع را آموزش دهید. برای مثال اولین جمع این صفحه به صورت « سه به اضافه ی یک مساوی چهار» خوانده می شود.

            4 – می توانید به صفحات قبل کتاب که به صورت غیر مستقیم مفهوم جمع را آموزش داده است برگردید و همان فعالیت ها را با نوشتن و یا بیان عبارت جمع مرور و تمرین کنید.

 (صفحه ی 87 )

                هدف : 1- پیدا کردن حاصل جمع با رسم چوب خط

            2- نوشتن یک عبارت جمع با توجه به شکل ها و چوب خط

            3- پیدا کردن ترکیب های دو تایی عدد 1 تا 5

            4- نوشتن نظام دار ترکیب های هر عدد.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان به عنوان نمونه 3 چینه سبز و 3 چینه زرد بدهید و از آنها بخواهید به روش های مختلف 3 چینه از بین این 6 چینه انتخاب کنند و کنار هم بگذارند. 2 چینه سبز و 1 چینه زرد ، 1 چینه سبز و 2 چینه زرد ، 3 چینه سبز و یا 3 چینه زرد تا ترکیب های مختلف عدد 3 به دست آید. به این ترتیب برای عددهای دیگر فعالیت فوق را انجام دهید.

            ** از دانش آموزان بپرسید روی هر میز چند نفر هستند. پس از آنها در مورد تعداد فرزندان و تعداد پدر و مادر هر میز بپرسید. به گونه ای که دانش آموز بتواند تعداد افراد هر خانواده را با جمع کردن بدست آورند. از آنها بخواهید برای سرشماری (جمع کردن افراد) از چوب خط استفاده کنند.

            *** در انجام فعالیت بالای صفحه به دانش آموزان آموزش دهید که ابتدا برای دسته ی اول چوب خط رسم کنند. سپس به تعداد دسته ی دوم چوب خط را در ادامه ی قبلی بکشند به طوریکه با کامل شدن دسته ی پنج تایی دسته بعدی را شروع کنند در انجام فعالیت پایین صفحه پس از آنکه مطابق روش های توضیح داده شده ترکیب های دوتایی مختلف یک عدد به دست آمد ، جواب جمع ها در ستونها نظام دار دارد می شود.

2

2                   0

 

   1        1

 

             2

            بعنوان نمونه ابتدا اعداد سمت چپ را با عدد صفر

            شروع می کنیم و عدد مقابل آن شخص می شود

            سپس می گوییم ما یکی یکی به عددهای سمت چپ

            اضافه می کنیم و هر بار عدد مقابل آن را تعیین کرده و در جدول می نویسیم. در مورد نظم جدول با دانش آموزان گفتگو کنید.

 

توصیه های آموزشی :

            1 – هنگامیکه دانش آموزان عدد مربوط به هر دسته را می نویسند به نحوه ی نوشتن آنها توجه و در صورت لزوم رفع اشکال کنید.

            2 – در رسم چوب خطها بعد از اینکه یک بسته پنج تایی را تشکیل دادند، دسته دیگر را شروع کنند. برای راحتی کار می توانند برای چوب خط های دسته ی دوم از یک رنگ دیگر استفاده کنند تا تشخیص برای آنها راحت تر باشد.

            3 – بچه ها می توانند فعالیت ترکیبی عدد را به صورت یک بازی دو نفر انجام دهند به این صورت که یک نفر عدد را بگوید و نفر دیگر با دگمه یا چینه به تجزیه آن عدد بپردازد.

            4 – در صفحات قبل کتاب به روش های مختلف (چینه به رنگ کردن مربع) ترکیب های یک عدد کار شده است می توانید به آنها صفحات رجوع کنید و ترکیب های یک عدد را از طرق مختلف به دست آورده و تمرین کنید.

            5 – می توانید با استفاده از چینه های رنگی ترکیب های بیشتر از 2 تا را نیز تمرین کنید. برای مثال با استفاده از 3 رنگ مختلف می توانید ترکیب های مختلف عدد 5 را بدست آورید.

            6 – در مورد نوشتن نظام دار عددها را در جدول های پایین صفحه می توانید از نظم های مختلف استفاده کنید برای مثال ستون سمت چپ می تواند از حسن و یا از خود عدد شروع شود.

(صفحه ی 88 )

                هدف : 1- درک مفهوم عدد 10 و آموزش نحوه ی نوشتن نماد عدد 10.

            2- معرفی عدد 10 بدون استفاده از جدول ارزش مکانی.

            3- درک ترکیب های 2 تایی عدد 10.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید 4 تا چینه آبی در یک طرف و 2 چینه سبز را در طرف دیگر قرار دهند و سپس آنها را با یکدیگر جمع و در کنار یکدیگر قرار دهند و بشمارند. همین کار را با 3و 5 ، 3و6 ، انجام دهند سپس از آنها بخواهید پنج تا چینه سبز در یک طرف و پنج تا چینه آبی دیگر در طرف دیگر قرار دهند، سپس مجموع را بشمارند با توجه به راهنمایی شما، عدد مربوطه را بیان کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید از دانش آموزان بپرسید که مجموعه نفرات کدام دو میز عدد 10 می شود؟ یا 10 تا از شیشه های مربوط به پنجره های رستوران را با مداد رنگی ، رنگ آمیزی کنند.

            *** فعالیت صفحه 88 را انجام داده در تمرین آخر نحوه ی نوشتن عدد 10 را توضیح دهید سپس از دانش آموزان بخواهید در پایین صفحه نوشتن نماد 10 را تمرین کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – در این صفحه نماد عدد 10 بدون جدول ارزش مکانی گفته شده است بنابراین در فرآیند آموزش از بیان عبارت های یکی و ده تایی پرهیز نمایید.

            2 – مانند فعالیت کتاب با در اختیار قرار دادن 2 ، ردیف مربع 5 تایی و 2 رنگ مختلف جمع های دوتایی عدد 10 را به دست آورید.

            3 – در رنگ کردن مربع از دانش آموزان بخواهید از سمت چپ و بدون وقفه مربع ها را رنگ کنند.

(صفحه ی 89 )

                هدف : 1- درک مفهوم تقارن و استفاده از آن در تکمیل یک طرح شطرنجی.

            2- تشخیص و ادامه دادن الگوی شطرنجی

            3- تمرین حل جدول شگفت انگیز 9 × 9 .

روش تدریس :

            * یک بار دیگر فعالیت های صفحات 42 و 49 را مرور کنید تا مفهوم قرینه کردن برای دانش آموزان یادآوری شود. این بار می توانید این فعالیت ها را روی کاغذ شطرنجی انجام دهید.

            ** به صفحه ی آغازین برگردید و توجه دانش آموزان را به قرینه بودن پنجره های رستوران نسبت به خط هر رنگ روی دیوار جلب کنید.

            *** از دانش آموزان بخواهید با شمردن فاصله مربع رنگی تا خط تقارن سمت دیگر خط تقارن را با همان رنگ سمت چپ پررنگ کنند.

            در قسمت پایین شکل به الگوی مربع در شکل گل که تکرار شده است توجه کنید. سپس از آنها بخواهید مربع های شگفت انگیز را کامل کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – توجه داشته باشید که در هنگام رنگ کردن هر یک از مربعها آن را با مربع مشابه سمت چپ مقایسه کنند و در صورت لزوم از شمردن مربعها استفاده کنند.

            2 – بعد از رنگ کردن مربعها ، از آنها بپرسید که چه طرحی را رسم کرده اند. سپس از آنها بخواهید در دو طرف شکل ریشه بکشند و از آنها بپرسید، که آیا تا به حال نظیر چنین طرحی روی فرش یا جایی دیده اند یا خیر.

            3 – در کامل کردن مربع های 9 × 9 تصمیم گیری در خصوص نقطه ی شروع و کامل کردن مربع واگذار کنید. هم چنین دانش آموزان باید تصمیم بگیرند که مربع مورد نظر خود را با بررسی ستون یا ردیف و یا مربع های کوچک 3 × 3 بدست آورند.

(صفحه ی 90 )

                اهداف : 1- پیدا کردن جمع های ترکیبی دو تایی عددهای 7 ، 8 ، 9 و 10.

            2- یاد گرفتن نوشتن پاسخ ها به صورت منظم و آشنایی با جدول نظام دار.

            3- تمرین ادامه دادن یک الگوی شطرنجی.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید ترکیبهای مختلف 7 چینه را روی ممیز انجام دهند، همین فعالیت را با 8 ، 9 یا 10 چینه انجام دهند.

            یک فعالیت مناسب این است که در یک کیسه تعداد زیادی مهره از دو رنگ ریخته شد و دانش آموزان بدون نگاه کردن به داخل کیسه به تعداد عدد مورد نظر (برای 4 ، 7) مهره را خارج کنند و با توجه به ترکیب رنگهای به دست آمده یک عبارت جمع بنویسند. با برگرداندن مهره ها داخل کیسه درباره به همان تعداد مهره

            ** از دانش آ»وزان بخواهید به صفحه ی آغازین بخش برگردند مجموع نفرات هر دو میز را به صورت های مختلف بیان کنند به عنوان نمونه جمع کل تعداد نفرات خانواده های دو میز 7 نفر است که در آن 3 نفر پدر و مادر 4 و 4 نفر بچه ها هستند به این ترتیب جمع های مختلف را تمرین کنند.

            *** دانش آموزان باید ابتدا با انجام فعالیت های عملی نظیر استفاده از چینه ها یا رنگ کردن مربع ترکیب های مختلف یک عدد را به دست آورند سپس برای نوشتن این ترکیب ها در جدول از یک نظم مشخص استفاده کنند. در پایان الگوهای شطرنجی پایین صفحه را انجام دهند.

توصیه های آموزشی :

            1 – با انجام بازی و تمرین های مختلف دانش آموز به مهارت بیان جمع های ترکیبی یک عدد دست پیدا کند به طوریکه به صورت ذهنی نیز قادر به پاسخگویی باشند.

            2 – اگر دانش آموزان به ترتیب از سمت چپ عددها را از صفر بنویسند پس طرف سمت راست را نگاه کنند شاید فقط یک الگوی را بیفتند و درک درستی نسبت به ترکیب عدد پیدا نکنند، بنابراین مناسب است که ابتدا ترکیبهای مختلف را با روش های عملی بدست آورند سپس آنها را در یک جدول به صورت نظام دار قرار داد. به نظم مربوط به الگویابی ببرند.

(صفحه ی 91 )

                اهداف : 1- مهارت استفاده از خط کش.

            2- تشخیص رابطه ی بین اشکال یکسان با اندازه های مختلف.

روش تدریس :

            * کاغذهای باطله در اختیار دانش آموزان قرار دهید تا کشیدن خط با خط کش را تمرین کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید نقاطی را روی تصویر شخص بکشید و از دانش آموزان بخواهید با خط کش نقاط را به هم وصل کنند. برای مثال می توانید از پر رنگ کردن دور رومیزی های سفید رنگ استفاده کنید.

            *** نمونه ی سمت چپ را به دانش آموزان نشان دهید و پس از خواندن دستورالعمل از آنها بخواهید مانند شکل و با استفاده از همان رنگ ها شکل را کامل کنند.

 

توصیه های آموزشی :

            1 – در وصل کردن عددهای مثل هم، ممکن است دانش آموزان به گونه ای عددها را به هم وصل کنند که شکل مورد نظر حاصل نشود، برای پرهیز از چنین اشتباهی مناسب است که با توجه رنگهای مختلف حرکت کنند به عنوان نمونه رنگ آبی را ببیند و با نمونه داده شده در بالا تطبیق دهند، سپس خط را به نقطه مربوطه وصل کنند.

            2 – توانایی مقایسه و انطباق شکل با نمونه ی کوچکتر از جمله مهارتهایی است که دانش آموز در انجام این فعالیت به آن می رسد، لذا می توانید از این نوع فعالیت ها به دانش آموزان بدهید و از آنها بخواهید در منزل آن را انجام دهند.

            3 – در مورد کاربرد این اشکال در معماری سنتی و اسلامی ایران و چند نمونه ی واقعی را به دانش آموزان نشان دهید.

لوحه 14 : همسایگان

            - مفاهیم : وسط / کنار / بین ، اول تا دهم ، چپ / راست ، جلو / پشت ، جلو / عقب .

            - مهارتهای مربوط به لوحه : کمک به همسایگان ، احوالپرسی از همسایگان، کمک خواستن از همسایگان.

- نگرشهای مربوط به لوحه :

            1- زمانی که گروهی از مردم می خواهند چیزی را بسازند یا چیز جدیدی را امتحان کنند باید از پیش تعیین کنند که این چیز چه تأثیری ممکن است بر مردم بگذارد.

- تأثیرات شناختی لوحه :

            1- تأثیر شخصیت بر سرنوشت

            2- مهربانی به حیوانات

            3- همکاری در کارها

تم شناختی : همسایه

            در مورد آداب ارتباط با همسایگان و نکاتی را که برای راحتی آنان باید در نظر گرفت نکاتی را که می دانید به دانش آموزان تذکر دهید.

ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش

            1- در این تصویر چند کبوتر دیده می شود. برای آنها یک جمع و یک تفریق بنویس.

            2- در این تصویر در هر جعبه چند لامپ رنگی دیده می شود. برای هر کدام یک جمع و یک تفریق بنویس.

            3- روی هر شاخه چند برگ دیده می شود. برای هر کدام یک جمع و یک تفریق بنویس.

            4- چند جوجه و مرغ در تصویر دیده می شود. برای آنها یک جمع و یک تفریق بنویس.

            5- چند نفر در این تصویر دیده می شود ؟ برای آنها یک جمع و یک تفریق بنویس.

 (صفحه ی 93 )

                هدف : 1- آشنایی با نماد تفریق و توانایی در نوشتن یک عبارت تفریق

            2- توانایی هایی تفریق با استفاده از انگشتان دست.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان 4 تا چینه بدهید و از آنها بخواهید که یک چینه را کم کنند. در انجام این فعالیت از واژه منها یا تفریق استفاده کنید تا دانش آموزان به این درک برسند که کم کردن همان منها کردن است. سپس تناظر با این عمل یک عبارت تفریق بیان کنید. همین کار را با عددهای دیگر نیز انجام دهید.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و از دانش آموزان سوالاتی را درباره تفریق بپرسید بعنوان نمونه بپرسید اگر از چهار جوجه یک جوجه برود چند جوجه می ماند ؟ یا آلان چند نفر در تصویر می بینی اگر یکی از آنها برود چند نفر می ماند؟ هر بار یک عبارت تفریق بیان کنید.

            *** ابتدا از دانش آموزان بخواهید عدد 4 را با انگشتان نشان دهند، سپس به آنها عدد یک را با انگشتان نشان دهید و از آنها بخواهید به این تعداد از انگشتان دست خود ببندند، سپس بخواهید همین فعالیت را دو نفری با یکدیگر انجام دهند. پس از اطمینان از درستی انجام کار از آنها بخواهید فعالیت کتاب را انجام دهند به این صورت که با یک دست یک عدد را نشان دهند و با دست دیگر فرمان کم کردن را صادر کنند ، تا حاصل تفریق به دست آید. از این بین نماد تفریق و نحوه ی نوشتن یک عبارت تفریق را توضیح دهید.

توصیه های آموزشی :

            1 – تا قبل از این صفحـه دانش آموزان مفهـوم تفریـق را بـه صورتهای مختلف تمرین کرده اند، در اینجا نماد تفریق و نحوه ی نوشتن عبارت تفریق آموزش داده می شود.

            2 – در این فعالیت یک دست عدد اول تفریق و دست دیگر عدد دوم یا تعدادی که باید کم شود را نشان می دهد. در صورتیکه دانش آموزان در انجام عمل شکل داشتند شما می توانید دست دوم را نشان دهید.

            3 – خواندن عبارت تفریق را با دانش آموزان تمرین کنید.

            4 – انتقال انگشتان به دست دیگر می تواند یکی یکی و یا در صورت کسب مهارت با بیشتر از یک انگشت انجام گیرد برای مثال می توان همزمان 2 انگشت یک دست را بست و از دست دیگر 2 انگشت را باز کرد.

 (صفحه ی 94 )

                اهداف : 1- توانایی نوشتن عبارت تفریق، با توجه به تصاویر.

            2- درک مفهوم تفریق و تمرین نوشتن عبارت تفریق.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید 4 تا دگمه روی میز بگذارند ، سپس 2 تا را از آن جدا کنند، حال چند تا دگمه مانده است ؟ برای آن یک تفریق بیان کنند از این دست فعالیت ها برای دانش آموزان انجام دهید تا مفهوم تفریق بار دیگر برای دانش آموزان تداعی شود.

            ** مانند پرسشهای فوق با توجه به تصویر مربوط به صفحه ی آغازین مسئله ایی طرح کنید تا دانش آموزان برای آن ها یک عبارت تفریق بیان کنند.

            ** فعالیت کتاب را انجام دهید. با توجه به تصویرها نوشتن عدد متناظر هر تصویر عبارت تفریق به دست می آید اما شما در مورد هر کدام مفهوم تفریق و کم شدن را تکرار و عبارت تفریق را بخوانید.

 

توصیه های آموزشی :

            1 – سعی کنید مفاهیم جمع و تفریق را در موقعیتهای طبیعی و واقعی برای دانش آموزان تداعی کنید.

            2 – در فعالیت مربوط به این تمرین توجه دانش آموز را به مفهوم تفریق جلب کنید بعنوان نمونه در تصویر دوم بگویید : ابتدا 6 فیل بودند ، 2 تا از این 6 فیل رفتند، حال چند تا فیل مانده اند ؟ سپس از دانش آموزان بخواهید با توجه به توضیح شما یک عبارت تفریق بنویسید.

            3 – از دانش آموزان بخواهید در مورد یک عبارت تفریق یک داستان بسازند و سپس آن داستان را نقاشی کنند. با انجام چنین فعالیت هایی مفهوم تفریق را تمرین کنید.

            4- هر بار عبارت تفریق را بخوانید تا دانش آموزان با واژه ها نیز آشنا شوند.

(صفحه ی 95 )

                اهداف : 1 – آشنایی با راهبرد رسم شکل برای پیدا کردن حاصل جمع.

            2 – به کار بردن روش های مختلف استفاده از شکل

            3 – تمرین تکمیل مربع شگفت انگیز

 

 

روش تدریس :

            * برای دانش آموزان یک عبارت جمع بنویسید و از آنها بخواهید با استفاده از چینه یا دگمه حاصل این عبارت جمع را به دست آورند. سپس بجای استفاده از چینه یا اشیاء معمولی دیگر از کشیدن شکل استفاده کنند و همان عمل را انجام دهند.

            ** حال به صفحه ی آغازین بخش برگردید با توجه به تصویر یک داستان جمع بسازید و از دانش آموزان بخواهید با استفاده از رسم گردی یا سه گوش مسئله را مدلسازی کنند. به عنوان نمونه 4 نفر در خیابان در حال چراغانی کردن بودند که یک نفر صدای دیگران را شنید به این 4 نفر اضافه شده حال چند نفر مشغول کار هستند؟ دانش آموزان برای حل این مسئله می توانند ابتدا 4 تا سه گوش بکشند و یک سه گوش دیگر نیز بکشند تعداد آنها را بشمارند و حاصل را بیان کنند.

            *** حال از دانش آموزان بخواهید برای پیدا کردن حاصل هر جمع ابتدا کشیدن شکل را کامل کنند با شمردن تعداد شکل ها حاصل جمع را بنویسند.

            همچنین می توانند از رسم چوب خط و یا رنگ کردن مربع ها نیز کمک بگیرند در پایان از آنها بخواهید مربع های شگفت انگیز را کامل کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – یکی از راهبردهای حل مسئله ، رسم شکل است که دانش آموزان در این فعالیت با این راهبر آشنا می شوند.

            2 – تا این بخش کتاب پیدا کردن حاصل یک جمع مانند نمونه های داده شده برای دانش آموزان شکل یک مسئله است اما کم کم با تمرین و تکرار جمع های مختلف ممکن است حاصل را به صورت ذهنی و بدون نیاز به رسم شکل یا استفاده از اشیاء به دست آورند. در این صورت چنین عبارتهای دیگر مسئله ی آنها نیست.

            3 – در رنگ کردن مربع ها و یا حتی کشیدن می توانند از دو رنگ مختلف استفاده کنند.

            4 – تا زمانیکه دانش آموزان این نماد عدد 6 را به خوبی یاد نگرفته اند از نوشتن عدد 6 با نماد دیگر آن اجتناب کنید.

            5 – در هنگام رنگ کردن مربع ها توجه دانش آموزان را به ترکیب 5 و 1 مربع ها جلب کنید.

(صفحه ی 96 )

                اهداف : 1- درک انجام عمل تفریق روی یک شکل

            2- پیدا کردن حاصل تفریق با استفاده از راهبرد رسم شکل

            3- درک مفهوم تقریبی اندازه یک شیء و استفاده از واژه کمی بلندتر.

روش تدریس :

            * عبارت های تفریقی را برای دانش آموزان بنویسید به آنها آموزش دهید به اندازه ی اول یک شکل بکشند و به تعدادی که عدد دوم تفریق نشان می دهد از شکل ها خط بزنند تا حاصل تفریق به دست آید.

            دور دانش آموز با قدهای مختلف را جلوی کلاس به عنوان نمونه بیان کنید :

            « قد زهرا کمی بلندتر از قد زینب است » تا واژه کمی بلندتر از برای دانش آموزان معنی دار شود. شاید این کار را چندین مرتبه انجام دهید همچنین می توانید از دانش آموزان بخواهید طول اشیاء را با پاک کن خود اندازه بگیرند. برای مثال بگویند عرض کتاب ریاضی چند متر از 5 پاک کن است. از اشیاء دیگر مثل چینه یا کلیپس هم استفاده کنید.

            ** با برگشت به صفحه ی آغازین بخش هم می توانید مسئله هایی برای تفریق طرح کنید و هم مقایسه کنید. برای مثال اندازه ی درخت بلندتر از نردبان است.

            *** از دانش آموزان بخواهید فعالیت های صفحه ی 96 را انجام دهند. ابتدا نمونه ی انجام شده را توضیح دهید. تناظر با عدد 6 ، 6 دایره ی آبی رسم شده و تناظر با عدد 2 ، 2 تا از آنها خط زده شده است عدد 4 نشان می دهد 4 واژه ی خط نزده باقی مانده است. سپس عبارت تفریق را بخوانید. در ادامه مقایسه ی طول ها را با واحدهای مشخص شده انجام دهید.

توصیه های آموزشی :

            1 – در انجام عملیات تفریق با استفاده از راهبرد رسم شکل ، دانش آموزان سعی کنند خط زدن روی شکل ها را از سمت راست و به ترتیب انجام دهند تا شبیه کاری شود که بعداً روی محور صورت می گیرد.

            2 – اندازه گیری یک طول با یک واحد مشخص مثل پاک کن حتماً به صورت عملی تمرین شود.

            3 – می توانید تمرین هایی به دانش آموزان بدهید که برای پیدا کردن حاصل تفریق شکل را خودشان رسم کنند و سپس خط بزنند در تمرین کتاب تمام شکل رسم شده است.

(صفحه ی 97 )

                هدف : 1- آشنایی با جمع 3 عدد.

            2- تمرین جمع 3 عدد با استفاده از راهبرد رسم شکل.

            3- درک تجزیه یک عدد به عددهای کوچکتر و یا ترکیب های بیشتر از 2 تایی یک عدد.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان 6 چینه بدهید و از آنها بخواهید آن را به روش های مختلف تقسیم کنند و بعد از انجام هر تقسیم عبارت جمع متناظر آن را بیان کنند. چنین فعالیت را برای 7 ، 8 یا 9 چینه هم انجام دهید.

            ** از دانش آموزان بخواهید به صفحه ی آغازین بخش برگردند و 5 نفری که در کوچه هستند را به صورت های مختلف تجزیه کنند به عنوان نمونه 2 پسر و 1 پدر و 1 دختر ، 4 مرد و یک زن و یک بزرگسال و 4 نوجوان و .... .

            *** از دانش آموزان بخواهید با رنگهای دلخواه عبارت جمع 3 عدد را رنگ آمیزی کنند در تمرین آخر می توانند جواب های متفاوتی ارائه کنند. در واقع فعالیت آخر که یک مسئله باز است و دانش آموز می تواند به روشهای متفاوت کار رنگ آمیزی را انجام دهد و پاسخ های جمع گوناگونی بنویسد.

توصیه های آموزشی :

            1 – برای تمرین دوم بهتر است برای هر عدد 2 از یک رنگ استفاده کنند.

            2 – توجه دانش آموزان را به چینه ها یا مربع های 5 تایی جلب کنید تا کار شمردن و پیدا کردن حاصل جمع ساده تر شود.

            3 – فعالیت اول کتاب که چینه های رنگی را نشان می دهد کاربرد بسیار خوبی از چینه ها برای پیدا کردن ترکیب های 2 تایی یا 3 تایی و یا بیشتر یک عدد است.

            4 – در تمرین سوم یادآور شدید که برای عدد صفر هیچ کدام از چینه ها رنگ نمی شود. بنابراین فقط دو رنگ دیده می شود.

            5 – بخش اول فعالیت ترکیب های مختلف عدد 6 با چینه و بخش دوم ترکیب های مختلف عدد 7 ب رنگ کردن مربع ها کار شده است.

            مشابه این فعالیت ها را می توانید برای عددهای دیگر و یا تعداد جمع ها بیشتر از 3 تایی نیز انجام دهید.

(صفحه ی 98 )

                اهداف : 1- کسب مهارت در کار با ابزار شابلون.

            2- توانایی رسم شکل های قرینه با شابلون.

            3- درک مفهوم تقارن و چگونگی استفاده از آن در طراحی یک شکل متقارن.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید در دو طرف کاغذ اشکال متقارن را با استفاده از شابلون بکشند و این کار را تمرین کنند.

            ** دانش آموزان می توانند روی دیوارهای تصویر صفحه ی آغازین با شابلون طراحی کنند.

            *** از دانش آموزان بخواهید با شابلون شکل ها را در نیمه ی راست شکل رسم و سپس رنگ آمیزی کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – ممکن است تمام دانش آموزان نتوانند کلیه شکلها را با شابلون و به صورت قرینه و دقیق رسم کنند، لذا باید صبور بود و با تمرین زیاد این توانایی را در دانش آموزان ایجاد شود.

            2 – در صورتیکه اندازه ی شکل های روی شابلون دانش آموزان با اندازه ی شکل های کتاب متفاوت است تنها به قرینه بودن و مشابه بودن شکل ها اکتفا کنید. برای مثال همین که در دو طرف خط دو دایره ی بنفش رسم شود کافی است. و یا به قرینه بودن مثلث ها توجه شود.

            3 – خوبست نمونه ای از شکل های متقارن و یا تصاویری از گلیم و فرش و ... که متقارن هستند به کلاس آورده و به دانش آموزان نشان دهید.

لوحه 15 : مسجد

            - مفاهیم : ردیف / ستون – اول تا دهم – وسط / کنار / بین  - چپ / راست ، جلو / پشت ، جلو / عقب .

            - مهارتهای مربوط به لوحه : شرکت در نماز جماعت ، رفتن به مسجد همراه پدر و مادر ، پر کردن صف ها به نوبت ، رعایت نظم در پر کردن صف ها.

- نگرشهای مربوط به لوحه :

            1- یک مدل برای یک پدیده از آن پدیده متفاوت است. اما می توان از آن استفاده کرد تا درباره=ۀ پدیده های واقعی چیز یاد گرفت.

- تأثیرات شناختی لوحه :

            1- علم از نزد خدا به ما می رسد.

            2- خدا به هر که بخواهد علم می دهد.

            3- علم را باید در راه خدا به کار برد.

تم شناختی : مسجد

            در مورد آداب به مسجد و احترام به آن نکاتی را که می دانید به دانش آموزان متذکر شود. در مورد آداب زیارت اماکن مقدسه نیز نکاتی را که می دانید با دانش آموزان در میان بگذارید.

ارتباط با صفحات دیگر این بخش

            1- دانش آموزان در هر صف را بشمارید و آنها را به دسته های ده تایی و باقیمانده تقسیم کنید. چند دانش آموزان در تصویر می بینید ؟

            2- با کمک ردیف و ستون در کتابخانه مسجد به کتاب خاصی آدرس دهید.

            3- به لاگوهای روی فرش توجه کنید و اشکال ساده هندسی که روی آن قرار دارند را بگویید.

            4- با خط کشیدن داخل شیشه های مربعی درها ، شیشه های یک در را به دسته های پنج تایی ، یک در را به دسته های شش تایی و یک در را به دسته های 8 تایی تقسیم کنید.

            5- به الگوی گلدانهای واقع در پایین تصویر اشاره کنید.

            6- اگر دانش آموزان را به دسته های پنج تایی تقسیم کنیم چند باقی مانده یکی خواهیم داشت ؟

(صفحه ی 100 )

                        اهداف : 1- توانایی دسته بندی کردن اشیاء کمتر از 20 تا به دسته های مساوی.

            2- کسب آمادگی برای درک مفهوم ارزش مکانی.

روش تدریس :

            * به دانش آموزان تعدادی مهره یا چینه بدهید و از آنها بخواهید آن ها را به دسته های مساوی ، 3 تایی ، 4 تایی و ... تقسیم و بیان کنند که چند دسته چندتایی و چند تا یکی مانده است.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید از دانش آموزان بپرسید ردیف اول نماز یک دسته چندتایی تشکیل می دهد ؟

            ردیف اول و ردیف دوم را به دسته های ده تایی تقسیم کنند، چند یکی می ماند؟ به چند حالت می توان دانش آموزان را به دسته های 3 تایی تقسیم کرد و چند دسته سه تایی و چند یکی تشکیل می دهند؟

            *** با توجه به اینکه دانش آموزان باید توانایی دسته بندی کردن اشیاء را یاد بگیرند این فعالیت می تواند به توانایی بچه در دسته بندی کردن اشیاء و آمادگی برای درک مفهوم ارزش مکانی کمک کند.

            کافی است با حرکت آزاد مداد دسته های مساوی را روی شکل ها ایجاد و جاهای خالی را کامل کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – عدد کنار هر قسمت ، تعداد شکلهای هر دسته را نشان می دهد و یا به عبارت دیگر مشخص می کند دسته های چندتایی ساخته شود. ابتدا توجه دانش آموزان را به این نکته جلب کنید.

            2 – در این فعالیت دانش آموزان باید اشیاء کمتر از 20 تا را به دسته های مختلف تقسیم کنند. البته در صورت آمادگی آنها می توانید از اعداد بزرگتر هم استفاده کنید.

            3 – توصیه می شود در پایان تعداد شکل های هر دسته شمارش شود و حاصل به صورت چند دسته ی چندتایی و چند یکی بیان شود برای مثال نمونه ی انجام شده را می توان به صورت زیر بیان کرد.

            چهارده برابر است با 3 دسته ی چهارتایی و 2 تا یکی.

 (صفحه ی 101 )

                اهداف : 1- ساختن دسته های ده تایی با توجه به اشیاء داده شده.

            2- آشنایی با مفهوم دسته های ده تایی و بیان تعداد اشیاء به صورت ده تایی و یکی.

            3- آمادگی برای درک مفهوم ارزش مکانی.

روش تدریس :

            * تعدادی شیء به دانش آموزان بدهید و از آنها بخواهید آنها را به دسته های مساوی ده تایی تقسیم کنند و تعداد آن اشیاء را به صورت ده تایی و یکی بیان کنند.

            ** از دانش آموزان بخواهید به صفحه ی آغازین بخش برگردند و از آنها بپرسید که اگر بخواهند دانش آموزان را به دسته های ده تایی تقسیم کنند، چند دسته ده تایی و چند یکی می شود. همین کار را برای هر صف هم می توانند انجام دهند.

            *** از دانش آموزان بخواهید فعالیت صفحۀ 101 را انجام دهند. ابتدا با مداد خود دور دسته های ده تایی خط بکشند و سپس جاهای خالی را کامل کنند. سپس تعداد اشکال دسته را به صورت ده تایی و یکی بیان کنند. برای مثال اولین شکل را می توانند به صورت زیر بیان کنند.

            بیست و سه تا شکل یعنی دو دسته ی ده تایی و 3 تا یکی .

توصیه های آموزشی :

            1 – توانایی ساخت دسته های ده تایی برای درک مفهوم ارزش مکانی از اهمیت زیادی برخوردار است. لذا دانش آموزان در این مرحله فقط به دسته بندی اشیاء و بخصوص به صورت دسته های ده تایی می پردازند، لذا بیان کلامی تعداد دسته های ده تایی و یکی ها اهمیت دارد، در صفحات بعد این بیان به صورت نمادین درسی باشد.

            2 – تمرین پایین صفحه با چوب خط زمینه را برای اینکه دو دسته ی ده تایی چوب خط یک دسته ی ده تایی را می سازد فراهم می کند که در شمارش چوب خط ها کمک زیادی خواهد کرد.

            3 – در صورتیکه دانش آموزان تا این صفحه هنوز خواندن عبارت فارسی نوشته شده را یاد نگرفته اند ابتدا به آموزش آن بپردازید سپس از دانش آموزان بخواهید فعالیت را انجام دهند.

(صفحه ی 102 )

                اهداف : 1- توانایی نمایش عدد در جدول یکی ، ده تایی پس از دسته بندی

            2- آموزش عدد ده با استفاده از مفهوم ارزش کانی.

            3- ارائه نمایش های مختلف عدد 10 .

روش تدریس :

            * با دادن تعدادی مهره به دانش آموزان از آنها بخواهید آن را به دسته های ده تایی و چند یکی تقسیم نموده و آن را بیان کنند سپس عددهای بیان شده را در جدول ارزش مکانی که روی تخته رسم شده است قرار دهید.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگشته و از دانش آموزان تعداد نفرات بر صف نماز را سئوال کنید.

            *** با مقایسه جدولی یکی ده تایی پانوشته های صفحهی قبل مفهوم جدول یکی ده تایی ار توضیح دهید و از دانش آموزان بخواهید فعالیت را انجام دهند و در پایان در مورد نماد عدد 10 که قبلاً با آن آشنا شده بودند و تطبیق آن با عددهای داخل جدول توضیح دهید.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموزان قبلاً با نماد 10 آشنا شده اند. در این قسمت عدد 10 را به عنوان یک دسته 10تایی و صفر یکی می شناسند.

            2 – پایین صفحه نماد 10 که بیرون جدول است برای آموزش خارج کردن عدد از جدول است. در این خصوص برای دانش آموزان توضیح دهید تا در صفحات بعد عدد را از جدول خارج کنند.

الف

ج

ب

            3 – توجه داشته باشید که دانش اموزان ؛ الف – دسته بندی کردن را یاد بگیرند.                       ب – توانایی نمایش مجموعه دسته بندی شده به صورت جدول یکی و ده تایی را آموزش می بیند.                        ج – توانایی خارج کردن عدد از جدول یکی – ده تایی را یاد می گیرند.

            دانش آموزان باید بتوانند از «الف» به «ب» و برعکس

            از «ب» به «ج» و برعکس از «ج» به «الف» و برعکس را

            بتوانند درک کنند و به کار گیرند.

            4 – توجه دانش آموزان را به انواع دسته های ده تایی در این صفحه جلب کنید.

(صفحه ی 103 )

                اهداف : 1- به کارگیری راهبرد حدس و آزمایش (آزمون و خطا) در حل مسئله.

            2- توانایی تبدیل عدد به صورت ده تایی و یکی و نوشتن جدول.

روش تدریس :

            * 10 تا چینه را کنار هم قرار دهید همچنین می توانید کلیپ های () 10 تایی را به دانش آموزان نشان دهید و یا 10 مربع کنار هم را بعنوان دسته ی ده تایی به آنها نشان دهید تا کم کم با این دو شکل به عنوان دسته ی ده تایی آشنا شده به طوریکه اگر دو تا از آنها را کنار هم دیدند ، سریع بگویند 2 دسته ی ده تایی.

            ** به صفحه ی آغازین بخش برگردید و سئوال کنید کدام صف 10 نفری است؟

            *** در هنگام انجام فعالیت بالای صفحه ضمن توجه دادن دانش اموزان به دسته های ده تایی شمردن سریع ده تایی ها را آموزش دهید.

            همچنین در حل مربع های شگفت انگیز پیدا کردن بهترین نقطه های شروع مهم است و اینکه وقتی در یک ردیف یا ستون یا مستطیل 6تایی 2 تا جای خالی داشته باشیم چگونه می توان عددهای درست را پیدا کرده اهمیت زیادی دارد.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموزان باید توانایی استفاده از راهبرد حدس و آزمایش (آزمون و خطا) را داشته باشند. در بعضی از مربع های شگفت انگیز لازم است ابتدا یک جای خالی را حدس بزنند و پس از آزمون کردن در صورت نادرست بودن مهره ی اول عدد را تغییر دهند.

            2 – دانش آموزان باید در کامل کردن جدول از مداد و پاک کن استفاده کنند چون ممکن است حدس اول آنها اشتباه باشد و مجبور به پاک کردن و نوشتن مجدد باشند.

            3 – در این صفحه دانش آموزان با شکل دسته های 10 تایی (10 چینه یا 10 مربع) آشنا می شوند و در صفحات بعد از آن استفاده می کنند.

(صفحه ی 104 )

                اهداف : 1- استفاده از ابزار شابلون برای رسم شکل متقارن.

            2- تشخیص الگوها در محیط پیرامونی.

            3- توانایی تخمین طول با یک واحد غیر استاندارد.

روش تدریس :

            * از دانش آموزان بخواهید حدس بزنند که اندازه ی طول میزشان به اندازه چند مداد است سپس با اندازه گیری درستی حدس خود را آزمایش کنند.

            ** در مورد الگوهای مربوط به فرش توضیح دهید و بپرسید که چه الگوهایی در حاشیه ی فرش مسجد می بینند آنها را توضیح دهند.

            *** دانش آموزان فعالیت مربوط به کتاب را انجام دهند در هنگام استفاده از شابلون در رسم شکل های مثلث دقت لازم را مبذول فرمایید.

توصیه های آموزشی :

            1 – در طراحی فرش دانش آموزان بایستی با استفاده از ابزار شابلون ، قرینه اشکال هندسی را رسم کنند در صورتیکه اندازه ی شکل های شابلون به اندازه های رسم شده تطبیق ندارند. منتها درست بودن ترتیب شکل ها و رعایت قرینه کردن به خصوص در مورد مثلث ها کفایت می کند.

            2 – در شکل سمت راست دانش آموزان با نحوه ی تخمین زدن طول ها با در نظر گرفتن یک واحد غیر استاندارد و آشنا می شوند. مشابه این کار را در محیط کلاس انجام دهید.

            3 – توجه دانش آموزان را به الگوی شکل های رسم شده در حاشیه ی فرش و ترتیب قرار گرفتن شکل ها جلب کنید.

(صفحه ی 105 )

                اهداف : 1- کسب مهارت توانایی و کار با ابزار خط کش.

            2- ساخت اشکال هندسی نظیر مستطیل ، مربع و مثلث و تشخیص آنها در شکل.

            3- درک بعضی از خصوصیات اشکال هندسی نظیر تعداد گوشه ها و تعداد اضلاع و مساوی بودن ضلع ها.

روش تدریس :

            * دانش آموزان باید با دقت بتوانند دو نقطه را به هم وصل کنند. لذا ابتدا روی کاغذ دو نقطه قرار دهید و از آنها بخواهید وصل کردن نقاط را تمرین کنند.

            سپس از آنها بخواهید با اشیاء مختلف مثل دگمه یا تراش ، طول کتاب ریاضی را از اندازه بگیرند و عدد مربوطه را بیان کنند.

            ** به صفحه ی آغازین بخش مراجعه کنید. می توانید دو نقطه مثل دو گوشه ی فرش را تعیین کرده و از دانش آموزان بخواهید نقاط را به هم وصل کنند.

            *** در انجام فعالیت کتاب از دانش آموزان بخواهید برای هر عدد از یک رنگ استفاده کنند و نقطه هایی که عدد مثل هم دارند را به هم وصل کنند. همچنین در مورد شکل های به دست آمده ، گفتگو کنند.

توصیه های آموزشی :

            1 – دانش آموزان باید در این مرحله بتوانند به راحتی از خط کش استفاده کنند . لذا اگر دانش آموزی توانایی کار با خط کش را ندارد، فعالیتهایی تکمیلی به آنها بدهید تا بتوانند با مهارت از خط کش استفاده کنند.

            2 – در مورد خصوصیت های شکل های به دست آمده مثل تعداد گوشه ها، تعداد ضلع ها، مساوی بودن ضلع ها در مربع و یا مساوی بودن ضلع های روبرو در مستطیل و ... با دانش آموزان گفتگو کنید.

لوحه 16 : حیاط مدرسه

مفاهیم : جلو / پشت ، جلو / عقب ، اول تا دهم ، ستون/ ردیف ، وسط / کنار / بین ، چپ / راست

مهارت های مربوط به لوحه : از جلو نظام ، ایستادن در صف با سکوت ، حرکت به سمت صف ها ، رفتن صف ها به کلاس به نوبت

نگرش ها مربوط به لوحه :

1-    یک راه حل برای شناخت پدیده ها طبقه بندی است . برای مثال می توان اشیاء‌را بر حسب رنگ شکل اندازه طبقه بندی کرد.

2-    اعداد می توانند برای مرتب کردن اشیاء‌ یا نام گذاری آن ها به کار روند.

تأثیرات شناختی لوحه :

1-    ساختن ساختارهای عددی

2-    شناخت ساختارهای ترتیبی

3-    حرکت عدد

تم شناختی :‌ گوش کردن به قرآن

در مورد آداب گوش کردن به قرآن نکاتی را که می دانید به دانش آموزان تذکر دهید .

صفحه: 107

اهداف :

1-    درک نمایش های مختلف یک عدد

2-    ساختن عددهای دو رقمی با دسته بندی و سرشماری با چوب خط

3-    توانایی بردن عدد به جدول یکی – ده تایی یا خارج کردن عدد از جدول

روش تدریس :‌

* دانش آموزان تعدادی شی کم تر از 20 تا بدهید و از آن ها بخواهید یک بار به کمک چوب  خط آن ها را بشمارید و بار دیگر دسته های ده تایی و یکی درست کنند و عددی را که  شمرده اند به صورت ده تایی و یکی بیان کنند برای مثال می گویند 12 یعنی یک دسته ده تایی و 2 تا یکی

** به صفحه آغازین بخش برگردید  و از دانش آموزان بخواهید تعداد افراد هر صف را بشمارند و سپس آن را به صورت دسته های ده تایی و یکی بیان کنند

*** دانش آموزان ابتدا با شمردن شی یک چوب خط تناظر آن قرار می دهند سپس اشیاء و چوب خط ها را به دسته های ده تایی تقسیم می کنند سپس عدد مربوط به آن را نوشته و در جدول ارزش مکانی قرار می دهند می شود این فعالیت را دو نفره انجام داد چون برای سرشماری با چوب خط 2 نفر با مشارکت هم می توانند فعالیت را بهتر انجام دهند .

توصیه های آموزشی :‌

1-     استفاد ه از چوب خط به دانش آموز کمک می کند تا بتواند اشیاء را تبدیل به یک نمایش نمادین قابل درک نموده و سپس آن را به صورت نماد عددی بنویسند بنابراین چوب خط می تواند به عنوان واسط مناسب شمردن و پیدا کردن عدد باشد

2-     تا اینجا دانش آموزان فقط دسته های با تعداد کم تر از 20 تا می شمرند و می نویسند

3-     عددهای 11 تا 19 را فقط بیان می کند و نوشتن با حروف آن فعلا ً توصیه نمی شود .

4-     برای تمرین بیشتر می توانید عدد را در جدول ارزش مکانی ارائه کنید دانش آموزان بخواهید آن را از جدول خارج کنند و یا به همان تعداد دسته های ده تایی و یکی رسم کنند .

5-     فعالیت های عملی قبل از ورود به کتاب توصیه می شود تا با دسته بندی زمینه تثبیت یادگیری فراهم شود .

صفحه:108

اهداف :

1-    شمردن دسته های کم تر از 20 تا با چوب خط و نوشتن عدد متناظر با آن

2-    توانایی نوشتن اعداد 11 تا 19 با رقم

3-    درک محور اعداد پیدا کرد عددها روی محور 

روش تدریس :

* به دانش آموزان به تعداد کم تر از 20 تا شی بدهید و از آن ها بخواهید آن ها را به کمک چوب خط سرشماری کنند و حاصل را به صورت عددی بنویسند به گونه ای برنامه ریزی کنید که تمام دانش آموزان عددهای 10 تا 20 را به این ترتیب بشمارند.

** از دانش آموزان بپرسید که برای مثال اگر همه دانش آموزان صف اول و 2 نرفر از صف دوم به والیبال علاقه مند باشند چند نفر به والیبال علاقه مند هستند پس از آن ها بخواهید این تعداد را دسته بندی کنند و به صورت ده تایی و یکی بیان کنند.

*** از دانش آموز بخواهید به صورت دو نفر تعداد اشیاء هر دسته را با چوب خط سرشماری کرده و عدد متناظر با آن چوب خط را بنویسند برای آموزش محور اعداد می توانید از رسم یک محور در حیاط مدرسه و یا کلاس و برش گام به گام استفاده کنید تا بر برش های مساوی از عدد صفر عددهای دیگر محور به دست اید و با نوشتن آن ها یک محور ساخته شود .

توصیه های آموزشی :

1-    دانش آموزان باید بتوانند با چوب خط سرشماری کنند و دسته های پنج تایی تشکیل دهند و توانایی تبدیل نماد چوب خط را به عدد داشته باشند

2-    محور اعداد با صفر شروع و واحدها یکی یکی و با فاصله های مساوی اضافه می شوند لذا فعلاً از نمایش محور اعداد به صورت های دیگر پرهیز کنید

3-    عددهای روی محور را با کمک دانش آموزان بخوانید تابه کمک آن عددهای ترتیبی نیز آموزش داده شود . فعلاً از دانش آموزان رسم محور اعداد خواسته نشود

4-    ساختن ، خواندن و نوشتن عددهای 1 تا 20 را به شکل های مختلف تمرین کنید تا دانش آموزان به تسلط کامل برسند .

صفحه: 109

اهداف :‌

1-    تمرین کامل کردن اشکال هندسی قرینه در صفحه شطرنجی

2-     درک قرینه بودن شکل هندسی و ویژگی اشکال قرینه

3-    تمرین کامل کردن مربع شگفت انگیز 9Í9

روش تدریس :

*دانش آموزان باید اشکال هندسی قرینه را درک کند و در صورتی که به این درک رسیدند می توانند ابتدا فعالیت های مربوط به قرینه کردن اشکال را یاد‌آوری کنید

** در صفحه آغازین بخش دانش آموزان می توانند اشکال قریه مثل ( پنجره و ساختمان ) را شناسایی کنند

*** در انجام فعالیت قرینه کردن می توانید با یک خانه  صفحه شطرنح شروع کنید پس از این که دانش آموزان قربنه بودن را درک کرد می توانند چند خانه را همزمان تشخیص داده رنگ کنند. در انجام فعالیت مربوط به مربع شگفت انگیز  هم می توانند مربع های کوجک را کامل کنند و هم ردیف و ستون ها را در نظر بگیرند در هر حال هم تشخیص و پیدا کردن نقطه شروع اهمیت دارد هم چنین با هر روشی که جای خالی پیدا شده با روش های دیگر می توان درستی آن را بررسی کرد.

توصیه های آموزشی :

1-     در کامل کردن شکل قرینه شمردن خانه ها و پیدا کردن فاصله آن از خط تقارن می تواند کمک کند

2-     کامل کردن شکل را می توان از وسط شروع کرد و یکی یکی خانه ها را کامل کرد و هم می توان از دو تا دور شکل (رنگ آبی ) شروع کرد در این مورد به استراتژی های مختلف دانش آموزان توجه کنید .

 

صفحه: 110

اهداف :

1-    توانایی جمع با استفاده از انگشتان دست و پیدا کردن حاصل آن

2-    درک مفهوم جمع و نوشتن جمع متناظر با شکل

3-     پیدا کردن حاصل جمع دو عدد با حاصل کم تر از 15

روش تدریس :

* ابتدا از دانش آموزان بخواهید برای مثال 5 شی و 6 شی دیگر قرار دهند سپس از آن ها بخواهید ابتدا با تشکیل دسته های 5 تایی حاصل جمع را بیان کنند .سپس از آن ها بخواهید حاصل جمع را با انگشتان دست پیدا کنند . همین فعالیت را برای مثال های دیگر نیز انجام دهید . برای پیدا کردن حاصل جمع به کمک انگشتان به این صورت عمل می کنند که عددهای بزرگ تر از 5 را به صورت ترکیبی در آوردن و 5 تا رادر ذهن نگه می دارند و باقی مانده را با انگشتان نشان می دهند . به این ترتیب عدد 7 را با بازکردن 2 انگشتان یک است نشان می دهند سپس انگشتان دو دست را با هم جمع و  با دو عدد 5 که در ذهن دارند و روی هم 10 می شود جمع می کنند .

** به صفحه آغازین بخش برگردید . دانش آموزان می توانند اشکال مختلف مثل پنجره های دوساختمان را با هم جمع کنند .

*** در انجام فعالیت این صفحه دانش آموزان ابتدا عدد تناظر با هر دسته را می نویسند پس برای پیدا کردن جواب جمع از انگشتان استفاده می کنند تا جواب حاصل جمع را بنویسند.

 

توصیه های آموزشی :

1-     نگهداری عدد در ذهن از جمله مهارت هایی است که دانش آموزان باید کسب کنند این فعالیت نگهداری عدد در ذهن رادر دانش آموزان تقویت می کند .

2-     این فعالیت توانایی برقراری ارتباط چنین نمایش های متفاوت را در دانش آموزان بالا می برد .

3-     برای پیدا کردن حاصل جمع روش های دیگری که دانش آموزان به کار می برند مورد توجه قرار دهید برای مثال آن ها می توانند شکل های دو دسته را پشت سرهم بشمارند تا حاصل جمع به دست آید .

 

صفحه: 111

اهداف :‌

1-    تمرین کار با ابزار خط کش

2-     نمایش تعداد اشیاء یک دسته با استفاده از نمایش عددی

3-    تمرین دیدن عددهای معمولی 10 تا 20 به صورت یک دسته ی ده تایی و تعدادی یکی

روش تدریس :

* عدد دلخواه را روی تخته نوشته و از دانش آموزان بخواهید با استفاده از اشیاء به صورت یک دسته ده تایی و چند یکی آن عدد را نمایش دهید و به همین صورت عددهای مختلف را تمرین کنید .

** به صفحه آغازین برگردیدو با نوشتن  عدد 13 روی تخته بپرسید کدام یک از صف های به این تعداد دانش آموز دارد ؟

*** دانش آموزان بایستی اعداد 10 تا 19 را به صورت 10 و یکان آن ببینند یعنی برای مثال 11 به صورت یک ده تایی و یک است لذا با بیان این که به عنوان نمونه 13 چند ده تایی و چند یکی است از دانش آموزان بخواهید به انجان فعالیت کتاب بپردازند .

توصیه های آموزشی :

1-    در تمرین کار با خط کش به نحوه در دست گرفتن خط کش توسط دانش آموزان توجه کنید

2-    از دانش آموزان بخواهید 11 تا 19 را به صورت ده و چند یکی بیان کنند همین فعالیت  را می توانید به صورت ذهنی انجام دهید تا جمع این مثل 10 و3 می شود 13 برای آن دانش آموزان معنادار شود هم چنین آن ها بتوانند عددی مثل 14 را به صورت 10 و4 بیان کنند .

 

صفحه: 112

اهداف :

1-    مشاهده عددهای روی صفحه ساعت و نوشتن عددهای روی صفحه آن

2-    درک رابطه بین محور اعداد و صفحه ساعت

3-    درک مفهوم اندازه گیری تقریبی طول با واحدهای غیر استاندارد

 

روش تدریس :

* ساعت های مختلف برای کلاس ببرید صفحه نمایش آن ها را به دانش آموزان نشان دهید تا آن ها با انواع نمایش های عددی روی صفحه ساعت آشنا شوند .

** به صفحه آغازین بخش برگشته در مورد اهمیت زمان و ساعت و اوقاتی که در مدرسه اهمیت دارد مثل زمان شروع کار مدرسه ، صبحگاه ، زمان کلاس ها و زنگ تفریح ، ساعت پایان کار مدرسه توضیح دهید .

*** حال از دانش آموزان بخواهید با توجه به نمونه ساعتی که در کلاس فعالیت مربوط به کتاب را انجام دهند سپس عددهای روی صفحه ساعت را با عددهای روی عدد اعداد مقایسه کنید . در اندازه گیری طول به کمک واحدهای غیر استاندارد عبارت اندازه کم تر از   را توضیح دهید .

توصیه های آموزشی :

1-    در این صفحه هدف آموزش ساعت نیست بلکه مشاهده عددهای روی صفحه ساعت می باشد .

2-    در فعالیت اندازه گیری ابتدا دانش آموزان سعی کنند مداد را با استفاده از صفحه بار اشیاء دیگر اندازه بگیرند بیان کنند که بلندی مداد از چند      کوتاه تر است پس فعالیت مربوط به صفحه 12 را انجام دهند .

3-    تمرین اندازه گیری با اشیاء در کلاس قبل از انجام فعالیت کتاب فراموش نشود

4-    ساعت های بدون عقربه را نیز می توانید به کلاس بیاورید عددهای روی صفحه ساعت به زبان انگلیسی یا نمایش روحی برای دانش آموزان جالب خواهد بود .

لوحه 17 : خانه پدربزرگ و مادربزرگ

مفاهیم : چپ / راست ، جلو /پشت ، جلو / عقب ، وسط / کنار / بین

مهارت های مربوط به لوحه : گوش کردن به قصه ، بوسیدن دست پدربزرگ و مادر بزرگ ، احترام و ایستادن مهارت های در برابر بزرگ ترها ، کمک کردن در کارهای خانه

نگرش ها مربوط به لوحه :

1-    تفکر کلامی استنتاجی با سیستم شنوایی و تأثیرات آن در سیستم ادراک بشر مرتبط است

2-     تفکر تصویری با سیستم بینایی و تأثیرات آن در سیستم ادراک بشر مرتبط است .

تأثیرات شناختی لوحه :

1-    اخلاق فرزندان در برابر بزرگتر ها

2-    اخلاق پدر و مادر در برابر پدربزرگ و مادربزرگ

تم شناختی :‌ صله رحم

در مورد صله رحم و آداب آن نکاتی را که می دانید با دانش آموزان در میان بگذارید

ارتباط با صفحات دیگر بخش :

1-    در مورد جمع های چند تایی که در تصویر می بینید صحبت کنید

2-    آیا می توانید تعداد مستطیل های هر پشتی را با یک جمع چند تایی محاسبه کنید

3-    تعداد دکمه هایی را که در تصویر می بینید با چوب خط نمایش دهید و یک جمع چند تایی برای آن بنویسید

4-    برای تعداد گل های گلدان یک جمع چند تایی بنویسید

5-    جمع های چند تایی بالا را به کمک محور انجام دهید

6-    در مورد تفریق های که در تصویر می بینید صحبت کنید

7-    تفریق های تصویر را به کمک شکل و به کمک محور انجام دهید .

 

صفحه: 114

اهداف :

1-    نوشتن جمع متناظر برای شکل داده شد

2-     انجام جمع های چند تایی با استفاده از رسم شکل

روش تدریس :‌

* با سه شی به یک رنگ ، 4 شی به یک رنگ دیگر و 5 شی به رنگ متفاوت سه دسته درست کنید سپس از دانش آموزان بخواهید حاصل جمع تعداد اشیاء این سه دسته را پیدا کنند آن ها می توانند ابتدا 3 شی و 4 شی را با هم جمع  کنند به گونه ای که یک دسته پنج تا 5 و 2 یکی شکل بگیرد و سپس حاصل را با 5 شی دیگر جمع کنند به طوری که 2 دسته 5 تایی و 2 یکی به دست آید و حاصل را بیان کنند . هم چنین می توانند اشیاء سه دسته را پشت سر هم بشمارند و تعداد حاصل را پیدا کنند و برای آن یک جمع بنویسند و همین فعالیت را با عددهای دیگر تکرار کنید. 

** به صفحه آغازین بخش برگردید و داستانی را تعریف کنید که در آن یک خانواده 5 نفره به دیون یک پدربزرگ و دخترش رفتند حال در اتاق چند نفر قرار دارند پس بپرسید 2 مرد ، 2 زن و 3 بچه روی هم چند نفر می شوند به همین صورت ترکیب های مختلف جمع را می تواند از روی تصویر طرح کرد .

*** این صفحه شامل دوبخش است در قسمت اول برای شکل های ذکر شده و با توجه به سه رنگ مختلف داده شده عبارت جمع را کامل کنند و با توجه به دسته های 5 تایی حاصل را بنویسند در قسمت دوم با توجه به جمع داده شده با استفاده از سه رنگ مختلف م یتوانند از سمت چپ بدون ایجاد فاصله مربع ها را رنگ برای پیدا کردن حاصل جمع مربع های رنگ شده را بشمارند .

توصیه های آموزشی :

1-    دانش آموزان باید به جمع 5 و5 و هم چنین 10 با یک عدد یک رقمی را مسلط باشند.

2-    توجه دانش آموزان را به مقایسه طول مربع های رنگ شده و عدد حاصل جمع جلب کنید.

3-    از موقعیت های مختلف  یا واقعی ، روزمره برای طرح مسائل مشابه استفاده کنید و دانش آموزان برای مسئله شما به عبارت جمع چند تایی بنویسند و حاصل را به همین ترتیب محاسبه کنند .

4-    در این صفحه هدف های جمع ذهنی بلکه آموزش روشی برای پیدا کردن حاصل جمع با استفاده از رنگ کردن مربع ها است .

 

صفحه: 115

اهداف :

1-    پیدا کردن حاصل جمع چند عدد با استفاده از چوب خط

2-    نوشتن جمع متناظر با شکل های داده شده

روش تدریس :‌

* یک عبارت جمع سه تایی را روی تخته بنویسید سپس از دانش آموزان بخواهید با استفاده از چنبه های به سه رنگ مختلف این جمع را نمایش دهند و سپس با نمودن چینه حاصل جمع را بیان کنند .هم چنین یک دانش آموز می تواند به ترتیب تعداد چینه های پررنگ را بگوید و نفر دیگر با رسم چوب خط حاصل جمع را پیدا کند

** داستانی را برای دانش آموزان با توجه به صفحه نخست بخش بیان کنید و از دانش آموزان بخواهید عبارت جمع متناظر با داستان را بنویسند و حاصل جمع را با استفاده از اشیایی مثل چینه پیدا کنند.

*** در انجام فعالیت این صفحه ابتدا از دانش آموزان بخواهید با توجه به هر شکل عدد مربوط به دسته را در محل فرد بنویسید و با یک کار گروهی دو نفره حاصل جمع را با رسم چوب خط پیدا کنند .یک دانش آموز تعداد اشیاء یا اشکال هر دسته را نام ببرد و نفر دیگرچوب خط رسم کند در پایان چوب خط ها را بشمارند و حاصل را پیدا کنند .

توصیه های آموزشی:

1-    هدف این صفحه جمع زدن دو تایی و ذهنی عددها نیست بلکه دانش آموزان با رسم چوب خط های 5 تایی و شمردن  آن ها حاصل جمع را پیدا می کنند .

2-     برای شمارش نهایی چوب خط ها باید دودسته 5 تایی را 10چیند و چوب خط های باقی مانده را با 100  جمع کنند یعنی برای مثال در تمرین سوم در دسته های 5 تایی چوب خط و 3 تا یکی می ماند که حاصل آن 13 می شود .

3-     در این صفحه  انواع ابزارهایی که تا کنون دانش آموزان با آن ها مواجه شده اند مثل چینه ، مربع های 5 تایی ، رسم شکل با انگشتان دست و چوب کبریت هر دو شده است .

 

صفحه: 116

اهداف :

1-    مقایسه اشیاء با یکدیگر

2-    مقایسه عبارت های عددی با یکدیگر پس از پیدا کردن حاصل عبارت

3-    تصمیم گیری برای قراردادن درست نماد قرینه

روش تدریس :‌

* مقدار علامت های کمتر و بیش تر را رسم کنید و به دست یک دانش آموز بدهید از 10 دانش اموز دیگر بخواهید به دو گروه تقسیم شوند و فردی علامت را در دست دارد مدادید بین این دو دسته قرار گیرد که یک عبارت درست ایجاد شود برای مثال 6< 4 با عبارت بالا متفاوت است و جای دو دسته تغییر کرده و عقب علامت هم تغییر کرده است .

** به صفحه آغازین بخش برگردید و با توجه به آن داستانی را تعریف کنید برای مثال در بالای فرش سه بچه و یک پدربزرگ نشسته اند در پایین فرش دو خانه نشسته اند در کدام طرف تعداد نفرات بیش تر است ؟ سپس دانش آموزان یک عبارت مناسب مثل 2 >4 برای دوستان شماب بنویسند.

*** برای انجام فعالیت این صفحه دانش آموزان سه کار را باید انجام دهند ابتدا عدد مربوط به هر دسته از شکل ها را بنویسند سپس حاصل جمع با تفریق داده شده را پیدا کنند و در پایان علامت مناسب را انتخاب کنند .

توصیه های آموزشی :

1-     پس از آن که علامت مناسب انتخاب شده از دانش آموزان بخواهید عبارت را از دو طرف بخوانند برای مثال در عبارت اول می گویند 4 کم تر از 11 یا 11 بیشتراز 7 است

2-     برای پیدا کردن حاصل جمع یا تفریق داده شده دانش آموزان می انوانند از تمام روشه هایی که تا کنون یاد گرفته اند استفاده کنند

3-     در این صفحه جمع و تفریق های ترکیبی مورد نظر نیست صرفاً عبارت های جمع یا تفریق را برای دانش آموزان مطرح کنید .

4-     پس از این که حاصل عبارت های دوطرف معلوم شد دانش آموز عددهای به دست آمده را مقایسه کند این صفحه اولین مرتبه ای است که مقایسه ذهنی دو عدد (‌بدون استفاده از شکل ) را از دانش آموزان نداشته است .

 

صفحه: 117

اهداف :‌

1-    تمرین و کسب مهارت در استافده از ابزار شابلون

2-    درک رابطه بین شکل ها در دو اندازه مختلف

3-    تمرین حل مربع شگفت انگیز

روش تدریس :‌

* قبل از انجام فعالیت این صفحه روی کاغذ باطله کاربا شابلون را مجدداً تمرین کنید

** به صفحه آغازین برگشته و از دانش آموزان در مورد اشکال قرینه روی فرش سوال کنید . چه اشکال دیگری در این تصویر دیده می شود ؟

*** ابتدا از دانش آموزان بخواهید شکل کوچک را خوب نگاه کنند سپس با شابلون خود همین شکل را در قسمت بالای صفحه در ابعاد بزرگ تر رسم کنید سپس به حل مربع شگفت انگیز پایین صفحه بپردازند .

توصیه های آموزشی :

1-    رسم  ودرک اشکال قرینه از اهمیت زیادی برخوردار است لذا توجه دانش آموزان را به قرینه بدون اشکال دور فرش جلب کنید

2-    از دانش آموزان بخواهید در اطراف خود نگه کنند شکل های قرینه مثل تشخیث دهند ودر مورد قرینه بودن شکل توضیح دهند .

3-    در صورتی که اندازه شکل های شابلون دانش آموزان هم متفاوت است شکل های آن ها با هم فرق خواهد کرد دراین حالت متذکر شوید که هدف طراحی شلکی است مه خصوصیات شکل به این صفحه را داشه باشند .

4-    در حل مربع شگفت انگیز در انتهای کار دانش آموزان باید مربع 3Í3 مرکزی را کال کنید برای این کار نیاز به حدس و آزمایش دارند و شنیدن استدلال های آن ها جالب خواهد بود .

 

صفحه: 118

اهداف :

1-    آشنایی دانش آموزان با مفهوم تقریب زدن در اندازه گیری طول

2-    بیان اندازه تقریبی با استفاده از تعداد حداکثر و حداقل

3-    برقراری ارتباط بین عددهای تقریبی و مفهوم زمان در فصل های مختلف

روش تدریس :‌

* از دانش آموزان بخواهید اشیاء مختلف را با واحدهای غیر استاندارد مثل تراش پاک کن یا چینه اندازه بگیر و تشخیص بدهند که طول مورد نظر بین کدام دو عدد قرار می گیرد .

** در تصویر آغازین بخش می توان گفت طول فرش از 2 تا پشتی بیشتر از 3 تا کمتر است

*** از دانش آموزان بخواهید پس از انجام قسمت با   صفحه در مورد ترتیب اتفاق افتاد فصل ها توضیح دهند و این ترتیب را با نوشتن عدد مناسب نشان دهند .

توصیه های آموزشی :

1-    برای دانش آموزان باید واژه بین معنی دار شود بنابراین معلم می تواند این واژه را با مثال های مختلف معنی دار کند برای مثال 3 دانش آموز را به جلوی کلاس بیاورد و به ترتیب قد بایستند سپس توضیح دهد که قد نفر وسط بین قد دو نفر دیگر است .

2-    به دانش آموزان ترتیب فصل ها را گفته سپس توضیح دهید که با اعداد ترتیبی میتوان ترتیب فصل ها را مشخص کرد .

3-    مثال های دیگر از ترتیب عددها مطرح کنید مثل 4 نفر به ترتیب وارد کلای شوند و دانش آموزان برای نفر اول عدد یک ، نفر دوم عدد 2 و نفر سوم عدد 3 و برای نفر آخر عدد 4 را بیان کند .

4-    از دانش آموزان بخواهید جمله ای بلند چنگال بین 5 تا 6 گیره است را توضیح دهند یعنی بگویند بلندی چنگال از 5 تا گیره بیشتر است ولی به 6 تا گیره نمی رسد به همین ترتیب سایر جملات را نیز توضیح دهد .

 

صفحه: 119

اهداف :

1-    توانایی نمایش یک عبارت جمع یا تفریق روی محور

2-    پیدا کردن حاصل جمع یا تفریق با استفاده از محور اعداد

روش تدریس :‌

* نمونه ای محور اعداد رادر حیاط یا کلاس ترسیم کنید به گونه ای که هر واحد یک قدم باشد سپس از یک دانش آموز بخواهید ابتدا سه قدم برود سپس 5 قدم دیگر برود از اول سوال دیگر روی هم چند قدم جلو رفته است ؟ سپس این عمل را روی تخته با رسم عدد  فلش ها نمایش دهید .

*** برای دانش آموزان بر اساس تصویر آغازین بخش مسئله طرح کنید و از آن ها بخواهید با استفاده از محور اعداد مدل سازی کنند به عنوان نمونه خانواده علی می خواستند به منزل پدربزرگ و دخترش بروند ابتدا سه بچه خانواده رفتند سپس پدر ومادر رفتند در مجموع چند نفر به مهمانی رفته اند ؟

توصیه های آموزشی :

1-    محور اعداد را برای انتزاعی شدن جمع و تفریق دو عدد و حذف اشیاء ملموس مثل انگشتان دست و سایر ابزار روش بسیار خوبی است .

2-    در حال حاضر رسم محور اعداد از دانش آموزان خواسته نشود بهتر است محور رسم شده را به آن ها بر چند تا جمع و تفریق را روی محور نشان دهند .

3-    تا زمانی که دانش آموزان به نمایش جمع یا تفریق روی محور مسلط نشده اند ترکیب جمع و تفریق را از آن ها نخواهید .

 

لوحه 18 : خرید از بقالی

مفاهیم : جلو / پشت ، جلو / عقب ، ستون/ ردیف ، اول تا دهم ، وسط / کنار / بین ، چپ / راست

مهارت های مربوط به لوحه : منتظر شدن برای نوبت ، حمل خرید با کیسه ها ، پرداخت بهای اجناس خریداری شده

نگرش های مربوطه به لوحه :

1-    هنگام خرید و فروش با شمارش و جمع و تفریق اعداد سروکار داریم

2-    با بررسی و مقایسه ورودی و خروجی سیستم های می توان نحوه کار آن را حدس زد

تأثیرات شناختی لوحه :

1-    نظم و ترتیب در چیدن اجناس

2-    نوعدوستی

3-    نظرخواستن از دیگران

تم شناختی :‌ معامله

در مورد آداب معامله و شرایط آن نکاتی را که می دانید به دانش آموزان بیاموزید .

ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش :

1-    تعداد مرباها در قفسه ها ، تعداد رب ها ، پاکت های شیر و ظرف های شربت را با کمک شمارش چند تا چند محاسبه کنید . اشیایی را که پشت مادر و فرزند پنهان شده اند را هم بشمارید .

2-    تعداد بالا رابه کمک چوب خط محاسبه کنید

3-    تعداد بالا رابه کمک محور محاسبه کنید

4-    تعداد بالا را به کمک رسم شکل محاسبه کنید

5-    برای اشیای که دیده می شوند یک جمع چند تایی بنویسید و حاصل را با چوب خط محاسبه کنید

6-    تعداد مرباها ، شربت ها ، پاکت های شیر و ظرف های رب را با هم مقایسه کنید .

 

صفحه: 121

اهداف :

1-    درک رابطه بین الگوهای هندسی و الگوهای عددی

2-    درک و تمرین شمردن سه تا سه تا با استفاده از شکل و محور

3-    شروع آموزش خواندن ساعت های دقیق

روش تدریس :‌

* از دانش آموزان بخواهید تعدادی مهره را به دسته های سه تایی تقسیم کنند وبه اسم ترتیب بچیند که اولی یک دسته سه تایی یا دومی دو دسته سه تایی یا سومی سه دسته سه تایی و ... داشته باشد. سپس از آن ها بخواهید که با شمردن تعداد هر دسته را بیان کنند مشابه همین فعالیت را با چینه ها انجام دهید به این صورت که چینه ها را با رنگ های متفاوت به صورت طولی بچینند به طوری که سه تا چینه به رنگ قرمز ، سه تا به رنگ سبز ، سه تا به رنگ زرد و ... با شمردن پشت سر هم به صورت شعر بخوانند :

یک ، دو دست ها بالا     ، چهار و پنج دست ها بالا ، هفت و هشت دست ها بالا ....

** در صفحه آغازین بخش توجه دانش آموزان را به چیدمان اجناس در طبقه ها جلب کنید و بپرسید در کدام قسمت اجناس 3 تا 3 تا چیده شده اند سپس آن ها را به کمک دانش آموزان بشمارید .

*** در انجام فعالیت های این صفحه ابتدا به کمک شکل 1 و محور مشردن 3 تا 3 را تمرین و سپس از دانش آموزان بخواهید الگوی عددی مرتبط با شکل ها را کامل کنند . سپس تنوجه آن ها را به الگوهای پایین صفحه جلب کرده و توضیح دهید که شکل تکرار شود از ررنگ شدن سه مربع به دست آمده و در ردیف پایین دانش آموزان با انتخاب یک شکل سه تایی دیگر یک الگو بسازند و ادامه دهند .

توصیه های آموزشی :

1- دانش آموزان با استفاده از محور اعداد یا اشکال هندسی شمارش چند تا چند را انجام دهند به این صورت که با دیدن محور ، شکل ها ،    عددی را ادامه دهند و کامل کنند .

2 – در طراحی الگو ابتدا دانش آموزان شکلی که تکرار می شود را در ستون سمت راست رسم کرده سپس اقدام به رسم و ادامه دادن الگوی مربوطه می کنند .

3 – در آموزش ساعت تدریج را رعایت کنید لازم نیست در این صفحه آموزش را کامل کنید بلکه به مرور در صفحات بعد خواندن ساعت مطرح و تمرین  می شود .

4- مجدداً تاکید می شود که در کلاس اول دبستان شمردن های چند تا چند به صورت ذهنی که نیاز به محاسبه جمع و یا تفریق ( برای شمردن معکوس ) داشته باشد مورد نظر نیست بلکه شمارش فقط به کمک اشیاء ملموس ، شکل ها ، عدد یا جدول اعداد انجام می شود .

 

صفحه: 122

اهداف :‌

1-    درک رابطه بین الگوی مهندسی و عددی در شمردن 2 تا 2 تا

2-    توانایی شمردن 2 تا 2 روی محور اعداد با کمک شکل ها

3-    درک و مفهوم عددهای فرد و عدد زوج (‌بدون بردن نام عددهای فرد و زوج )

4-    درک مفهوم اندازه گیری بلندی اشیاء با استفاده از واحدهای غیر استاندارد وبیان تقریبی آن

روش تدریس :

* اشیاء ملموس مثل مهره را در اختیار دانش آموزان قرار دهید . از آن ها بخواهید دسته های دوتایی درست کنند سپس دسته ی اولی را بشمارند( می گویند 2 ) و بنویسند ، در ادامه 2 دسته را با هم بشمارند و بنویسید ، بعد 3 دسته و ... به این ترتیب دنباله های عددی 2 تا 2 تا شمردن را بسازند هم چنین به کمک چینه ها بلندی اجسام مختلف را اندازه یگری به صورت تقریبی بیان کنند .

** در تصویر آغازین بخش کدام جنس 2 تا 3 تا قرار گرفته است ؟ آن ها را یک ردیف یک ردیف بشمارند و با ردیف بالایی جمع کنند .

*** در انجام فعالیت های این صفحه با شمردن شکل های ردیف اول و الگوی عددی متناظر با آن را کامل و با شمردن شکل های ردیف دوم الگوی عددی دوم را تکمیل کنند از دانش اموزان بخواهید در مورد تفاوت این الگوهای  توضیح دهند تا مفهوم زوج و فرد با بیان آن ها ساخته شود . سپس بلندی لیوان ونمکدان را به صورت تقریبی با واحد چینه بیان کنند .

توصیه های آموزشی :‌

1-    از میان نام اعداد زوج و فرد پرهیز کنید

2-    در این جا مشاهده تفاوت های اعداد زوج و فرد از روی شکل است توجه دانش آموزان را به این نکته جلب کنید که عددهای فرد دو تا دوتا نمی شود و باقی می آورند ولی دسته دیگر عدد های 2 تا 2 تاتقسیم می شوند و باقی نمی آورند

3-    دانش آموزان اندازه گیری تقریبی اشیاء با استفاده از واحدهای غیر استاندارد را در صفحه 118 در حالت افقی آموزش دیده اند ، همان فرایند آموزش را می توان در صفحه 122 تکرار کرده از جمله به کار بردن اشیاء ملموس مثل چینه برای اندازه گیری بلندی اجسام مختلف

4-    در صورتی که دانش آموزان از نظر ذهنی آمادگی لازم را داشتند می تواندی به شروعی های متفاوت شمردن 2 تا 2 از صفر و یک اشاره کند دنباله های اول از صفر شروع شده عددهای زوج به دست آمده اند و در ردیف دوم شکل از یک شروع شده در عددهای فرد دست آمده اند .

 

صفحه:123

اهداف  :

1-    انجام جمع های اساسی با حاصل کمنر از 20 با کمک رسم چوب خط

2-    توانایی تبدیل نماد چوب خطی به عدد

3-    تمرین نوشتن منادی جمع

روش تدریس :‌

* ابتدا از دانش آموزان بخواهید جمع دو عدد با حاصل کمتر از را با استفاده از ابزارهای نظیر چینه یا دگمه .... انجام دهند سپس جمع هایی که روی تخته نوشته شده را با نمای چوب خط نشان دهند

** با توجه به تصویر آغازین بخش سوالاتی در مورد جمع دو کالا بپرسید تا دانش آموزان پاسخ دهند از آنها بخواهید جمع ها را با کمک چوب خط انجام دهند .

*** در انجام فعالیت این صفحه دانش آموزان ابتدا باید در کادرهای مستطیل شکل جمع دو چوب خط را نشان دهند برای این کار باید دقت داشته باشند که در صورتی که چوبط های یکی از 5 تا بیشتر  شد یک دسته 5 تایی بسازند

توصیه های آموزشی :

1-    دانش آموزان می توانند از انگشتان دست برای اطمینان از پاسخ های خود استفاده کنند

2-    در این صفحه حمع های با حاصل کمتر از 20 مورد نظر است از طرح سوالات دیگر خودداری کنید .

3-    در هنگام شمردن و نوشتن عدد متناظر با چوب خط ها دانش آموزان باید چند موضوع را به خاطر داشته باشند و از آن ها استفاده کنند این موارد عبارتند از : 

الف : یک دسته 5 تایی و 3 یکی می شود 8 یعنی عددهای بین 5 تا 10 را به صورت رتکیبی از 5 و چند یکی ببینند

ب : دو دسته ی 5 تایی چوب خط می شود یک دسته 10 تایی

ج : یک ده تایی و چندیکی از بتوانند سریع بیان کنند برای مثال 10 و 2 می شود 12 تا

4- دانش آموزان می توانند در رسم چوب خط های مجموع از دو رنک مختلف استفاده کنند برای مثال می توانند چوب خط های دسته ی اول را به رنگ سبز و دسته دوم را در ادامه آن به رنگ آبی بکشند و اگر تعداد چوب خط های تکی بیشتر از 5 تا سه دستی 5 تایی رسم کنند.

 

صفحه: 124

اهداف :

1-    شمارش 4 تا 4 تا با استفاده از شکل ، چوب خط ، محور و جدول اعداد

2-    درک ارتباط بین الگوهای عددی و هندسی

3-    درک قانون یک الگو و توانایی ادامه دادن الگو

روش تدریس :‌

* از دانش آموزان بخواهید برای هر عددی که شما می گویید چوب خط بکشند عدد بعدی را ادامه آن بکشند برای مثل اگر شما گفتید 3 ، آن ها 3 تا چوب خط می گذارند و اگرعدد بعدی شما 4 بود 4 چوب خط را به این ترتیب در ادامه قبلی می گذارند که یک چوب خط کناربقیه ، برای دومی یک چوب خط مورب رسم می کنند تا یک دسته 5 تایی ساخته شده و در انتها 3 تا چوب خط تک می کشند.

این تمرین را با عددهای مختلف تکرار کنید

** به صفحه آغازین بخش برگشته توجه دانش آموزان را به کالایی که 4 تا 4 چیده شده است جلب کنید و به کمک دانش آموزان آن ها را شمارش کنید .

*** در انجام فعالیت های این صفحه ابتدای از دانش آموزان بخواهید عدد متناظر با چوب خط ها و شکل های غیردسته را بنویسند در مورد الگوی عدد از آن ها سوال می کنید بعد از اینکه آن ها متوجه شمردن 4 تا 4 تا شدند الگوهای عددی را با توضیح پیکان های سبز رنگ کامل کنید در قسمت پایین صفحه اولین مرتبه ای است که بخشی از جدول اعداد 1 تا 100 معرفی می شود در انتها دانش آموزان باید الگوهایی را که شکل تکرار شدند برای آن ها از 4 خانه رنگی تشکیل شده است کامل کنید.  

توصیه های آموزشی :

1-    معلمان عدد 20 را به دانش آموزان آموزش دهند و حتی نوشتن عدد 20 در این صفحه تمرین شود .

2-    دانش آموزان برای پیدا کردن عدد بعد از 8 از شمردن یکی یکی استفاده نکنند از چوب ها با انگشتان دست استفاده کنند

3-    توجه دانش آموزان را به تفاوت الگوهای عددی ( یکی از صفر شروع دمی از یک شروع شده ) جلب کنید .

 

صفحه: 125

اهداف :

1-    ادامه دادن الگوهای هندسی و با رنگ کردن شابلون

2-    رسم شکل های قرینه استفاده از شابلون

3-    مهارت در تکمیل مربع شگفت انگیز 9Í9

 

 

روش تدریس :

* ابتدای کار باشابلون را تمرین کنید در صورتی که دانش آموزان مهارت لازم را دارند به انجام فعالیت های این صفحه اقدام کنید

** در تصویر آغازین بخش توجه دانش آموزان را به شکل های تقارن جلب کنید.

 توضیح دهید که کالای چیده شده در ردیف ها مثل هم هستند اما نسبت به هم قرینه نیستند

***  در اتمام فعالیت های این صفحه ابتدا از دانش آموزان بخواهید الگوی شطرنجی دور فرش را با مداد رنگی کامل کنند سپس با شابلون نیمه پایین فرش را کامل کنند .

در پایان از آن ها بخواهید در کمترین زمان مربع های شگفت انگیز را حل کنند ومهارت فرد را نشان دهند .

توصیه های آموزشی :

1-    دانش آموزان باید مفهوم تقارن را درک وتوانایی شناخت اشکال متقارن نسبت به خطر تقارن را داشته باشد توجه آنها رابه تقارن های موجود در شکل جلب کنید

2-    در تکمیل مربع شگفت انگیز ابتدا مربع های کوچک را پر کرده و سپس با دیدن سطرها و ستون ها درستی کار را آزمایش کنند .

3-    الگوهای شطرنجی دور فرش را کامل و آن ها را با بیان خود توصیف کنند تا درک آن ها کامل تر شود

4-    بهتر است از کشیدن شکل ها با شابلون از مدادهای رنگی تناسب با شکل استفاده کنند در صورتی که اندازه شکل های شابلون آن ها با شکل کتاب متفاوت است فقط به الگوها و تقارن توجه کنید .

صفحه: 126

 اهداف :

1-    کسب آمادگی برای حل مسئله با استفاده از رسم شکل در پیدا کردن جواب جمع های اساسی

2-    تمرین جمع های اساسی و درک آن ها به رنگ کردن مشکل ها

روش تدریس :‌

* از دانش آموزان بخواهید به عنوان نمونه 6 دگمه و 7 دگمه را به صورت دسته های پنج تایی درآورده و حاصل جمع تعداد دو دسته را بیان کنند سپس یک عبارت جمع متناظر با کاری را انجام داده اند بنویسند به همین ترتیب فعالیت های مشابهی برای پیدا کردن حواب جمع دوعدد با حاصل کمتر از 20 انجام دهید.

** به صفحه ی آغازین بخش برگشته و با توجه به تصویر آن مسئله هایی برای جمع کردن تعدادی از کالا مطرح کنید برای مثال تعداد مرباهای توت فرنگی ردیف اول (5 ) با تعداد پاکت های شیر ردیف اول و دوم (6 ) چند تا می شود .

*** در انجام فعالیت های این صفحه از دانش آموزان بخواهید ابتدا سه رنگ مفتاوت از مدادهای رنگی انتخاب کنند سپس با رنگ اول از شکل های داده شده به تعداد عدد اول و با رنگ بعدی به تعداد عدد دوم از شکل ها را رنگ کنند سپس با شمردن دسته های 5 تایی حاصل جمع را پیدا کند .

 

 

توصیه های آموزشی :

1-    هدف فعالیت این صفحه کسب آمادگی برای حل مسئله با استفاده از رسم شکل بامدل سازی است در واقع هدف انجام محاسبات ذهنی وبیان جمع های اساسی اعداد نیست لذا از پرسریدن سوال های مثل 8+7 بدون شکل ، رنگ کردن ، محورو اشیاء‌ملموس خودداری کنید .

2-    در انجام این فعالیت از دانش آموز بخواهید در هنگام رنگ کردن از سمت چپ شروع کنند و هیچ شکلی را پشت سر هم بدون رنگ نگذارد (‌فاصله ایجاد نکنند ) حتی بین شکل های رنگ شده عدد اول و دوم هم فاصله ای باشد تا شمردن دسته های 5 تایی راحت تر باشد .

3-    دانش آموزان باید 2 دسته 5 تایی را ببیند و جمع 10 با یکی را با سرعت انجام دهند تا پاسخ به دست آید .

 

لوحه 19 : صف نانوایی

مفاهیم : جلو / پشت ، جلو / عقب ، وسط / کنار / بین ، حرکت اعداد ستون/ ردیف ،

مهارت های مربوط به لوحه : ایستادن در صف نانوایی ، پرسیدن برای تشخیص صف یکدانه ای و صف چند تایی ، سفارش دادن نان ، آداب حمل نان 

نگرش ها مربوط به لوحه :

1-    تشخیص سیستم ها در زندگی روزمره به توانایی حل مسئله کمک می کند

2-    شناخت ارتباط بین پدیده های مختلف مقدمه ای برای درک مفهوم سیستم و است

تأثیرات شناختی لوحه :

1-    غلبه رفتارهای انسانی بر رفتارهای غریزی

2-    احترام به حقوق دیگران

3-    احترام به حیات دیگران

4-    مشهود ساختارهای ترتیبی

تم شناختی : رعایت نوبت /  عدالت 

در مورد  عدالت و مصداق های آن مانند رعایت نوبت نکاتی را که می دانید به دانش آموزان بیاموزید .

ارتباط با صفحات دیگر این بخش :

1-    به این که محور می تواند هم از چپ به راست و هم از راست به چپ رسم شود اشاره کنید

2-    به سیستم صف که وقتی نفر اول نان می خرد صف را ترک می کند و نفر دوم جای نفر  اول را می گیرد و نفر سوم جای نفر دوم را ومانند آن اشاره کنید

3-    بالای سر هرکسی تعداد نان های را که می خواهد بگیرد مشخص کنید و بگویید چند تانان باید تولید شود تا نوبت هر کسی برسد

4-    با کمک ردیف و ستنون ، چپ / راست ، جلو / پشت ، بین ضمریهای نان آوری دهید

5-    اگر همه افراد صف چند تایی به تعداد مساوی نان بخواهند با کمک شمارش چند چند تا به سوال ها پاسخ دهید

 

صفحه: 128

اهداف :‌

1-    خواندن و نوشتن عددهای مضرب 10

2-    نوشتن عددهای مضرب 10 در جدول ارزش مکانی

3-    شمردن 10 تا 10 تا یا 100 به صورت مستقمی یا معکوس

4-    داشتن درک درست از عددهای مضرب 100 و شمارش معنادار آنها ، استفاده از مفهوم دسته های 10 تایی

روش تدریس :‌

* ابتدای به دانش آموزان یک دسته 10 تایی را نشان دهید تا دانش آموزان عدد مربوط به آن را بگویند حالا یک دسته ده تایی دیگر اضافه کنید از آن ها بپرسید که به دسته ده تایی یعنی چند ؟‌به همین ترتیب اضافه کردن دسته های ده تایی مضارب 10 کمتر از 100 رابسازید به طوری که اگر از دانش آموزان برای مثال بپرسید 7 دسته ده تایی بگویند 70

** با توجه به تصویر صفحه آغازین بخش دسته های دوتایی که در مشکل دیده می شود از دانش آموزان بپرسید سپس سوال های مشابهی مطرح کنید به عنوان نمونه اگر فردی بخواهد تنور نانوایی همزمان 30 تا نان بپزد چند تا دسته ده تایی شانه خمیر روی میز باید قرار بگیرد

*** در انجام فعالیت این صفحه ابتدا توجه دانش آموزان رابه شکل دسته های ده تایی جلب کنید به طوری که بالاترین آن ها فوراً تعداد دسته های ده تایی را در ذهن تصویر کنند سپس از آن ها بخواهید ابتدا جدول را کامل کنند سپس عدد را از جدول برون آوردن ودر جای خالی عدد مناسب بنویسند .

حال از دانش آموزان بخواهید الگوهای پایین صفحه رابا بیان تعداد دسته های ده تایی کامل کنند و محور شمارش طوطی وار بپرهیزند

توصیه های آموزشی :‌

1-     دانش آموزان باید مفهوم عددهای محور 30 ، 20 و 10 را درک کنند و بنوانند آن هار با بنویسند و شمارش آن ها معنی دارد باشد

2-     شمارش معنادار ( غیر طوطی وار ) مضارب 10 یعنی این که از عددهای را به صورت دسته های 10تایی ببینند برای مثال 5 دسته 10تایی یعنی 50 و 80 یعنی 8 دسته ده تایی

3-     در شمارش مستقیم تعداد دسته های 10 تایی یکی یکی اضافه می شود در شمارش معکوس تعداد دسته های 10 تایی یکی یکی کم می شوند .

 

صفحه: 129

اهداف :

1-     درک مفهوم جمع اعداد مضارب 10 با شکل

2-     توانایی انجام عمل جمع مضارب عدد 100

3-     درک مفهوم ترتیبی اعداد در یک مسئله واقعی و بیان ترتیب با عددها

روش تدریس :

* ابتدا در یک دست یک بسته 10 تایی و در دست دیگر دو دسته 10 تایی بگیرید و از دانش آموزان جمع متناظر با آن را بپرسید سپس به دانش آموزان دسته های 10 تایی بدهید و تمرین عملیات با استفاده از بسته های 10 تایی انجام دهید به این ترتیب که از آن ها بپرسید 20+30 و آن ها باید 3 دسته ده تایی را در یک دست و 2 ده تایی را در دست دیگر بگیرند و بگویند جواب5 دسته 5تایی با 50 است شاید این فعالیت ها را با اعلام دیگر انجام دهید

** سوالات مربوط و جمع اعداد مضارب 10 را می توانید برای افرادی که در صف نانوانی دیده می شوند مطرح کنید برای مثال اگر نفر اول صف سمت راست 10 تا و نفر دوم 20 تا نان بخواهد این دو نفر روی هم چند تا نان می خواهند ؟

در تصویر صفحه آغازین صف های نانوایی و ترتیب افراد را توضیح دهید و برای مثال می توانید بگویید صف سمت چپ صف برای آقایان و سمت راست برای خانم ها است . نفر اول ، دوم و سوم هر صف را مشخص کنید و هر کدام را با یک عدد مشخص کنید .

*** با دقت این که دانش آموزان برای پیدا کردن حاصل جمع مثل 20+30 باید سه دسته ده تایی را با 2 دسته ده تایی جمع کرده و حاصل که 5 دسته 10 تایی می شود را بنویسید از آن ها بخواهید فعالیت این همه را انجام دهند . ضمن یادآوری صف نانوانیی و ترتیب افرادی که در صف ایستاده اند از دانش آموزان بخواهید با قراردادن عددهای 1 ، 2 و 3 در دایره ها ترتیب انجام کار ها را شخصی کند .

توصیه های آموزشی :‌

1-    برای پیدا کردن جواب جمع مثل 20 + 30 می توان به عدد 30 در 6 بسته ده تایی اضافه کرد

2-    در انجام فعالیت هرم از عبارات اولین ، دومین و سومین برای مشخص کردن ترتیب انجام کارها استفاده کرد .

3-    در این صفحه دست های ده تایی دیده می شود اما در تمرین باید شرایطی فراهم کرد که دانش آموزان پاسخ این تمرین ها را ذهنی انجام ددهند یا در صورت مواجه با تمرین ذهنی بتوانند دسته های ده تایی را خودشان رسم کنند و پاسخ را به دست آورند .

 

صفحه: 130

اهداف :

1-    حل مسائل کلامی با استفاده از راهبرد رسم شکل

2-    حل مسائل کلامی تفریق با استفاده از محور اعداد

روش تدریس :

* داستانی از جمع بیان کرده و از دانش آموزان بخواهید حاصل جمع را با استفاده از دگمه یا چینه ...  نشان دهند . و درستی آن را با استفاده از انگشتان دست آزمایش کنند . از دانش آموزان بخواهید همزمان با بیان شما از وسایل که در اختیار دارند استفاده کنند برای مثال وقتی شما می گویید 4 اردک در آب بودند آنها باید 4 تا از اشیاء را روی میز به جای اردک ها قرار دهند

** به صفحه آغازین برگشته با توجه به تصویر مسائل کلامی مهم بیان کرده و از دانش آموزان با استفاده از چینه یا اشیاء دیگر حاصل جمع را به دست آورده و متناظر با آن یک جمع بنویسید

*** در انجام فعالیت کتاب دانش آموزان پایه سعی کنند متنی را خودشان بخوانند و آن چه که درک کردند را برای شما بیان کنند سپس بدان بپردازند .

آن ها می توانند با رسم شکل باغ رابه دست آورندو با محور اعداد درستی کار خود را بررسی کنند و یا محور اعداد مسئله را پاسخ دهند و درستی کار خود را بارسم شکل نشان دهند .

توصیه های آموزشی :‌

1-    درک و فهم صورت مسئله بخش مهمی از فرایند حل مسئله است این فرایند وقتی تکمیل می شود که دانش آموزان پس از خواندن مسئله آن را با عبارات و کلا م خودشان بیان کنند .

2-    می توانید از دانش آموزان بخواهید صورت مسئله ها را خودشان تغییر دهند و آن را حل کنید

3-    به نوع راه حل ها مثل استفاده از انگشتان دست ، استفاده از چینه یا اشیاء دیگر و یا سایر مواردی که تا کنون با آن ها آشنا شده اند در کنار استفاده از رسم شکل و عدد توجه کنید.

4-     از این صفحه فرضی بر آن است که دانش آموزان توانایی خواندن را پیدا کرده اند و می توانند متن کتاب را بخوانند قسمت هایی که باید توسط دانش آموزان خوانده شود از نوع قلمی استفاده شده است که در کتاب بخوانیم و بنویسیم ( فارسی ) می بینند لذا هر قسمت که این قلم خاصل به کار رفته است . برای دانش آموزان بدن و آن ها باید بتوانند آن متن را بخوانند و درک کنند .

5-    نوشتن یک عبارت جمع برای این شکل ها ضروری نیست پیدا کردن پاسخ مسئله به روش های مطرح شده کفایت می کند.

 

صفحه: 131

اهداف :

1-    تمرین مقایسه ای اعداد پس از انجام عملیات

2-    توانایی تصمیم گیری برای انتخاب علامت مناسب برای بیان مقایسه

3-    تمریم انجام جمع مضارب 10

روش تدریس :‌

* از دانش آموزان بخواهید یک مهارت جمع که شما نمایش می دهید با استفاده از اشیاء ملموس نمایش دهنده در طرف دیگر با یک نمایش دیگر از جمع بیان کرده و از آن ها بخواهید که حاصل این عملیات جمع را با استفاده از اشیاء ملموس به دست آورند سپس در خود بیشتر یا کمتر یا مساوی بود دو طرف از آن ها سوال کنید همچنین جمع مضارب 10 را با بسته های 10 تایی مجدداً تمرین و یادآوری کنید .

**با توجه به تصویر آغازین بخش می توانید مسائلی در مورد مقایسه مطرح کنید برای مثال درمورد تعداد افراد دو صف نانوانیی و مقایسه آن ها بپرسید هم چنین می توانید مسائلی در مورد    مطرح کنید . برای مثال اگرافراد سمت راست هر کدام 2 نان و افراد سمت چپ 3 نان تهیه کنند کدام قسمت آن بیشتر گرفته است؟

*** برای انجام فعالیت این صفحه از دانش آموزان بخواهید ابتدا عبارت های جمع را کامل کنید و سپس با توجه به شکل ها جواب جمع را به دست آورند و در پایان علامت مناسب رابرای مقایسه دوطرف انتخاب کنند. با مقایسه اشکال دو طرف و بدون نگاه کردن به عدد را نیز می توانند علامت مناسب را پیدا کنند . در این خصوص راه حل های ابتکاری دانش آموزان را در کلاس جستجو کنید .

توصیه های آموزشی :‌

1-    قبل از آموزش این صفحه دانش آموزان با مفهوم بیشتری و کمتری و مساوری را درک کرده باشند در صورتی که هنوز تعدادی ازدانش آموزان نیاز به تمرین بیشتر دارند ابتدا به مرور این موضوع بپردازید

2-    در سه ردیف آخر با مقایسه شکل ها وبدون نوشتن عبارت جمع و محاسبه حاصل نیز می توان مقایسه را انجام داد برای مثال در ردیف چوب خط های سمت راست بیشتر است پس از حل عبارت سمت راست بیشتر است و می توان علامت اول را انتخاب کرد

در صورتی که دانش آموزی از این راه حل ها استفاده کرده توانایی استدلال او را مورد تشویق قرار دهید .

3-    محاسبه عبارات ردیف اول با سه ردیف بعدی از یک جهت شبیه هم هستند همان طوری که می گوییم 5 را می شود 6 تا می توانیم بگوییم 5 ده تایی و 3 تایی می شود 8 ده تایی به این ترتیب محاسبه جمع های مضارب 10 در واقع همان جمع های یک رقمی خواهد بود .

4-    در ردیف دوم دانش آموزان باید دو دسته پنج تایی چوب خط را یک دسته 10 تایی ببینند.

 

صفحه: 132

اهداف :‌

1-    درک مفهوم تقارن افقی و عمودی به صورت همزمان

2-     مهارت استفاده از خط کش و رسم قرینه شکل با استفاده از نقاط راهنما

3-    تمرین تکمیل مربع شگفت انگیز با استفاده از راهبرد و حدس و آزمایش

روش تدریس :

* با توجه به این که در این صفحه 2 مهارت استفاده از خط کش و قرینه کردن مورد نظر است با مراجعه به فعالیت های قبلی این دو مهارت را تمرین کنید

** برای تمرین استفاده از خط کمکی می توانید از دانش آموزان بتوانیید در تصویرنانوایی ، با خط کش خطوطی را رسم کنید برای مثال می توانید کف نانوایی را به صورت شطرنجی درآورند.

*** در انجام فعالیت های این صفحه ابتدا در مورد نقاط را توضیح دهید و یکی از خطوط سمت راست را رسم کنید سپس از دانش آموزان بخواهید با استفاده از خط کش ابتدا نیمه سمت راست را مانند سمت چپ با استفاده از نقاط را می شود و بالان رنگی ها تکمیل کرده و سپس نیمه پایینی را مانند نیمه بالایی کامل کنند پس از پایان کار و بررسی صحت آن می توانید از دانش آموزان بخواهید با شابلون شکل را کامل تر و زییا تر کنند .

در پایان از آنها بخواهید مربع های شگفت انگیز را حل کنند .

توصیه های آموزشی ‌:

1-     دانش آموزان باید به این توانایی برسند که تقارن افقی و عمودی را همزمان انجام دهند . بنابراین طراحی فعالیت های که به توانایی دانش آموزان دراین راستا کمک کند از اهمیت زیادی برخوردار است .

2-     در حل مربع های شگفت انگیز نیاز به استفاده از ر اهبردی حدس و‌‌آزمایش است یعنی ممکن است دانش آموزان عددی را در نظر بگیرند و در انتها متوجه شدند که عدد در نظر گرفته شده اشتباه بوده وباید مجدداً عددهای نوشته شود را پاک کنند و کار را با عددی دیگر دنبال کنند هم چنین به استدلال های کلامی آن ها توجه کنید . بهترین حالت زمانی اتفاق می افتد که دانش آموز با یک روند استدلال منطقی خانه های مربع رایکی پس از دیگری کامل می کند وبرای عددهای که می گذارد دلیل می آورد .

 

صفحه: 133

اهداف :‌

1-    حل مسائل کلامی مربوط به تفریق با استفاده از راهبرد رسم شکل

2-    حل مسائل کلامی مربوط به تفریق با استفاد از محور اعداد

روش تدریس :

* برای دانش آموزان مساول کلامی مربوط به تمرین را بیان کرده و از آن ها بخواهید با استفاده از اشیاء ملموس آن را مدل سازی کرده و تمرین را به دست آورند .

** با استفاد از تصویر آغازین بخش مساوئل کلامی تفریق را مطرح کنید و از دانش آموزان با استفاده از اشیاء‌ملموس آن را مدلسازی کنند و با نوشتن یک عبارت تفریق کار خود را کامل کنند .

*** از دانش آموزان بخواهید متن هر سوال را بخوانند و به کلام خود آن را خلاصه وبیان کنند سپس با رسم شکل به حل مسئله بپردازند وپاسخ را به دست آورند و با کمک محور اعداد درستی یا نادرستی جواب خود را بررسی کنند هم چنین آن ها می توانند اگر عدد پاسخ را به دست آورند وبا رسم شکل درستی کار خود را بررسی نمایند .

توصیه های آموزشی  :

1-    با توجه به نوع قلم استفاده شده برای صورت مسئله ها خواندن متن مسئله را بر عهده دانش آموز بگذارید  فراموش نکنید خواندن و درک صورت مسئله بخش بسیار مهمی از فرایند حل مسئله در کلاس اول ابتدایی است لذا آنها باید مهارت درک این که صورت مسئله را بخوانند و درک کنند .

2-    به روش های دیگری که تا کنون در کتاب مطرح شده نیز توجه کنید در صورتی که دانش آموز برای حل مسئله از آن روش ها استفاده کرد راه حل او را بها دهید و تشویق کنید .

3-    نوشتن عبارت تفریق برای این مسئله فعلاً ضروری نیست تنهابیان پاسخ مسئله کافی است .


صفحه آغازین: عزاداری عاشورا

-        مفاهیم: جلو، عقب ؛ وسط، کنار، بین ؛ حرکت صف با حفظ نظم آن؛ جلو، پشت .

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: رعایت نظم صف سینه زنی ؛ پذیرایی از عزاداران ؛ آداب حمل پرچم؛ آداب تماشا کردن عزاداری.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

3)     تشویق تمایل به کار گروهی با ایجاد رقابت امکان پذیر است.

4)     بازیها و فعالیت هایی که توانایی بیشتر کار گروه را به نمایش می‌گذارند دانش آموزان را به کار گروهی علاقمند می‌کنند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

4)     شهود ساختارهای هندسی.

5)     شهود ساختارهای عددی.

6)     درک مفاهیم معنوی.

-        تم‌شناختی:

آیین سوگواری: در مورد بزرگداشت و احترام به بزرگان دین نکاتی را که می دانید به دانش آموزان بیاموزید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

11)  تعدا انگشتان دست کسانی که زنجیز به دست دارند بشمارید.

12)  تعداد انگشتان دست کسانی را که دستشان را روی سینه قرار داده‌اند بشمارید.

13)  تعداد انگشتان دست کسانی را که پرچم یا علامت به دست دارند را بشمارید.

14)  با کمک شمارش 5 تا 5 تا تعداد برگ‌های روی درخت را بشمارید.

15)  با کمک جمع چندتایی تعداد شکلهای هندسی روی علامت را بشمارید.

16)  پرندگان لوحه چند بال دارند. دو تا دو تا بشمارید.

17)  چند چشم باز در لوحه می بینید. دو تا دو تا بشمارید.

18)  چند انگشت برای سینه زدن بر روی سینه ها قرار داده شده‌اند. 5 تا 5 تا بشمارید.

صفحه : 135

اهداف:

  1. درک مفهوم عددهای بیشتر از 20 به کمک شکل و جدول ارزش مکانی.
  2. کامل کردن جدول ارزش مکانی با استفاده از شکل و خارج کردن اعداد دو رقمی از جدول.
  3. تمرین ادامه دادن الگوی عددی.
  4. درک رابطه بین الگوی هندسی و عددی.

روش تدریس:

* یک دسته ده تایی و چند یکی (برای مثال 3) به دانش آموزان دهید و از آنها بخواهید تعداد اشیاء را به صورت ده تایی و یکی بنویسند و عدد متناظر با آن را بیان کنند. حال بگویید یک دسته ده تایی به آن اضافه کنند و مراحل قبلی را تکرار کنید. به همین ترتیب دسته ده تایی بعدی را اضافه کنید تا 9 دسته ده تایی و چند یکی کامل شود.

** می‌توانید از دانش‌آموزان بپرسید که در تصویر صفحه آغازین بخش چند نفر روبه روی می شوند؟ آنها را به دسته های ده تایی و یکی تقسیم کنید و در جدول ارزش مکانی قرار دهند.

*** دانش‌آموزان با توجه به تصویر کتاب ابتدا یک دسته ده تایی و 4 یکی را تشکیل دهند سپس دسته ده تایی را یکی یکی اضافه کنند و با توجه به کاری که انجام می دهند و شکلهای کتاب جدولهای ارزش مکانی را کامل کنند و در ادامه بدون شکل و فقط با دسته‌های ده تایی که در اختیار دارند الگوی قسمت پایین را ادامه دهند. سپس از دانش آموزان بخواهید الگوی عددی را توصیف کنند. به همین ترتیب فعالیت پایین آن را نیز انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

4)   دانش آموزان به دسته های ده تایی و یکی توجه کرده و بر اساس الگویی که به دست اورده‌اند الگوی عددی پایین شکل را تکمیل کنند.

5)   در این صفحه هدف معرفی عددهای بیش از 20 و کمتر از 10 است. در واقع یکی ها ثابت فرض شده و ده تایی‌ها اضافه می‌شوند. به این ترتیب در جدول اعداد را تا 100 به صورت ستونی جدول کامل می شود.

6)   در این صفحه 2 مثال برای یکی ها 4 و 7 مطرح شده ولی در کلاس می توانند با سایر یکی ها نیز همین فعالیت را تکرار کرده تا به این ترتیب تمام اعداد بین 20 تا 100 توسط دانش آموزان ساخته شود.

7)   در صفحات بعدی انواع دیگر ساختن عددهای 20 تا 100 تمرین می شود تا در مجموع این چند صفحه درک دانش آموزان کاملتر شود.

صفحه : 136

اهداف:

  1. تمرین ساخت دسته های 10 تایی و کامل کردن جدول ارزش مکانی  و خارج کردن عدد از جدول.
  2. درک اعداد از 20 تا 99 با استفاده از جدول ارزش مکانی.
  3. ساختن عددهای 20 تا 99 با استفاده از دسته بندی.

روش تدریس:

* تعدادی از اشیاء مختلف مثل مهره یا دکمه یا نخود و لوبیا به دانش آموزان بدهید و از آنها بخواهید با درست کردن دسته‌های ده تایی یکی مقدار آنها را بیان کنند برای مثال اگر 35 شیء در اختیار آنها باشد باید بگویند 3 دسته ده تایی و 5 تا یکی درست شده پس مقدار آن سی و پنج است.

** در تصویر صفحه آغازین هر چیزی که قابل شمارش است مثل برگهای مشخص شده از درخت را تعیین کنید و از دانش آموزان بخواهید با دسته بندی تعداد آنها را بیان کنند.

*** در انجام فعالیت کتاب ابتدا از دانش آموزان بخواهید شکلها را به دسته های ده تایی تقسیم کنند سپس جدول را کامل کرده و عدد را از جدول خارج کرده و سپس تعداد را بیان کنند.

توصیه‌های آموزشی:

4)   می توانید از دانش آموزان بخواید در منزل خود اشیاء مختلف را با روش دسته بندی شمارش کنند و تعداد آنها را به صورت دسته‌های یکی و ده تایی بیان کنند.

5)   در این صفحه کتاب چند عدد تمرین شده است اما در کلاس درس تعداد بیشتری عدد را می توان با استفاده از اشیاء ملموس تمرین کرد.

6)   وقتی عددی به صورت 2 دسته ده تایی و 4 یکی بیان میشود دانش آموزان باید برای پیدا کردن عدد (خارج کردن عدد از جدول) بگویند: 2 دسته ده تایی یعنی بیست و 4 تا بعد از آن می‌شود بیست و چهار.

7)      در این صفحه نوع دیگری از ساختن عددهای 20 تا 100 (به صورت دسته بندی) تمرین می‌شود.

صفحه : 137

اهداف:

  1. توانایی شمارش اشایء به صورت پشت سر هم و نوشتن عدد مربوط به تعداد اشیاء.
  2. توانایی بردن عدد داخل جدول ارزش مکانی.
  3. توانایی ادامه دادن الگوهای عدد به ترتیب اعداد (یکی یکی ادامه دادن).

روش تدریس:

* به دانش آموزان تعدادی شیء  بدهید و از آنها بخواهید به صورت شمارش پشت سر هم تعداد آن ها را پیدا کنند و بگویند این عدد چند ده تایی و چند یکی است.

** به صفحه آغازین بخش توجه کنید و از دانش آموزان بخواهید هر چیزی که قابل شمارش است را بشمارند و عدد آن را به صورت دسته های ده تایی و یکی بیان کنند.

*** در فعالیت مربوط به این صفحه دانش‌آموزان باید شمردن پشت سر هم اشکال عدد مربوط به تعداد شکل‌های هر دسته را بیان و سپس آن را در جدول ارزش مکانی قرار دهند و یا به صورت ده تایی بیان کنند در صورتیکه شمارش پشت سر هم به اندازه کافی تمرین شود می توانند الگوی عدد پایین صفحه یا الگوی مشابه را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در این صفحه نقش دیگری از ساختن عددهای 20 تا 100 یعنی شمارش پشت سر هم تمرین می شود. به این تمرین می توان بردن یک عدد در جدول ارزش مکانی و همچنین الگوهای عددی ترتیبی را نیز آموزش داد.
  2. در این صفحه با توجه به محدودیت‌های کتاب درس چند عدد خاص ارائه شده است اما در کلاس درس سایر عددها را نیز میتوان تمرین کرد. همچنین امکان شمارش با اشیاء ملموس وجود دارد.
  3. این صفحه مقدمه‌ای برای نوشتن بخشی از عددهای 20 تا 100 است که این موضوع در الگوی عددی پایین صفحه شروع و در صفحات بعدی (142 به بعد) ادامه می‌یابد.

صفحه : 138

اهداف:

  1. شمارش 5 تا 5 تا رو به جلو و عقب به کمک شکلها.
  2. تمرین شمارش 5 تا 5 تا به صورت فرضی بدون کمک شکل.
  3. ترسیم اشکال متقارن نسبت به خط عمود.
  4. تمرین خواندن ساعتهای دقیق.

روش تدریس:

* به دانش آموزان تعدادی مهره بدهید و از آنها بخواهید آن را به دسته‌های 5 تایی تقسیم کنند . سپس دسته های پنج تایی را به این صورت ردیف کنید که ابتدا یک دسته پنج تایی سپس دو دسته پنج تایی و ... و از آنها بخواهید که عدد هر دسته را به این ترتیب که اول 5 دومی 10 سومی 15 و ... بیان کنند.

** در تصویر صفحه آغزین بخش با توجه به اینکه سینه زدن با 5 انگشت انجام می شود با شمردن انگشتان دست تمرین شمارش 5 تا 5تایی را انجام دهید.

*** در انجام فعالیت مربوط به این صفحه ابتدا بخواهید به کمک شکلها و چوب خطها نوشتن عددهای متناظر الگوی شمارشی 5 تا 5تا شکل گیرد سپس همین کار را به صورت فرضی انجام دهید. بعد از کسب مهارت شمارش 5 تا 5 تایی از دانش آموزان بخواهید که الگوی عددی رو به جلو و معکوس را کامل کنند. سپس ردیف بعدی که شامل شمارش 5تایی با شروع از 2 است را به کمک چوب خط ها بشمارند و الگوی عددی آن را کامل کنند. در پایان ضمن یادآوری خواندن ساعتهای دقیق و همچنین قرینه کردن عمودی و افقی تمرین‌های پایین صفحه را انجام دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دانش آموزان می توانند به صورت آهنگین اعداد 5 تا 95 را به صورت مستقیم یا معکوس بیان کنند.
  2. دانش آموزان باید ببینند که تقارن ساعت 5 نسبت به خط عمودی 7 میباشد. این فعالیت را می‌توانند برای اعداد دیگر نیز انجام دهند و ببینند متقارن هر ساعت نسبت به خط عمودی را پیدا کنند.
  3. در کتاب درس تنها ضمردن 5 تا 5 تا و 10تا 10 تا به صورت فرضی مورد نظر است لذا در این خصوص به قدر کفایت تمرین کنید.
  4. در صورتی که دانش آموزان قادر به شمردن ذهنی نیستند باید مراحل کار با اشیاء و یا اشکال را تکرار کنید تا کم کم این توانایی شکل گیرد. استفاده از چوب خط‌های 5 تایی برای این کار توصیه می‌شود.
  5. این صفحه آغاز شمارش 5 تایی است با توجه به اهمیت موضوع در صفحات بعدی نیز این تمرینها را ادامه دهید.

صفحه : 139

اهداف:

  1. تمرین کامل کردن شکل متقارن با تقارنهای افقی و عمودی.
  2. درک اعداد ترتیبی و نسبت دادن آن به فعالیتهای روزمره زندگی.

روش تدریس:

* به صفحات قبل به خصوص صفحه 132 برگردید تا ترتیب قرینه کردن شکلها برای دانش آموزان یادآوری شود. در صورتیکه نیاز می‌بینید تمرین خط کش را قبل از ورود به این صفحه مجدداً با دانش آموزان انجام دهید.

**با توجه به تصویر آغازین بخش در مورد ترتیب و آداب عزاداری و کارهایی که انجام می شود با دانش آموزان گفتگو کنید.

*** در انجام فعالیت مربوط به این صفحه از دانش آموزان بخواهید ابتدا سمت راست شکل را با توجه به قسمت سمت چپ و با همان رنگ‌ها کامل کنند سپس بقیه پایینی رابا توجه به نیمه بالایی کامل کرده تا شکل نهایی حاصل شود. در انتها ضمن آموزش و یادآوری ترتیب وضو گرفتن از دانش‌آموزان بخواهید ترتیب تصاویر را با عددهای ا تا 4 مشخص کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در صورتیکه در رسم شکل قرینه دانش آموزان با مشکل مواجه شدند فعالیتهای قبل را مرور کرده تا موضوع یادآوری شود.
  2. دانش آموزان باید ترتیب وضو گرفتن و حتی ترتیب نماز 2 رکعتی را بدانند و آن را با عددهای طبیعی نشان دهند.
  3. به تفسیرهای مختلف دانش آموزان در مورد شکلهای ارائه شده در وضو گرفتن توجه کنید ممکن است با توجه به تفسیر و برداشت ذهنی آنها عددها و ترتیب اختصاص داده شده درست باشد اما منطق ذهنی معلم و یا دانش آموزان دیگر متفاوت باشد.

صفحه : 140

اهداف:

  1. انجام عملیات اعداد 10تایی یا 5تایی به صورت ذهنی.
  2. تمرین حل مسئله با استفاده از رسم شکل.
  3. نوشتن جلونویسی برای پاسخ مسئله.

روش تدریس:

* با استفاده از دسته‌های 10 تایی و یا رسم چوب خط های 5 تایی شمردن 10 تا 10تا و 5 تا 5 تا را تمرین و یادآوری کنید تا کم کم بدون شکل و یا اشیاء نیز توانایی شمردن حاصل شود.

** به صفحه آغازین بخش مراجعه کنید و پرسش هایی که به جمع اعداد 10 و 5 مربوط می‌شود پرسیده برای مثال یک فرد با یک دست سینه می زند و فرد پشت سر او با دو دست سینه میزند این 2 نفر با چند انگشت سینه می زنند؟

*** از دانش آموزان بخواهید به صورت فرضی پاسخ جمع‌ها را به دست آورند. تصمیم گیری در مورد اینکه انتخاب عددها و اینکه کدام دو عدد را با هم در نظر بگیرند و سپس جواب را با عدد بعدی جمع کنند به عهده ی دانش آموزان بگذارید. سپس از آنها بخواهید مسائل را خودشان بخوانند و با رسم شکل پاسخ را به دست آورند و قسمت جلونویسی را توضیح دهید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در جمع عباراتی نظیر 10+5+10+5 ابتدا باید 10 را با 10 جمع کرده و 5 را با 5 سپس پاسخ به دست آمده را با هم جمع کرده تا حاصل عبارت به دست آید. روش‌های مختلف جمع کردن که توسط دانش اموزان ارائه می شود را گوش کنید و بدون آنکه در مورد آنها قضاوت کنید گوناگونی روشها را توسعه دهید.
  2. در حل مسئله دانش آموزان را وادار نکنید حتماً یک عبارت جمع بنویسند بکه می‌توانید پاسخ آنها را با رسم شکل یا به صورت ذهنی پیدا کنند.
  3. نحوه نوشتن پاسخ مسئله و جلونویسی را آموزش دهید. فعلاً نیاز به نوشتن عبارت مربوط به جمع یا تفریق نیست و رسم شکل کفایت می‌کند.
  4. در رسم دسته های 10 تایی و یکی دانش آموزان را آزاد بگذارید و در جزئیات شکل‌ها توجه نکنید. برای مثال یک مستطیل با عرض کم و طول زیاد میتواند گویای یک دسته ده تایی باشد.

لوحة 21: کتابخانه

-     مفاهیم: چپ / راست، جلو / عقب، جلو / پشت، اول تا بیستم، وسط / کنار / بین، تغییر آدرس یک کتاب بعد از برداشتن کتاب‌های دیگر

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: درس پرسیدن از یکدیگر، مطالعه به طور گروهی یا دونفره، مباحثه در مورد درس، پرسیدن از بزرگترها در مورد نکات مشکل درس.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

     1- باورنکردن هر چه در کتاب‌ها نوشته شده است.

     2- نگاهی اجمالی به یک کتاب

     3- مقایسة کتاب‌های مختلف در مورد یک موضوع خاص

-        تأثیرات شناختی مربوط به لوحه:

     1- فرهنگ نقد

     2- کمک به دیگران و نجات دادن آنها از گمراهی

     3- شناخت ساختارهای ترکیباتی

-        تم‌شناختی: مباحثه

     در مورد آداب مباحثه درسی بین دانش‌آموزان نکاتی را که می‌دانید به آنها بیاموزید.

-        ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش:

     1- در هر قفسه با یک جمع چندتایی تعداد کتاب‌ها را محاسبه کنید.

     2- برای تصویر لوحه یک داستان بسازید.

     3- برای تصویر لوحه چند مسئله جمع و تفریق بسازید.

     4- تعداد کتاب‌های هر قفسه را با کمک شمارش چند تا چند محاسبه کنید.

     5- شمارش چندتا چندتای کتاب‌های هر قفسه را به کمک محور انجام دهید.

     6- شمارش چندتا چندتای کتاب‌های هر قفسه را به کمک رسم شکل انجام دهید.

     7- شمارش چندتا چندتای کتاب‌های هر قفسه را به کمک چوب‌خط انجام دهید.

صفحه: 142

اهداف:

1.    مهارت در بردن اعداد در جدول ارزش مکانی و طرح کردن عدد بدون استفاده از شکل

  1. آشنایی با جدول اعداد 1 تا 100
  2. درک الگوی عددی شمارش چندتا چندتا با توجه به جدول اعداد 1 تا 100

روش تدریس:

* عدد دلخواه را روی تخته نوشته و از دانش‌آموزان بخواهید با استفاده از اشیائی که در اختیار دارند دسته‌های ده‌تایی و یکی بسازند و بگویند که چند دسته ده‌تایی و چند یکی است. سپس آن را در جدول ارزش مکانی نشان دهند.

** با استفاده از کتاب‌های داخل کتابخانه به تعداد کتاب‌های یک‌رنگ برای مثال زرد را بپرسید و از دانش‌آموزان بخواهید آن را با دسته‌های ده‌تایی یکی بیان کنند. هم‌چنین می‌توانید تعداد کل کتاب‌ها را با شمردن پشت سرهم سؤال کنید.

*** با توجه به توانایی که دانش‌آموزان در نمایش اعداد در جدول ارزش مکانی پیدا کرده‌اند، از آنها بخواهید فعالیت‌های بالای صفحه را انجام دهند. پس از این‌که در مورد جدول اعداد 1 تا 100 برای آنها توضیح دادید، با توجه به این‌که شمارش 5تا 5تا به صورت ذهنی زیاد تمرین شده است الگویابی روی جدول را با شمارش 5تا 5تا ادامه دهید.

توصیه‌های آموزشی:

1.   در این کتاب برای تعدادی از عددهای دورقمی شکل و جدول ارزش مکانی رسم شده است برای سایر عددهامشابه این فعالیت‌ها را تمرین کنید.

2.   قسمت بالای صفحه در واقع تمرین آموزش‌هایی است که قبلاً داده شده است.

3.     جدول اعداد درک دانش‌آموزان را نسبت به الگوهای عددی ارتقاء می‌دهد. هم‌چنین گمان می‌کند تا شمارش چندتا چندتا را روی جدول انجام دهند. بعد از این‌که شمارش چندتا چندتا را روی جدول انجام دادید توجه دانش‌آموزان را به الگوی خانه‌های رنگ شده جلب کنید. برای مثال در شمارش 5تا 5تا در ستون جدول رنگ می‌شود.

4.    برای شمارش چندتا چندتا روی جدول نیازی به شکل و محاسبات ذهنی نیست. برای مثال اگر بخواهیم 5تا 5تا بشماریم می‌توانیم بگوییم: 1، 2، 3، 4 و پنجمین خانه را رنگ کنیم و دوباره ادامه دهیم: 1، 2، 3، 4 و پنجمین خانه را رنگ کنیم. اگر کار را به همین ترتیب ادامه دهیم خانه‌های رنگ شده همان عددهای الگوی شمارش 5تا 5تا هستند.

صفحه: 143

اهداف:

1.    جمع مضارب عدد 10 به صورت ذهنی

2.    توانایی جمع دو یا چند دسته 5تایی و تبدیل آنها به دسته‌های 10تایی

  1. نوشتن به حروف مضارب 10

روش تدریس:

* ابتدا تعدادی چینه با رنگ‌های مختلف در اختیار دانش‌آموز قرار دهید. مثلاً 7 چینه زرد، 6 چینه قرمز و 5 چینه سبز و از آنها بخواهید که حاصل جمع را به دست آورند، برای این کار بهتر است آنها را به صورت دسته‌های پنج‌تایی بسازند به‌گونه‌ای که اشیاء همرنگ کنار یکدیگر قرار گیرند. سپس بیان کنند که چند دسته ده‌تایی و چند یکی تشکیل شود در پایان جمع تناظر با آن را بنویسند و حاصل را به‌دست آورند. همین فعالیت را با عددهای دیگر تکرار کنید.

** با توجه به تصویر آغازین بخش جمع‌هایی مثل جمع بالا را با شمردن کتاب‌های هم‌رنگ مطرح کنید برای مثال در ردیف اول چند کتاب هم‌رنگ است و در مجموع چند کتاب است. برای پیدا کردن حاصل جمع می‌توانند از رنگ‌کردن یا کنارهم قرار دادن چندتا چوب‌خط استفاده کنند.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت صفحة 143 را انجام دهند. در قسمت اول با توجه به مربع‌های رنگ شده یا چوب‌خط‌های رنگی ابتدا جمع تناظر را بنویسند سپس برای پیدا کردن حاصل جمع به دسته‌های پنج‌تایی مربع و چوب‌خط توجه کرده و دسته‌های 10تایی بسازند تا حاصل‌جمع‌ها پیدا شود. در بخش دوم جمع مضارب 10 و جمع‌های چندتایی را به صورت ذهنی انجام دهند. در پایان نوشتن به حروف را به آنها آموزش دهید.

توصیه‌های آموزشی:

1.   دانش‌آموزان باید به این توانایی برسند که عددهای مضارب 10 را به صورت ذهنی جمع کنند.

2.   از این صفحه دانش‌آموزان آماده نوشتن عددهای یک‌رقمی به حروف می‌شوند. در صفحات بعدی نوشتن عددهای مضرب 10 به حروف آموزش داده می‌شود. سپس از آن می‌توانید نوشتن به حروف عددهای دورقمی را تمرین کنید.

3.     در جمع‌های چندتایی به صورت ذهنی دانش‌آموزان 3 کار را انجام می‌دهند.

      الف) جمع‌های یک‌رقمی و ساختن عدد 10 یا 5 ، برای مثال   5 = 3 + 2

      ب) جمع 2 تا 5تایی و ساختن عدد 10

      ج) جمع چند دسته‌ی 10تایی که در این حالت در واقع از جمع‌های یک‌رقمی استفاده می‌کنند یعنی 20+30 را می‌گویند 2 ده‌تایی و 3 ده‌تایی مساوی 5 ده‌تایی

صفحه: 144

اهداف:

1.    پیدا کردن حاصل‌جمع اعداد با استفاده از چوب‌خط

2.    حل مسائل کلامی با استفاده از چوب‌خط

روش تدریس:

* ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید به عنوان نمونه 7 چینه با رنگ قرمز و 8 چینه با رنگ سبز بردارند سپس آن را به دسته‌های پنج‌تایی تقسیم کنند. حال از آنها بخواهید حاصل جمع را با شمردن دسته‌های ده‌تایی میان کنند، همین فرایند را برای جمع 3 عدد نیز به کار ببرید. می‌توانید با حذف چینه‌ها از چوب‌خط استفاده کنید.

** همین سؤالات را در مورد تعداد کتاب‌های داخل کتابخانه بپرسید و از آنها بخواهید با استفاده از رسم چوب‌خط پاسخ مسئله‌ها را پیدا کنند.

*** تمام تمرین‌های این صفحه (3 جمع و 2 مسئله کلامی) در واقع مسئله‌هایی هستند که دانش‌آموز باید آنها را با رسم چوب‌خط حل کنند. بنابراین صرف آموزش جمع‌ها اساسی یا جمع چند عدد به صورت ذهنی نیست. از دانش‌آموزان بخواهید برای هر عدد مسئله چوب‌خط رسم کنند و سپس با شمردن چوب‌خط‌ها حاصل جمع یا پاسخ مسئله را به دست آورند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   استفاده از 2 یا چندرنگ برای رسم چوب‌خط برای تشخیص جمع چند علامت در صورتی‌که دانش‌آموزان با یک رنگ هم می‌توانند جمع زدن را انجام دهند استفاده از رنگ ضروری نیست.

2.   در حل مسئله دانش‌آموزان از ابزار چوب‌خط جهت پیداکردن حاصل جمع استفاده می‌کنند.نیازی به نوشتن عملیات مسئله نیست. نوشتن پاسخ و جمع‌ نهایی و رسم چوب‌خط کفایت می‌کند.

3.    در رسم چوب‌خط برای جمع دو عدد مثل 7 و 8 باید چوب‌خط‌ها پشت سرهم رسم شوند. یعنی وقتی چوب‌خط‌های عدد 7 رسم شد در ادامه‌ی آن باید 8 چوب‌خط گذاشته شود 3تای اولی با 2 چوب‌خط باقی‌مانده از 7 یک دسته‌ی 5تایی می‌سازند و سپس 5 یک دسته‌ی 5تایی دیگر هم باید رسم شود. برای تشخیص این موضوع است که از دو رنگ استفاده شده است.

4.   پس از رسم تمام چوب‌خط‌ها برای پیداکردن حاصل جمع باید چوب‌خط‌ها را بشمارند. به این ترتیب که دو دسته‌ی 5تایی را 10 ببینند و وقتی ساختن 10تایی‌ها تمام شد یکی‌ها را بشمارند و در پایان 10 را با یکی‌ها جمع کنند. در مثال جمع زیر این 3 کار انجام می‌شود:                       17 = 7 + 10 = 2 + 5 + 5 + 5

2 تا 5 اول یک 10 می‌سازد. 5 و 2 بعدی عدد 7 را می‌سازد و در پایان 10 و 7 می‌شود 17.

صفحه: 145

اهداف:

1.    تمرین اندازه‌گیری طول با واحدهای غیراستاندارد

2.    درک مقایسه‌ی اندازه‌گیری یک طول مشخص یا واحدهای مختلف

3.    درک مفاهیم کوتاه، کوتاه‌تر و کوتاه‌ترین، بلند، بلندتر و بلندترین و هم‌اندازه و به‌کار بردن آنها

روش تدریس:

* چند دانش‌آموز را جلوی کلاس آورده و در مورد مقایسه‌ی قد آنها سؤال کنید، کوتاه‌ترین و بلندترین دانش‌آموز را تعیین کنند. سپس 2 به 2 قد آنها را مقایسه کنند و با واژه کوتاه‌تر یا بلندتر و هم‌اندازه مقایسه‌ی خود را بیان کنند.

     هم‌چنین اندازه‌گیری طول‌های مختلف با استفاده از واحدهای غیراستاندارد مثل گیره و چینه را یادآوری و به صورت عملی تمرین کنید.

** با توجه به تصویر صفحه‌ی آغازین یک قفسه را انتخاب کرده و بلندی و کوتاهی کتاب‌ها را به کمک دانش‌آموزان مقایسه کنید.

*** قسمت اول فعالیت این صفحه‌ی کتاب مقایسه طول یک مداد با 3 واحد مختلف است. در مورد این‌که چرا پاسخ‌های اندازه‌ی یک مداد متفاوت شده است با دانش‌آموزان بحث کنید. در قسمت دوم با تکمیل جاهای خالی واژه‌های کوتاه - بلند، کوتاه‌تر- بلندتر و کوتاه‌ترین - بلندترین تمرین می‌شود.

توصیه‌های آموزشی:

1.   شاید فعالیت اول این صفحه را به صورت واقعی در کلاس انجام دهید. در مورد این‌که چرا برای یک طول شخص پاسخ‌های متفاوت به دست آمد با دانش‌آموزان بحث کنید.

2.   نوشتن واژه‌های مربوط به مقایسه و خواندن آن بخشی از آموزش دانش‌آموزان است اما در ریاضی علاوه بر آنچه اهمیت دارد به کار بردن واژه‌ها به درستی است. در موقعیت‌های مختلف مدرسه و کلاس درس کاربرد این لغات را تمرین کنید. برای مثال در صف کلاس بلندترین و کوتاه‌ترین دانش‌آموز، دانش‌آموزان هم‌اندازه را نشان دهید.

صفحه: 146

اهداف:

1.    درک الگوی عددی و هندسی توانایی ادامه دادن آنها

2.    تمرین خواندن ساعت‌های دقیق

3.    کشف الگوی عددی که در عقربه ساعت‌شمار چند ساعت وجود دارد.

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید ابتدا 2 چینه روی میز قرار دهند. سپس 2 چینه دیگر به تعداد چینه‌های قبلی اضافه کرده و کنار آن قرار دهند. سپس 4تا چینه برداشته و 2 چینه دیگر به آن اضافه کنند، همین فرایند را ادامه داده تا یک الگو از شمردن 2تا 2تا بسازند. همین فرایند را می‌توانید روی ساعت پیاده‌سازی کنید. به این صورت که ابتدا ساعت 2 است، 2 ساعت دیگر چند می‌شود؟ شمارش 5تا 5تا را نیز به همین ترتیب مجدداً یادآوری کنید.

** از دانش‌آموزان بپرسید که آیا در ترتیب چینش کتاب‌ها می‌توانند یک الگو پیدا کنند یا خیر؟ برای مثال در ردیف دوم سمت راست کتاب‌ها 2تا 2تا هم‌رنگ هستند و می‌توان الگوی شمارش 2تایی را تمرین کرد.

*** ابتدا از دانش‌آموزان بخواهید الگوها را به صورت کلامی توضیح دهند. سپس الگوها را ادامه دهند در قسمت مربوط به ساعت‌ها نیز ابتدا ساعت را بنویسند سپس از آنها سؤال کنید آیا در هر ردیف الگوی خاصی مشاهده می‌کنند یا خیر؟

توصیه‌های آموزشی:

1.   از دانش‌آموزان بخواهید الگو را در هریک از اشکال کتاب پیدا و به صورت کلامی بیان کنند.

2.   دانش‌آموزان باید در کلاس اول بتوانند ساعت‌های کامل را بخوانند؛ لذا فعالیت‌هایی طراحی شود که خواندن ساعت به صورت کامل تمرین شود.

3.     در دو الگوی اول که عددی هستند، در صورتی که دانش‌آموزان برای کامل کردن آنها به صورت ذهنی دچار مشکل هستند می‌توانید از رسم شکل یا شمردن با اشیاء کمک بگیرید.

4.    در دو الگوی هندسی در واقع تبدیل الگوی هندسی به عددی و یا برعکس مورد نظر است. این شکل را در واقع شمارش پشت سرهم را تداعی می‌کنند.

صفحه: 147

اهداف:

1.    درک درست از مفهوم زمان و بیان تقریبی آن

2.    درک مفهوم زمان و به کار بردن واژه‌های کمتر و بیش‌تر برای طول زمان

3.    توانایی مقایسه‌ی زمان انجام کارهای گوناگون

روش تدریس:

* نوعی ساعت با استفاده از کاغذ درست کرده (می‌توانید از تصویر انتهای کتاب استفاده کنید) و عقربه دقیقه‌شمار را از آن برداشته و عقربه ساعت‌شمار را به عنوان نمونه بین 2 و 3 قرار می‌دهید و راجع به زمان از آنها می‌پرسید. به عنوان نمونه ساعت بین ... و ... است.

سپس عقربه دقیقه‌شمار را اضافه کرده و مجدداً راجع به زمان از دانش‌آموزان بپرسید. می‌توانید برای مثال از ساعت 2 شروع کنید. عقربه دقیقه‌شمار را حرکت دهید و توضیح دهید که زمان از 2 گذشته ولی هنوز به 3 نرسیده است وقتی دقیقه‌شمار به 12 رسید و ساعت‌شمار روی 3 قرار گرفت بگویید حالا ساعت 3 شد و به همین ترتیب کار را انجام دهید.

** با توجه به تصویر ابتدای کتاب در مورد زمان مطالعه‌ی یک کتاب توضیح دهید. برای مثال آیا همیشه کتابی که تعداد صفحات بیش‌تری دارد زمان بیش‌تری برای خواندن می‌خواهد یا به عوامل دیگر بستگی دارد؟

*** در قسمت بالای این صفحه‌ی کتاب با توجه به فعالیت عملی از دانش‌آموزان بخواهید زمان را بین 2 ساعت دقیق بیان کنند. در قسمت پایین صفحه در هر ردیف مشخص کنند که کدام کار بیش‌تر طول می‌کشد.

توصیه‌های آموزشی:

1.   ابتدا در مورد مدت انجام بعضی از کارهای روزانه بپرسید. به عنوان نمونه حمام کردن بیش‌تر طول می‌کشد یا مسواک زدن، یا ناهار خوردن بیش‌تر طول می‌کشد یا بستن بند کفش. به این ترتیب توجه دانش‌آموزان را به اندازه‌گیری و مقایسه زمان‌ها جلب کنند.

2.   حرکت عقربه‌های ساعت و مفهوم پیوستگی زمان به مفهوم پیوستگی عدد و ایجاد زمینه برای درک عددهای کسری و عددهای حقیقی کمک می‌کند.

3.    در مورد اهمیت اندازه‌گیری زمان در کارهای مختلف برای دانش‌آموزان مثال بزنید و توضیح دهید. سپس در کارهای روزمره‌ی مدرسه مثل زمان کلاس، زنگ تفریح و ... آن را به کار ببرید.

لوحة 22: کاشیکاری‌های مساجد

-        مفاهیم: چپ / راست ، ستون / ردیف ، شمارش چندتا چندتا ، اول تا بیستم

-    مهارت‌های مربوط به لوحه: الگویابی کاشیکاری‌های مناره مساجد، الگویابی کاشیکاری‌های محراب مساجد، الگویابی کاشیکاری‌های سقف مساجد

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

     1- مسجد محل عبادت خدا است.

     2- درس خواندن هم عبادت خدا است.

     تأثیرات شناختی لوحه:

     1- حرکت اشکال هندسی و تبدیل آنها به یکدیگر

     2- فرهنگ جست‌وجوگری و تحقیق

     3- شهود ساختارهای هندسی

-        تم‌شناختی: معماری

     در مورد تأثیرات معماری بر زندگی روزمرة ما و خصوصیات معماری اسلامی نکاتی را که می‌دانید به دانش‌آموزان گوشزد کنید.

-        ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش:

     1- طول و عرض حوض هر یک از چند کاشی پوشیده شده است با شمارش 2تا 2تا الی 7تا 7تا پاسخ دهید.

     2- درازا و پهنای حیاط مسجد با چند کاشی پوشیده شده است با شمارش 2تا 2تا الی 7تا 7تا پاسخ دهید.

     3- دسته‌های 10تایی کاشی‌ها را روی سردر مسجد بشمارید.

     4- به تقارن نسبت به محور عمودی در تصویر توجه کنید.

     5- تعداد پنجره‌های کوچک هر پنجرة مسجد را با شمارش چندتا چندتا محاسبه کنید.

     6- تعداد پنجره‌های کوچک در پنجره‌های بزرگ‌تر مسجد را با نوشتن یک جمع تایی محاسبه کنید.

صفحه: 149

اهداف:

1.    شمردن 6تا 6تا با استفاده از شکل

  1. ادامه دادن شمارش 6تا 6تا روی جدول اعداد 1 تا 100
  2. کشف الگوی شمارش 6تا 6تا روی جدول

روش تدریس:

* دانش‌آموزان با استفاده از اشیاء ملموس، دسته‌های 6تایی بسازند و با استفاده از دسته‌های 6تایی یک الگو بسازند. بدین ترتیب که با قرار دادن یک دسته 6تایی، سپس 2 دسته 6تایی و اضافه کردن دسته‌های 6تایی بعدی یک الگو از دسته‌های 6تایی بسازند و شکل‌های هر قسمت را بشمارند تا یک الگوی عددی ساخته شود.

** از دانش‌آموزان بخواهید مربع‌های کوچک کنار ایوان مسجد که در تصویرآغازین بخش دیده می‌شود را بشمارند و هر 6تا را با یک رنگ پر کنند. سپس شروع به شمارش کنند و عدد بعد از هر 6تایی را کنار آن بنویسند.

*** با توجه به این‌که هدف این صفحه شمردن و ادامه دادن الگوهای 6تایی به صورت ذهنی نیست فعالیت مربوط به این صفحه را با شمردن شکل‌های هر قسمت شروع کنید. پس از آن از دانش‌آموزان بخواهید رنگ کردن جدول اعداد را با شمارش 6تایی ادامه دهند و به کمک آن الگوی عددی پایین صفحه را ادامه دهند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   از دانش‌آموزان بخواهید پس از رنگ کردن جدول اعداد، الگویی را که در این عددهای رنگ شده می‌بینند، بیان کنند.

2.   در این صفحه شمردن 6تا 6تا فقط رنگ شکل‌ها، چوب‌خط و محور و در نهایت رنگ کردن خانه‌های جدول اعداد مورد نظر است و لازم نیست دانش‌آموزان این کار را به صورت ذهنی انجام دهند.

3.     از دانش‌آموزان بخواهید روش کار خود را در شمردن چوب‌خط‌های 6تایی توضیح دهند و ببینند که چگونه دسته‌های 10تایی می‌سازند و عددهای باقیمانده را با 10تایی‌ها جمع می‌کنند.

 

صفحه: 150

اهداف:

1.    انجام تفریق مضارب 10

2.    تمرین شمارش معکوس 3تا 3تا

روش تدریس:

* ابتدا چینه‌هایی به دانش‌آموز داده و از آنها بخواهید دسته‌های 10تایی با استفاده از چینه‌ها بسازند. سپس یک عملیات تفریق ساده مثل 10 - 40 را روی تخته نوشته و از آنها بخواهید از 4 دسته ده‌تایی چینه‌ها، 1 دسته ده‌تایی را کم کنند. سپس از آنها بخواهید حاصل تفریق را بیان کنند.

** به لوحه برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید که تعداد دسته‌های 10تایی کاشی در ایوان را بشمارند و بپرسید دسته‌ها را برداریم، چند دسته ده‌تایی از این مربع‌ها می‌ماند؟ سؤال‌هایی مشابه این سؤال می‌توانید طرح کنید.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت صفحة 150 را انجام دهند. شمارش‌های 3تایی رو به عقب فقط به کمک محور انجام شود اما شمارش 5تایی رو به عقب به صورت ذهنی است و برای تفریق‌هایی مثل 5 - 15 هم استفاده می‌شود.

توصیه‌های آموزشی:

1.   دانش‌آموزان باید به این توانایی برسند که تفریق‌های مضرب 10 را به صورت ذهنی انجام دهند.

2.   در شمارش رو به جلو یا رو به عقب به جز مضارب 5 و 10، بقیه را یا با استفاده از اشکال و یا محور اعداد انجام دهند.

3.     در تفریق مضارب 10 در واقع تفریق یکی‌ها انجام می‌شود. برای مثال 10 - 40 ؛ از 4 بسته‌ی 10تایی یک بسته را برمی‌داریم. پس 3 دسته‌ی ده‌تایی می‌ماند یعنی 30تا.

صفحه: 151

اهداف:

1.    حل مسائل 2 مرحله‌ای با استفاده از محور اعداد

2.    شمارش 2تا 2تا رو به جلو به صورت معکوس به کمک عدد

روش تدریس:

* ابتدا با استفاده از اشیاء ملموس الگوهای عددی 2تا 2تا رو به جلو یا رو به عقب را با دانش‌آموزان تمرین کنید. می‌توانید در حیاط مدرسه یک عدد روی زمین رسم کنید و دانش‌آموزان با پرش‌های 2تا 2تا رو به جلو یا عقب عددهای مربوط را بیان کنند.

** در صفحه‌ی آغازین بخش با استفاده از کاشی‌های کف حیاط مسجد می‌توانید شمارش 2تا 2تا را تمرین کنید. دانش‌آموزان می‌توانند روی کاشی‌های کم‌رنگ عددها را بنویسند و شمارش‌های رو به جلو یا عقب 2تا 2تا را تمرین کنند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید فعالیت‌های بالای صفحه را انجام دهند، سپس مسئله‌ها را بخوانند و در یک فعالیت گروهی هر کدام صورت مسئله را برای دیگری بیان کنند. برای حل مسائل می‌توانند از ابزارهایی مثل چینه یا اشیاء دیگر استفاده و یا مسئله را با کمک محور اعداد حل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   لازم نیست برای حل این مسئله‌ها عبارات جمع یا تفریق بنویسیند، تنها پیدا کردن جواب با استفاده از محور اعداد کافی است. یادآوری کنید که جلونویسی مسئله را توجه کنند و عدد پاسخ را در جای خود بنویسند.

2.   دانش‌آموزان تا می‌توانند بر روی صورت مسئله متمرکز شوند به‌گونه‌ای که خود بتوانند عددهای مسئله را تغییر دهند و مسائل جدیدی طرح و حل کنند.

3.    کامل کردن الگوهای عددی فقط به کمک محور اعداد انجام شود. در صورتی که دانش‌آموزان می‌توانند به صورت ذهنی الگوها را ادامه دهند آنها را تشویق کنید.

4.   در این صفحه برای اولین بار مسائل 2 مرحله‌ای مطرح شده است. رسم فلش‌های پشت سرهم روی محور را آموزش دهید.

5.   می‌توانید از دانش‌آموزان بخواهید در منزل مسئله‌هایی مانند مسئله فوق بسازند و حل کنند.

6.   خواندن صورت مسئله‌ها را فقط به دانش‌آموزان واگذار کنید. تنها در صورتی که کلمه یا حرفی را هنوز در فارسی آموزش ندیده‌اند می‌توانید دانش‌آموزان را یاری دهید. فراموش نکنید در این سطح، خواندن درست و درک صورت مسئله نقش بسیار زیادی در فرایند حل مسئله دارد.

صفحه: 152

اهداف:

1.    مهارت در استفاده از ابزار خط‌کش

2.    درک شمردن چندتا چندتا در یک نمایش دایره‌ای

3.    توانایی دنبال کردن یک الگوریتم یا دستورالعمل

روش تدریس:

* در صورت نیاز قبل از ورود به این صفحه شمارش ذهنی 5تا 5تا و هم‌چنین کار با خط‌کش را با دانش‌آموزان تمرین کنید.

هم چنین می‌توانید یک فعالیت عملی در کلاس انجام دهید تا دانش‌آموزان مفهوم دنبال کردن الگوریتم یا دستورالعمل یا دستورات داده شده را درک کنند. برای مثال شما می‌توانید نقش یک آدم آهنی را بازی کنید. دانش‌آموزان به شما دستوراتی مثل 2 قدم به جلو، به‌چرخ، سمت راست، 3 قدم به عقب و ... را بدهند و شما انجام دهید.

** در تصویر صفحه‌ی آغازین بخش کاشی‌های کف حیاط مسجد را 5تا 5تا بشمارید.

*** در صورت لزوم مرحله به مرحله شما دستورالعمل را بخوانید و دانش‌آموزان انجام دهند. در پایان با یادآوری شمارش 5تا 5تا عددهای دور ساعت را کامل کنید.

توصیه‌های آموزشی:

1.   انجام الگوی عددی در نمایش دایره‌ای از اهداف این فعالیت است لذا توجه دانش‌آموزان را به این مسئله جلب کنید.

2.   خوب است هر مرحله را با یک مداد رنگی انجام دهید تا شکل زیباتر شود و خطوط با هم مخلوط نشوند.

3.   توجه دانش‌آموزان را به 3 شکل هندسی شش‌ضلعی منتظم با مربع و مثلث متساوی‌الاضلاع که در این فعالیت به دست می‌آید جلب کنید.

4.   کامل کردن عددهای دور ساعت در واقع مقدمه‌چینی برای خواندن دقیقه‌های یک ساعت است.

صفحه: 153

اهداف:

1.    شمردن و ادامه دادن الگوی 7تا 7تا با استفاده از جدول و یا اشکال

2.    آشنایی با تقویم و هفت روز هفته

روش تدریس:

* با اشیاء ملموس مثل چوب کبریت یا چینه از دانش‌آموزان بخواهد دسته‌های 7تایی درست کنند و سپس دسته‌های 7تایی را پشت سرهم بشمارند تا الگوی شمارش 7تا 7تا شکل بگیرد.

یک تقویم به کلاس برده و روزهای هفته را روی آن نمایش دهید و برای دانش‌آموزان توضیح دهید که هفته 7 روز است و هر ماه 4 هفته دارد.

** به تصویر صفحه‌ی آغازین بخش مراجعه کرده و کاشی‌های کف حوض را 7تا 7تا بشمارید و روی مضارب 7 را علامت بزنید یا عدد مربوط را بنویسید.

*** در انجام فعالیت‌های این صفحه ابتدا رنگ شکل عددها را مشخص کرده سپس در جدول اعداد مضارب 7 را با شمارش 7تا 7تا پیدا کرده و رنگ کنند. در پایان از دانش‌آموزان بخواهید رنگ جدول الگوی عددی را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   از جمله مصادیق مربوط به الگوی 7تا 7تا می‌توان به تقویم ماهانه اشاره کرد که روزهای هفته را 7تا 7تا مشخص می‌کند تا پایان سال تحصیلی یک تقویم در کلاس داشته باشید و اگر آن روزهای هفته و شمارش 7تا 7تا را تمرین کنید.

2.   شمردن 7تا 7تا با کمک اشیاء و مهره‌ها و یا رسم شکل توصیه می‌شود.

3.     در جدول اعداد بعضی از اعداد و با رنگ زرد مشخص شدند که تشکیل یک الگوی عددی می‌دهند. دانش‌آموزان الگوی مربوط به این خانه‌ها را بیان کنند.

صفحه: 154

اهداف:

1.    شمارش معکوس 4تا 4تا و 5تا 5تا

2.    آموزش نوشتن عددهای مضرب 10 به حروف

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان تعدادی اشیاء که مضربی از 4 یا 5 باشد بدهید و از آنها بخواهید، 4تا 4تا یا ده‌تا ده‌تا آنها را برداشته و عدد را بیان کنند تا یک الگوی عددی ساخته شود.

** به تصویر آغازین برگردید و همین فعالیت را برای مربع‌های کوچک کنار ایوان انجام دهید به این صورت که هنگام برگشت 4تا 4تا یا 5تا 5تا، مربع‌ها را خط بزنند.

*** از دانش‌آموزان بخواهید با کمک محور اعداد یا چوب‌خط فعالیت صفحة 154 را انجام دهند و با خواندن عددهایی که به حروف نوشته شده عدد مربوط به هر کدام را بنویسند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   به دانش‌آموزان عددهای بزرگ ندهید و از آنها نخواهید که برای پیدا کردن عددهای الگو تفریق‌ها را انجام دهند بلکه تمام این فعالیت‌ها به کمک شکل یا چوب‌خط یا عدد انجام ‌شود.

2.   دانش‌آموزان با استفاده از محور اعداد و در حدود اعداد مشخص شده در این صفحه به فعالیت می‌پردازند.

3.    نوشتن مضارب عددهای 10 به حروف می‌تواند آغازگر نوشتن تمام عددهای 10 تا 100 به حروف باشد. لذا از این صفحه نوشتن به حروف را برای عددها تمرین کنید.

4.   برای تمرین نوشتن عددها به حروف می‌توانید از پاصفحه‌ها استفاده کنید. یک‌بار از ابتدای کتاب شروع کرده و توجه دانش‌آموزان را به پایین صفحه و نحوه‌ی نوشتن عددهای هر صفحه به حروف جلب کنید.

لوحة 23: شب هنگام خواب

-        مفاهیم: ترتیب زمانی کارها ، بازنگری کارهایی که در طول روز انجام داده‌ایم.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: پوشیدن لباس خواب ، بوسیدن پدر و مادر ، مسواک زدن ، محاسبة اعمال ، دعا کردن قبل از خواب

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

     1- بعد از حل هر مسئله صحت پاسخ خود را مرور می‌کنیم.

     2- به نکاتی که از هر مسئله یاد گرفته‌ایم توجه می‌کنیم.

     3- مسائل روزمره اطراف خود را به زبان ریاضی ترجمه می‌کنیم.

     تأثیرات شناختی لوحه:

     1- فرهنگ نوشتن برای فراموش نکردن

     2- شهود حق در برابر باطل

     3- حسابرسی نفس

-        تم‌شناختی: محاسبة اعمال

     در مورد این‌که هر شب قبل از خواب اعمال خود را محاسبه کنیم نکاتی را که می‌دانید به دانش‌آموزان تذکر دهید. از آنها بخواهید کارهای خوبی را که در یک روز انجام داده‌اند بنویسند و به معلم تحویل دهند.

-        ارتباط لوحه با صفحات دیگر این بخش:

     1- برای تعداد افرادی که در لوحه دیده می‌شوند یک جمع چندتایی بنویسید.

     2- برای تعداد مربع‌هایی که روی پتوی دانش‌آموز در حال خوابیدن دیده می‌شود یک جمع چندتایی بنویسید.

     3- کارهای خوبی را که در روز گذشته انجام داده‌اید مرور کنید.

     4- کارهای خوبی که دیگران در کلاس شما انجام نداده‌اند مرور کنید.

     5- برای هر یک از عکس‌ها در لوحه یک داستان بگویید.

     6- به جز هنگام خواب چه وقت‌هایی برای مرور کردن اعمال خوبی که انجام داده‌اید مناسب هستند؟ 

صفحه: 156

اهداف:

1.    شمارش 8تا 8تا بکمک شکل؟

  1. کامل کردن الگوی عددی شمارش 8تا 8تا با استفاده از جدول اعداد
  2. کشف الگو روی جدول اعداد 1 تا 100 که 8تا 8تا رنگ شده است.

روش تدریس:

* با استفاده از اشیاء ملموس و دسته‌بندی کردن به دسته‌های 8تایی شمارش 8تا 8تا را با دانش‌آموزان تمرین کنید.

** تعداد افرادی که در تصویر صفحه‌ی آغازین دیده می‌شوند را 8تا 8تا بشمارید آیا باقی‌مانده می‌آورد؟

*** برای انجام فعالیت این صفحه ابتدا به کمک شکل 8تا 8تا شمردن را شروع کنند. سپس توجه دانش‌آموزان را به نحوه‌ی رسم چوب‌خط‌ها که به سه رنگ است و پشت سرهم انجام شده جلب کنید. پس از این‌که دانش‌آموزان چوب‌خط‌ها را شمردند و عددها را به دست آوردند در صورتی که کلاس آمادگی داشت رسم چوب‌خط هر مرحله‌ی چهارم را از دانش‌آموزان بخواهید.

در ادامه‌ رنگ کردن جدول اعداد را به صورت 8تا 8تا ادامه دهند و به کمک آن الگوی زیر جدول را کامل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   رسم چوب‌خط‌ها به صورت پشت سرهم که در این صفحه مطرح شده است آموزش بسیار خوبی برای پیداکردن عددهای بعدی است. شمردن همزمان 8 چوب‌خط و درست کردن دسته‌ی 5تایی کار ساده‌ای برای دانش‌آموزان برای دانش‌آموزان در این سن نیست اما اگر قادر به انجام آن باشند نشانی از سطح بالای توانایی ریاضی آنها است.

2.   پیدا کردن الگوی رنگ کردن اعداد در جدول جالب و مفید خواهد بود لذا توجه دانش‌آموزان را به ترتیب رنگ شدن خانه‌های جدول جلب کنید.

صفحه: 157

اهداف:

1.    توانایی دنبال کردن یک دستورالعمل

2.    توانایی شمردن رو به جلو و رو به عقب 5تایی با شروع‌های متفاوت

3.    تمرین ذهنی شمارش 5تا 5تا

روش تدریس:

* از دانش‌آموزان بخواهید با استفاده از جدا کردن مهره‌ها به دسته‌های پنج‌تایی، یک شمارش 5تا 5تا را تمرین کنند تا همه بتوانند به صورت ذهنی و بدون بهره هم کار را انجام دهند.

** تعداد افرادی که در تصویر آغازین بخش دیده می‌شوند را به صورت 5تا 5تا بشمارید. آیا باقی‌مانده دارد؟

*** از دانش‌آموزان بخواهید با دنبال کردن دستورالعمل خط شدن و فعالیت را انجام دهند.

پیش از انجام بازی تمرین روی محور و کامل کردن الگوی عددی برای یادآوری شمارش 5تا 5تا است. در هنگام انجام بازی می‌توان فعالیت را به صورت 2نفره انجام داد. یک دانش‌آموز دستورالعمل را بخواند و دانش‌آموزان دیگر آن را انجام دهد. سپس جای دونفر عوض شود.

توصیه‌های آموزشی:

1.   از دانش‌آموزان بخواهید این بازی را در منزل با اولیاء خود انجام دهند و از عددهای بالاتر از 5 نیز استفاده کنند.

2.   برای تعمیق بخشیدن می‌توانید نوع دستورالعمل‌ها را تغییر داده و از دانش‌آموزان بخواهید با شروع‌های متفاوت دستورالعمل جدید را پیاده‌سازی کنند. دانش‌آموزان نیز می‌توانند دستورالعمل‌هایی را پیشنهاد بدهند.

صفحه: 158

اهداف: جمع و تفریق‌های مضارب

1.    یک عدد یک رقمی.

2.    توانایی تشخیص و تصمیم‌گیری و انتخاب ترتیب جمع کردن اعداد برای ساختن دسته‌های ده‌تایی

3.    نوشتن عددهای دورقمی به حروف

روش تدریس:

* دسته‌های ده‌تایی و یکی را به کلاس ببرید و جمع دسته‌های ده‌تایی و یکی را با دانش‌آموزان تمرین کنید. برای مثال یک دسته‌ی ده‌تایی و 3 یکی می‌شود 13 ، 2 دسته‌ی ده‌تایی و 5 یک می‌شود 25.

** تعداد افرادی که در هر قسمت تصویر دیده می‌شوند را بنویسید و یا انجام یک جمع 4تایی تعداد کل افراد تصویر آغازین بخش را به دست آورند. هم‌چنین می‌توانید با کمک تصاویر داستان‌ها (مسئله‌های ساده) طرح کنید و دانش‌آموزان با نوشتن جمع‌های چندتایی پاسخ مسائل را بدهند.

*** با توجه به این‌که دانش‌آموزان باید مضارب 10 را با یکی‌ها جمع کنند از دانش‌آموزان بخواهید تا حد امکان دسته‌ی ده‌تایی درست کنند ( 5 + 5 = 10) و هم‌چنین توضیح دهید که می‌توانند در یک ردیف جمع عددها را جابه‌جا کنند و انتخاب‌های تمرین داشته باشند. در پایان نوشتن عدد به حروف را به کمک نوشته‌های پایین صفحه تمرین کنید.

توصیه‌های آموزشی:

1.   برای جمع و تفریق یکی‌های باقی‌مانده می‌توانند از انگشتان دست استفاده کنند.

2.   دانش‌آموزان ابتدا مضارب 10 را جمع کنند سپس حاصل را با یکی‌های باقی‌مانده جمع کنند. یکی‌های باقی‌مانده یا زیر 5 هستند یا بیش‌تر از 5 . عددهای بیش‌تر از 5 را پیش از این به صورت 5 و یک عدد دیده و یادگرفته‌اند. برای مثال می‌دانند 8 همان 5 و 3 است یا برعکس 5 و 3 همان 8 است.

3.    نوشتن به حروف اعداد داده شده از اهداف این صفحه است. لذا معلم فعالیت‌هایی را طراحی کند که دانش‌آموزان به نوشتن اعداد به حروف اقدام کنند.

4.   عددهای پایین صفحه به صورت حروفی نیز نوشته شده است. از دانش‌آموزان بخواهید که به حروف نوشته شده توجه کنند. از ابتدای کتاب تا صفحه‌ی 100 را به همین ترتیب مرور کنید. در کلاس فارسی نیز در مورد نحوه‌ی نوشتن عددها یا واژه‌های دیگری که در کلاس ریاضی مطرح می‌شود مثل جمع و تفریق تمرین کنید تا دانش‌آموزان املای این کلمات را یاد بگیرند.

صفحه: 159

اهداف:

1.    توانایی کار با ابزار خط‌کش با مهارت کامل

2.    درک و دنبال کردن یک دستورالعمل

3.    تمرین مقایسه عبارت‌های عددی داده شده پس از پیروی کردن حاصل عبارت

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان دو عبارت جمعی بدهید و از آنها بخواهید که این دو عبارت را با دسته‌بندی کردن 10تایی چینه‌ها محاسبه و سپس مقایسه کنند. هم‌چنین عددهای ترتیبی را با شروع از عددی که اعلام می‌کنید تمرین کنند. برای مثال از 80 بشمارند و یکی یکی بگویند.

** از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به تصاویر صفحه‌ی آغازین بخش کارهای خوبی که در روز قبل انجام داده‌اند را نام ببرند و بشمارند سپس هر دانش‌آموز با نفر کنار خود مجموع کارهای خوب خود را جمع کنند و حاصل را با یک گروه دیگر مقایسه کنند.

*** حال از دانش‌آموزان بخواهید در یک فعالیت دونفره قسمت بالای صفحه را انجام دهند. یک دانش‌آموز دستورالعمل را بخواند و نفر دیگر انجام دهد. سپس جای این دونفر عوض شود.

در پایان از دانش‌آموزان بخواهید به کمک همه‌ی زوایایی که تاکنون یاد گرفته‌اند ابتدا حاصل عبارت‌ها را به دست آورند و سپس علامت مناسب مقایسه را انتخاب کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   در صورتی که  دانش‌آموزان شکل ستاره را به دست نیاوردند علت را در عدم درک دستورالعمل و اجرای صحیح آن جویا شوید. توجه داشته باشید که رسم شکل ستاره به تنهایی نیز مشخص نمی‌کند که آیا دستورالعمل را درک و دنبال کرده‌اند یا نه، لذا توصیه می‌شود 3 مرحله‌ی دستورالعمل با دانش‌آموزان بررسی و تنظیم شود.

2.   در قسمت پایین صفحه به استدلال‌های دانش‌آموزان در خصوص مقایسه‌ی دو عدد توجه کنید. آنها برای مثال باید توضیح دهند که چرا 14 از 13 بیش‌تر است و یا 30 از 25 بیش‌تر است. با توجه به این‌که مقایسه‌ی دو عدد دورقمی در کلاس دوم آموزش داده می‌شود در کلاس اول دانش‌آموزان می‌توانند از رسم شکل یا توضیح با دسته‌های ده‌تایی و یا استفاده از جدول 1 تا 100 مقایسه را انجام و توجیه کنند.

صفحه: 160

اهداف:

1.    مقایسه کردن اعداد دورقمی با دهگان برابر با کمک شکل

2.    آشنایی با ماشین حساب و نمادهای عددی روی صفحه کلید و صفحة نمایش

3.   حل مسئله دو مرحله‌ای به کمک شکل یا ماشین حساب

روش تدریس:

* با دسته‌های دوتایی و یکی عددهای دورقمی با دسته‌های 10تایی مساوی بسازید و از دانش‌آموزان بخواهید آنها را با هم مقایسه کنند. به نحوه‌ی استدلال آنها توجه کنید. آیا کسی متوجه می‌شود که می‌توان دسته‌های ده‌تایی مساوی را کنار گذاشت و فقط یکی‌ها را مقایسه کرد؟

** با توجه به تصویر صفحه‌ی آغازین کلاس را به دو دسته‌ی مساوی تقسیم کنید. هر دسته کارهای خوبی که در گذشته انجام داده‌اند نام ببرند و شما با رسم چوب‌خط تعداد آنها را سرشماری کنید. سپس در پایان دو عدد به دست آمده از هر دو گروه را با هم مقایسه کنید.

*** ابتدا در یک ردیف از 1 تا 10 عدد را به صورت فارسی بنویسید. سپس در ردیف دیگر عددهای انگلیسی را به همان ترتیب بنویسید که عددهای یکسان در یک ردیف قرار گیرند. سپس عددها را به صورت عدد انگلیسی که در صفحه نمایش قرار می‌گیرد بنویسید تا دانش‌آموزان همزمان با شما عددها را بخوانند، سپس از آنها بخواهید فعالیت صفحة 160 را انجام دهند. در قسمت بالای صفحه مقایسه‌ی عددها را به کمک شکل انجام دهند و پس از وصل کردن عددهای مساوی با خط‌کش در صورتی که ماشین حساب در اختیار دارند مسئله را با ماشین حساب حل کنند در غیر این صورت از شکل استفاده کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   دانش‌آموزان با مقایسه اعداد به شکل‌های مختلف آشنا شده‌اند، فعالیت‌ مقایسه اعداد در این صفحه می‌تواند در تعمیق بخشیدن یادگیری این مفهوم کمک کند.

در این مقایسه با توجه به مساوی بودن دسته‌های مساوی، کنار گذاشتن آنها از هر دو طرف و مقایسه‌ی یکی‌ها کفایت می‌کند.

2.   از دانش‌آموزان بخواهید در منزل با کمک خانواده عددهای مختلف یک رقمی را روی ماشین حساببزنند و نمایش آن را روی صفحه‌ی ماشین حساب ملاحظه کنند.

3.     مسئله داده شده را دانش‌آموزان می‌توانند به هر روشی که تاکنون آموخته‌اند حل کنند. بنابراین آنها را محدود نکنید. در صورتی که ماشین حساب در اختیار دارند استفاده از ماشین حساب را هم می‌توانید توصیه کنید.

4.    سعی کنید دانش‌آموزان را به گونه‌ای هدایت کنید که روی صورت مسئله متمرکز شوند در صورتی که بتوانند مسئله را به زبان خود بازگو کنند. می‌توان متوجه شد که به درک صورت مسئله دست یافته‌اند و بعد از آن می‌توان حل مسئله را مطالبه کرد.

صفحه: 161

اهداف:

1.    شمارش رو به جلو 9تا 9تا با استفاده از شکل

2.    توانایی حل مسئله با توجه به الگوی شمارش 9تایی

روش تدریس:

* با استفاده از اشیاء ملموس، دسته‌های 9تایی بسازید و شمارش 9تا 9تا را با استفاده از این اشیاء و دسته‌ها تمرین کنید.

** تعداد مثلث‌های روی نقش پتوی فردی که در را بشمارید و به دسته‌های 9تایی تقسیم کنید. آیا چیزی باقی می‌ماند؟

*** در انجام فعالیت این صفحه از دانش‌آموزان بخواهید در هر سه مورد شکل بعدی را رسم کنند و سپس با شمارش الگوی عددی را کامل کنند. در این کار رنگ کردن خانه‌های شطرنجی و به وجود آمدن دسته‌های 10تایی اهمیت زیادی دارد. سپس از آنها بخواهید با توجه به الگوهای عددی که به دست آورده‌اند مسئله‌ها را حل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

1.   از اینجا از دانش‌آموزان بخواهید اگر ماشین حساب دارند بعد از حل با ماشین حساب درستی یا نادرستی جواب مسئله‌ها را آزمایش کنند. هم‌چنین شمارش 9تا 9تا را می‌توانند با ماشین حساب محاسبه کنند.

2.   دانش‌آموزان عدد بعدی الگوی شمارش 9تا 9تا را با اشیاء ملموس یا ماشین حساب می‌توانند پیدا کنند اما فعلاً هدف شمارش ذهنی یا محاسبه‌ی عدد بعدی در شمارش با استفاده از جمع مورد نظر نیست.

3.    می‌توانید از دانش‌آموزان بخواهید مسئله‌های مربوط به الگوی 9تایی طراحی و حل کنند.

4.   در نوع سوم شمارش به کمک رنگ کردن خانه‌های شطرنجی توجه دانش‌آموزان را به نحوه‌ی درست شدن دسته‌های دوتایی و خواندن عدد در پایان رنگ کردن جلب کنید.

صفحه آغازین: فرش

-        مفاهیم: تقارن‌های افقی و عمودی ؛ الگویابی در حاشیه فرشها ؛ الگوهای هندسی در طراحی فرش.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: کشف الگوهای هندسی به کار رفته در طراحی فرش‌ها ؛ طراحی کردن یک فرش توسط دانش‌آموز.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

4)      گاهی کاری با زحمت زیادی انجام می‌گیرد ولی راحتی بعد از انجام آن کار باعث می‌شود آن سختی را بپذیریم.

5)      در هر چیزی که ساخته دست بشر است باید زیبایی و سادگی را در دستور کار قرار داد.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

4)      حرکت از جزء به کل در الگوسازی لوحه.

5)      طراحی الگوهای هندسی.

6)      حرکت اشکال هندسی و تبدیل آنها به یکدیگر.

-        تم‌شناختی:

فرهنگ: در مورد ارتباط فرهنگ اسلامی – ایرانی با فرش و سایر صنایع دستی ایران نکاتی را که به نظرتان می‌رسد به دانش‌آموزان گوشزد کنید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

9)      تعداد گل‌های شبیه به هم در فرش را باکمک تقارن بشمارید. قسمتی که مشخص نیست را هم در محاسبه وارد کنید.

10)  با کمک شابلون روی فرش الگویی رنگی و متقارن رسم کنید.

11)  برای تصویر این لوحه یک داستان بسازید.

12)  با کمک تصویر لوحه چند مسئله جمع وتفریق بسازید.

13)  اگر برای بافتن نصف فرش 20 دسته پشم رنگی به کار رفته باشد برای بافتن کل فرش چند دسته پشم رنگی به کار خواهد رفت.

14) اگر برای بافتن نصف فرش از 20 دسته پشم رنگی 12 دسته به رنگ قرمز باشند برای بافتن کل فرش چند دسته پشم قرمز لازم است؟

صفحه: 163

اهداف:

  1. شمارش رو به عقب 6 تا 6 تا. با استفاده از رسم شکل یا محور اعداد.
  2. راهبرد زیر مسئله و حل مسئله‌های چندمرحله‌ای.

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان 36 تا چینه به صورت 3 بسته ده تایی و 6 یکی بدهید. سپس از آن‌ها بخواهید 6 تا 6 تا بردارند و هر بار عدد حاصل را بیان کنند تا الگوی شمارش 6 تا 6 تا رو به عقب تمرین شود.

** داستانی که به تصویر آغازین بخش مرتبط باشد بیان کرده به گونه‌ای که در آ‹ داستان شمارش 6 تا 6 تا رو به عقب یا معکوس مطرح شود و از دانش آموزان بخواهید آن را با اشیاء مدلسازی کرده و حل کنند.

*** در انجام فعالیت این صفحه از دانش‌آموزان بخواهید با کمک محور اعداد شمارش رو به عقب یا جلد 6 تا 6 تا را انجام دهند و الگوها را کامل کنند سپس در مورد حل مسئله از آنها بخواهید به 3 مسئله کوچک‌ توجه کنند و برای پیدا کردن پاسخ هر قسمت شکل بکشند یا از روش‌های دیگری که می‌دانند استفاده کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. خواندن صورت مسئله توسط دانش‌آموزان مجدداً تأکید می‌شود. می‌توانید به دانش‌آموزان بگویید اگر صورت مسئله در انتها به این صورت مطرح می‌شد که با برداشتن مدادهای آبی، زرد چند مداد برایش باقی ماند، تشخیص مسئله‌های کوچک دو مرحله‌ای به عهده دانش آموزان بود. اما در کلاس اول دبستان مسئله‌های کوچک به دانش آموزان داده می‌شود تا با فرایند حل مسئله چند مرحله‌ای آشنا شوند.
  2. مجدداً  تأکید می‌شود شمارش 6 تا 6 تا به صورت فرضی موردنظر نیست و این کار فقط با شکل یا اشیاء یا محور انجام می‌شود.
  3. در کشیدن شکل برای حل مسئله لازم نیست شکل مداد رنگی رسم شود. یک دسته ده تایی به صورت یک مستطیل و 2 تا مربع کوچکئ نشان دهنده عدد 12 خواهد بود و در کنار آن 6 مربع کوچک دیگر رسم شود پاسخ مسئله (1) داده شده است. با خط زدن مربع ها به نمایندگی مدادهای زرد و آبی پاسخ مسئله (1) تشخیص و با شمارش مربع‌هایی که خط نخورده‌اند پاسخ مسئله (3) پیدا می‌شود.

صفحه: 164

 اهداف:

  1. تمرین خواندن ساعت دقیق.
  2. تشخیص اینکه زمان از یک ساعت مشخص گذشته است یا خیر و بیان دقیق تر زمان.
  3. درک صحیح از پیوستگی زمان و بیان تقریبی ساعت.

روش تدریس:

* ماکتی از ساعت طراحی کرده و ساعت‌های مختلف را به دانش آموزان نشان دهید و از آنها بخواهید عددهای مربوط به ساعت را بیان کنند. سپس با حرکت عقربه‌ دقیقه شمار عبارتهای ساعت از .... گذشته است یا کمی به ..... مانده است را آموزش دهید.

** با مراجعه به تصویر آغازین بخش در مورد مدت زمانی که بافتن یک فرش به طول می‌انجامد توضیح دهید. برای مثال می‌توانید بگویید یک کارگر فرش باف از ساعت 8 صبح تا 12 کار می‌کند. بعد از ناهار و نماز دوباره از ساعت 1 بعد از ظهر تا 5 بعداز ظهر کار می‌کند. یعنی اگر در روز 8 ساعت کار کند بافتن یک فرش چند ماه زمان نیاز داد.

*** در انجام فعالیت این صفحه ابتدا خواندن ساعت‌های دقیق را انجام دهید سپس بال توضیح حرکت عقربه‌های ساعت شمار که از یک عدد عبور کرده و یا به عدد بعدی نرسیده از دانش آموزان بخواهید تمرین‌های قسمت پایین را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف از این صفحه آموزش خواندن ساعت با دقیقه نیست.
  2. اوقات مختلف شبانه روز فرصتی است که توجه دانش آموزان را به زمان و خواندن ساعت جلب کنید. برای مثال کلاس درس صبح ساعت 8 شروع می شود. زنگ دوم قبل از ساعت 10 تمام می‌شود. مدرسه وقتی تعطیل می‌شود که ساعت از 12 گذشته است و مثال‌هایی به همین ترتیب می‌توانید طرح کنید.
  3. در حل فعالیت‌های این صفحه در مواقع دیگر به داشتن درک و تصویر درست از زمان تأکید کنید.

صفحه: 165

اهداف:

  1. طراحی الگو توسط دانش آموزان.
  2. درک تقارن نسبت به محور افقی و عمودی و کامل کردن شکل.
  3. نوشتن با حروف اعداد تا 99.
  4. تمرین به روش خلاقیت با طراحی یک شکل متقارن.

روش تدریس:

* ابتدا از دانش آموزان بخواهید با تا کردن تعدادی کاغذ آن را به 4 قسمت مساوی تقسیم کنید. سپس در یکی از این قسمت یک شکل بکشند و با تا کردن و فشار دادن پشت کاغذ طرح خود را در طرف دیگر کپی کنند همین کار را با تا کردن بعدی انجام داده و دو شکل بالا را در قسمت پایین کپی کنند تا موضوع تقارن نسبت به دو خط افقی و عمودی بهتر درک شود.

** به تصویر آغازین بخش نگاه کنید و از دانش‌آموزان بخواهید فرش را به 4 مستطیل مساوی تقسیم کنند سپس نقطه ای را در یکی از مستطیل ها مشخص کرده و مسبت به مخالفتی و عددی قرینه‌های آن را پیدا کنند. در مورد شکل های قرینه‌ای که در این فرش دیده می‌شود با دانش آموزان گفت و گو کنید.

*** فعالیت این صفحه را با توجه به دستور کار کتاب انجام دهید سپس عدد به حروف را تمرین کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش آموزان بخواهید در یک ردیف بعضی از اعداد 1 تا 99 را  که شما اعلام می کنید بنویسند و در ردیف دیگر همه این اعداد را به حروف بنویسند.
  2. در هنگام رنگ کردن خانه شطرنجی از یک رنگ استفاده کنند تا قرینه کردن رنگ‌ها به یک مسئله تازه برای دانش آموزان تبدیل نشود.
  3. در صورتیکه دانش آموزان فعالیت مورد نظر کتاب را به درستی انجام دادند از آن‌ها بخواهید بقیه شکل را با خلاقیت خود کامل کنند و شکل زیبا و متقارنی خلق کنند.

صفحه:  166

اهداف:

4.تشخیص اشکال هندسی همراه با نام آنها.

5.توانایی نوشتن نام اشکال هندسی.

6.پرورش خلاقیت با طراحی یک مدل با استفاده از ابزار شابلون و شکلهای هندسی.

روش تدریس:

* شکل های هندسی مربع، مثلث، دایره و مستطیل را با مقواهای رنگی بسازید و به کلاس ببرید و نام آن ها را روی تخته بنویسید و املای این واژه ها را آموزش دهید.

** از دانش آموزان بپرسید چه شکل هایی در تصویر صفحه آغازین این بخش دیده می شود.

*** از دانش آموزان بخواهید با استفاده از شابلون در قسمت مشخص شده یک طراحی از یک خانه یا آدمک یا طرح مورد علاقه خود داشته باشند. بعد از طراحی بیان کنند که از چه اشکال هندسی استفاده کردند و چند مرتبه.

توصیه‌های آموزشی:

  1. در کلاس درس و محیط مدرسه توجه دانش آموزان را به شکل های هندسی جلب کنید و از آنها بخواهید شکلهایی را که می بینند نام ببرند.
  2. املای این واژه را با دانش آموزان تمرین کنید.
  3. با رجوع به صفحات قبلی کتاب درسی از دانش آموزان بخواهید این 4 شکل را در صفحات مختلف کتاب پیدا کرده  و نام ببرند.

صفحه: 167

اهداف:

  1. حل مسئله با استفاده از چوب خط یا رسم شکل.
  2. توانایی نوشتن عبارت جمع یا تفریق در هنگام حل مسئله.
  3. تمرین پیدا کردن پاسخ جمع و تفریق عبارتها با کمک چوب خط یا شکل.

روش تدریس:

*  ابتدا برای دانش‌آموزان مسئله هایی مطرح کنید و از آنها بخواهید با استفاده از اشیاء ملموس مثل چینه آن را حل کنند. عبارت جمع یا تفریقی که انجام داده‌اند را بنویسند.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و برای بافتن فرش مسئله‌هایی را طراحی کنید و از دانش‌آموزان بخواهید با استفاده از اشیاء ملموس مسئله را حل کنند برای مثال می توانید بگویید برای بافتن نیمی از فرش 7 بسته نخ قرمز استفاده شده است برای بافتن تمام فرش چند بسته نخ قرمز لازم است؟

*** با تأکید بر خواندن صورت مسئله توسط دانش آموزان از آنها بخواهید مسئله ها را حل کنند و به نوشتن عبارت جمع یا تفریق تأکید کنید.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید بعد از حل مسئله عبارت جمع یا تفریق را بنویسند و پاسخ را با جلونویسی ارائه کنند.
  2. از این صفحه نوشتن عبارت های جمع و یا تفریق مرتبط با مسئله خواسته می شود البته در صورتیکه دانش آموزان مسئله را با رسم شکل یا چوب خط حل کرده آنها را تشویق کنید اما به مرور از خود آنها بخواهید نوشتن عبارت جمع یا تفریق و نوشتن پاسخ با جلونویسی را نیز یاد بگیرند.

صفحه : 168 

اهداف:

  1. تمرین راهبرد زیر مسئله.
  2. تشخیص زیرمسئله ها در یک مسئله دو مرحله‌ای.
  3. تمرین نوشتن عبارت‌های جمع و تفریق و جلونویسی.
  4. تمرین تشخیص سبکی یا سنگینی اجسام و مقایسه آنها.

روش تدریس:

* اجسام مختلفی به کلاس ببرید. همچنین می‌توانید از اشیایی که در کلاس موجود است استفاده کنید. 2 شیء را به دانش آموزان بدهید تا در دست بگیرند و بگویید کدام یک سبک تر یا سنگین‌تر است. به این ترتیب کاربرد این واژه‌ها را تمرین کنید. همچنین در مقایسه چند شی می‌توانید واژه‌های سبک‌ترین یا سنگین‌ترین را نیز به کار ببرید.

** با نمایش مجدد تصویر فرش در مورد سبک یا سنگین بودن انواع فرش‌ها با دانش آموزان گفتگو کنید. برای مثال فرشهای پشمی دستباف سنگین تر از فرشهای ماشینی است.

*** در انجام فعالیت‌های این صفحه از دانش آموزان بخواهید پس از خواندن صورت مسئله مراحل حل آن (یا همان زیر مسئله ها) را تشخیص دهند. در این مسئله ها بخشی از عملیات مورد نظر جهت راهنمایی و همچنین آموزش نحوه نوشتن پاسخ‌ها آمده است. در پایین صفحه نیز تشخیص اجسام سبک و سنگین مورد نظر است.

توصیه‌های آموزشی:

  1. از دانش‌آموزان بخواهید ابتدا در مرحله‌ حل مسئله را به صورت کلامی توضیح دهند.
  2. برای تشخیص سبکی و یا سنگینی اشیاء ابتدا به دانش آموز دو شیء بدهید که با یکدیگر مقایسه کنند سپس 3 شیء و در انتها 4 شیء را با یکدیگر مقایسه کنند تا مقایسه جرم اجسام برای آنها به صورت تقریبی مفهوم شود.
  3. مسئله‌های مشابهی برای دانش آموزان طرح کنید و توانایی آنها را در حل مسئله و به خصوص تشخیص زیر مسئله‌ها و مراحل حل بسنجید. در صورتیکه مسئله را با رسم شکل به درستی حل می کند در خصوص نحوهنوشتن عملیات و عبارات جمع و تفریق سخت گیری نکنید اما به مرور نوشتن عبارات را از دانش آموزان خواستار شوید.

صفحه آغازین: آینه

-        مفاهیم: تقارن آینه‌ای؛ چپ و راست در آینه ؛ بالا و پایین در آینه.

-        مهارت‌های مربوط به لوحه: دست و رو شستن؛ با حوله صورت‌ها و دست‌ها را خشک کردن؛ مسواک زدن؛ حمام کردن.

-        نگرش‌های مربوط به لوحه:

3)     از تقارن در حل مسائل زندگی روزمره کمک می‌گیریم.

4)     چپ و راست ما در آینه جابه‌جا می‌شوند اما بالا و پایین جابه‌جا نمی‌شوند.

-        تأثیرات بر ساختارشناختی:

4)      مؤمن آینه مؤمن است.

5)      قلبی که تزکیه می‌شود مانند آینه‌ای حقیقت را نشان می‌دهد.

6)      دل مانند آینه‌ای است که باید آن را تمیز نگه داریم.

-        تم‌شناختی:

دل: در مورد تشابه باورهای دینی ما به موقعیتهای زندگی روزمره مثالهایی که میشناسید به دانش آموزان گوشزد کنید.

-        ارتباط با صفحات بخش:

8)      از 1 تا 100 را به ترتیب روی لوحه بنویسید. برای پاسخ به سایر سؤالات همین جدول درون جدول را در دفتر خود تشکیل دهید.

9)   با شمارش 2 تا 2تایی الی 9 تا 9 تا هر کدام با رنگ‌های مختلف روی خانه‌های جدول علامت بزنید و الگوهای به دست آمده را بررسی کنید.

10)  الگوهای مربوط به شمارش 2 تا 2 تا با 4 تا 4 تا و 6 تا 6 تا و 8 تا 8 تا چه ارتباطی دارند.

11)  الگوهای شمارشی 3 تا 3 تا و 6 تا 6 تا و 9 تا 9 تا چه ارتباطی دارند.

12)  الگوهای شمارشی 5 تا 5 تا و 7 تا 7 تا در چه نقاطی مشترک هستند.

13)  الگوهای شمارشی 7 تا 7 تا و 8 تا 8 تا در چند مربع مشترک هستند؟

صفحه: 170

اهداف:

  1. شمارش 8 تا 8 تا رو به عقب با استفاده از شکل.
  2. تمرین حل مسائل دو مرحله‌ای با استفاده از رسم شکل.

روش تدریس:

* ابتدا تعدادی چینه به دانش آموزان بدهید  و از آنها بخواهید آن ها را به دسته‌های 8 تایی تقسیم کنند سپس 8 تا از آن را بردارند و بگویند چند تا می شود. به همین ترتیب 8 تا 8 تا رو به عقب الگوهای شمارشی را کامل کنند.

** به تصویر آغازین بخش برگردید و کاشی‌های دستشویی‌ها را با شمارش 8 تا 8 تا مشخص کنید و هشتمین کاشی را با نوشتن عدد مربوطه مشخص کنید سپس عددها را از زیاد به کم بخوانند.

*** فعالیت صفحه 170 را با شمردن مربع‌ها شروع و سپس به کمک آن الگوی شمارش معکوس را کامل کنند در پایان مسئله‌های پایین صفحه را بخوانند و با استفاده از شکل‌های رسم شده پاسخ دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. دانش‌آموزان شمردن 8تایی را به کمک شکل انجام می‌دهند. بنابراین از تفریق کردن یا ادامه دادن الگوها پرهیز شود.
  2. در حل مسئله‌ها به هیچ وجه محاسبه‌هایی مثل 8+24 یا 4-32 مورد نظر نیست بلکه دانش آموزان پاسخ عبارت‌هایی مثل این جمع و تفریق‌ها را مرتباً با کمک شکل پیدا می‌کنند. البته می‌توانند پس از پیدا کردن پاسخ عبار‌ جمع یا تفریق را به همراه جلونویسی نوشته و پاسخ خود را کامل تر نشان دهند.

صفحه: 171

اهداف:

  1. درک عدد 100 با جدول ارزش مکانی.
  2. آشنایی با عدد 100 و جدول اعداد 1 تا 100.
  3. درک مدت زمان انجام یک فعالیت و مقایسه آن.

روش تدریس:

* به دانش‌آموزان تعدادی بسته ده تایی بدهید. از یک دسته 10 تایی شروع کنید و عدد مربوط  به آن را سؤال کنید سپس 10 تا 10 تا اضافه کنید و هر بار عدد مربوطه را بپرسید تا به 10 بسته 10 تایی برسید سپس عدد 100 را به آنها معرفی کنید و جدول ارزش مکانی را رسم کرده و یک بسته صدتایی را در جدول بنویسید.

** حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید ردیف آخر جدول را به کمک دانش آموزان کامل کنید تا با اضافه کردن یکی یکی از عدد 90 مجدداً به 100 برسید.

*** حال با انجام فعالیت مربوط به کتاب و پاسخ دادن به سؤال ها یک بار دیگر عدد 100 را معرفی کنید. در پایان از دانش آموزان بخواهید تمرین پایین صفحه را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هدف آموزش عددهای سه رقمی نیست بلکه عدد 100 صرفاً برای تکمیل جدول مطرح شده است.
  2. در انجام فعالیت مربوط به مدت زمان انجام کار بهتر است مصادیق را به صورت کلامی برای دانش آموزان بیان کنید به عنوان نمونه اگر فردی بخواهد از منزل به مدرسه بیاید بیشتر طول می کشد یا بخواهد از کلاس درس به حیاط مدرسه برود. به این ترتیب زمینه را برای انجام فعالیت آماده کنید.
  3. با توجه به اینکه آموزش عددهای 3 رقمی در کلاس دوم مطرح می شود بیش از موارد ذکر شده در خصوص عدد 100 اقدامی انجام ندهید.

صفحه: 172

اهداف:

  1. تمرین نوشتن عددهای پشت سر هم با شروع یا پایانهای متفاوت.
  2. تمرین نوشتن عددهای مضارب 5 و 10 با شروع‌های مختلف بدون شکل.
  3. تمرین عددنویسی با توجه به دستورالعمل.

روش تدریس:

* در کلاس درس به صورت شفاهی عددهایی را بیان کنید و از دانش آموزان عدد مورد نظر شما را بنویسید. سپس از آنها بخواهید از عددی که شما اعلام می‌کنید شروع به نوشتن عددهای پشت سر هم کنند و تا عددی که شما می گویید کار را خاتمه دهند.

** به صفحه آغازین بخش برگردید و با بیانهای مختلف جدول را کامل کنید برای مثال بگویید ستون آخر (شمارش 10 تا 10 تا) را کامل کنند و یا از عدد 3 شروع کرده و عددها را به ترتیب بنویسید تا به 40 برسند. به این ترتیب با دستورات شما جدول اعداد 1 تا 100 را کامل کنید.

*** از انجام فعالیت این صفحه خواندن دستورالعمل ها را نیز به دانش آموزان واگذار کنید تا آنها تمرین خواندن و درک کردن و دنبال کردن دستورات را بیاموزند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. هر زمان احساس نیاز کردید به جدول اعداد 1 تا 100 برگردید و الگوهای عددی این صفحه را در جدول نمایش دهید.
  2. در این صفحه بخشی از عددهای 1 تا 100 تمرین شده است در فرصت های مناسب بخشهای دیگر را تمرین کنید.

صفحه: 173

اهداف:

  1. شمارش 9 تا 9 تا رو به عقب به کمک شکل.
  2. حل مسئله با استفاده از رسم شکل یا چوب خط.

روش تدریس:

* به کمک اشیاء مختلف شمارش 9 تا 9 تا را به صورت ملموس تمرین کنید پس از اینکه الگوی عددی شمارش پیدا شد باز آخر آن را بخوانید و تمرین کنید.

** با کمک اعداد 1 تا 100 که در صفحه آغازین بخش قرار دارد شمارش 9 تا 9 تا را به صورت مستقیم و معکوس تمرین کنید.

*** در انجام فعالیت این صفحه ابتدا رنگهای مختلف و بسته‌های 9 تایی شکل را برای دانش آموزان توضیح دهید و سپس از آنها بخواهید الگوهای عددی را کامل کنند. در آخر مسئله ها را با استفاده از رسم شکل یا چوب خط حل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. شمارش 9 تا 9 تا رو به جلو یا عقب فقط با استفاده از شکل انجام شود و تمرین فرضی نکنید.
  2. در حل مسئله‌ها دانش آموزان را تشویق کنید که پس از رسم شکل عبارت‌های جمع و تفریق و جلونویسی جواب آخر را انجام دهند.
  3. در کشیدن شکل برای عددی مثل 27 رسم 2 مستطیل 10 خانه‌ای برای بسته‌های 10 تایی و 7 مربع کوچک برای 7 تا یکی کفایت می‌کند و با خط زدن 9 تا 9 تا از مربع‌ها می‌توانند پاسخ مسئله را پیدا کنند.

صفحه :174

اهداف:

  1. تشخیص اطلاعات اضافی یا اطلاعات ناکافی یک مسئله.
  2. درک مفهوم الگویابی و دیدن نمایش آن در ساعت و ادام دادن الگو.

روش تدریس:

* برای دانش آموزان مسئله های مختلفی طرح کنید و از آنها بخواهید در مورد آنها و خواسته های این مسئله ها سؤال کنید. سپس بپرسید برای اینکه مسئله به نتیجه برسد چه چیزی کم یا چه چیزی گمنام است.

** به تصویر آغازین بخش برگشته و داستانی مرتبط با این تصویر بیان کرده به گونه‌ای که فرضیاتی کم یا اضافه داشته باشد. و از دانش آموزان در مورد مسئله و کمبودها و اضافاتی که دارد توضیح دهند.

*** با توجه به توانایی هایی که دانش آموزان کسب کرده‌اند فعالیت صفحه 174 کتاب را انجام دهند. ابتدا آنها را تشویق کنید که در مورد داده‌ها و خواسته‌های مسئله توضیح دهعند و اشاره کنند چه اطلاعاتی کم یا اضافه است. اگر مسئله‌ای اطلاعات ناکافی داشت آن را حل کنند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. توانایی تحلیل اطلاعات در ارتقای قدرت فهم دانش آموز کمک زیادی می‌کند. و از کلیشه سازی یا مهم جلوه دادن بعضی از واژه‌ها در مسئله‌ها و یا عددهای مطرح شده د ر صورت مسئله جلوگیری می‌کند.
  2. دانش آموزان باید علاوه بر نوشتن ساعتها الگوی مربوط به آن را تشخیص داده و عقربه‌های ساعت آن را بکشند.
  3. در کلاس شرایطی را فراهم سازید تا دانش آموزان در مورد صورت مسئله ها گفتگو کنند و داده‌ها، خواسته‌ها و اطلاعات اضافه یا کم مسئله را به بحث بگذارند.

صفحه: 175

اهداف:

  1. توانایی طرد ونرش با استفاده از ابزارها و کلیه آموخته‌ها.
  2. پرورش خلاقیت و ابتکار دانش آموزان.

روش تدریس:

* ابزارهای خط کش و شابلون را به دانش آموزان یادآوری کنید. صفحاتی از کتاب درسی که به تکمل کارهای ترسیمی و استفاده از ابزار اختصاص داشت را مرور کنید. همچنین می توانید تعدادی تصویر فرش یا گلیم را به دانش آموزان نشان دهید.

** به صفحه آغازین بخش مراجعه کرده و در مورد آینه و تقارن موجود در آن توضیح دهید و به کاربرد آن در طراحی فرش اشاره کنید.

*** صفحه آخر کتاب را باز کنید و از دانش آموزان بخواهید تمام آخر هفته‌های خود را در کامل کردن طرح فرش به کار برند.

توصیه‌های آموزشی:

  1. اگر دانش آموزان در تشخیص تقارن مشکل دارند می‌توانید با ترسیم خطهای افقی و عمودی به دانش آموزان کمک کنید.
  2. ایده‌های جالب را در کلاس پررنگ مطرح کنید و دانش آموزان را تشویق کنید که طرح‌های ابتکاری و خلاقانه ارائه کنند.
  3. در صورت لزوم به صفحات قبلی کتاب برگشته و طرح های مختلف و تمرین های گوناگون را مرور کنید تا زمینه برای بروز خلاقیت دانش آموزان ایجاد شود.

 

 

[ ۱۳٩٠/۱٢/۳ ] [ ۳:٢٢ ‎ب.ظ ] [ شورای نویسندگان ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ
لينک هاي مفيد
موضوعات وب
 
امکانات وب

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً